Službene kontrole i druge službene aktivnosti se sprovode tokom celog procesa u svim fazama proizvodnje, pripreme i distribucije radi provere da li su proizvodi iz
Za organizaciju i sprovođenje službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti nadležni organi su:
1)
Ministarstvo, uključujući organe uprave u svom sastavu i nadležne inspektore;
2)
ministarstvo nadležno za poslove zdravlja preko nadležne sanitarne inspekcije.
Ministarstvo za poslove službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti u organskoj proizvodnji ovlašćuje jedno ili više kontrolnih tela, u skladu sa ovim zakonom.
Inspektor za organsku proizvodnju vrši nadzor nad radom ovlašćenog kontrolnog tela, radi provere ispunjenosti zahteva propisanih ovim zakonom, efikasnosti i efektivnosti sprovođenja postupka kontrole, te provere nepristrasnosti i nediskriminatorskog odnosa prema subjektu, odnosno grupi subjekata, kao i pravilno sprovođenje poslova za koje su ovlašćeni i nadzor nad radom subjekata, odnosno grupe subjekata radi provere ispunjenosti zahteva propisanih ovim zakonom.
Inspektor za organsku proizvodnju vrši kontrolu organskih proizvoda i proizvoda iz perioda konverzije stavljenih na tržište, kako bi se obezbedilo da su na tržištu samo proizvodi koji su proizvedeni u skladu sa ovim zakonom.
Ministar bliže propisuje način i učestalost sprovođenja službenih kontrola nad kontrolnim telom, kao i subjektom, odnosno grupom subjekata.
Za poslove iz oblasti službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti raspisuje se konkurs i ovlašćuje kontrolno telo u skladu sa zakonom kojim se uređuju službene kontrole.
, pored opštih zahteva u skladu sa zakonom kojim se uređuju službene kontrole, mora da bude upisano u nadležni registar, kao pravno lice i akreditovano u skladu sa standardom za „Ocenjivanje usaglašenosti tela za sertifikaciju proizvoda, procesa i uslugaˮ EN ISO/IEC 17065, od strane Akreditacionog tela Srbije u skladu sa zakonom kojim se uređuje akreditacija.
procenu verovatnoće neusaglašenosti kojim se uređuje stopa učestalosti obavljanja fizičkih provera organskih pošiljaka pre njihovog stavljanja na tržište;
5)
uspostavljanje zajedničkog kataloga mera za slučajeve sumnje na neusaglašenost i utvrđene neusaglašenosti u skladu sa ovim zakonom.
Ministarstvo može rešenjem u potpunosti ili delimično da oduzme ovlašćenje izdato kontrolnom telu, ako:
1)
postoje dokazi da kontrolno telo ne izvršava poslove u skladu sa zahtevima propisanim ovim zakonom;
2)
kontrolno telo ne sprovodi blagovremene i odgovarajuće aktivnosti za otklanjanje utvrđenih neusaglašenosti;
3)
je utvrđeno da je narušena nepristrasnost ili nezavisnost kontrolnog tela, ili
4)
je akreditacija izdata kontrolnom telu u skladu sa
Ako je Ministarstvo potpuno ili delimično oduzelo kontrolnom telu ovlašćenje za obavljanje poslova službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti u skladu sa
, donosi odluku o važenju sertifikata koje je kontrolno telo izdalo pre datuma delimičnog ili potpunog oduzimanja ovlašćenja, i o svojoj odluci obaveštava subjekte, odnosno grupe subjekata.
Ministarstvo može potpuno ili delimično da oduzme kontrolnom telu ovlašćenje, i to:
1)
na period do 12 meseci tokom kojeg kontrolno telo treba da ispravi nedostatke ili neusaglašenosti utvrđene tokom nadzora izvršenog od strane inspektora za organsku proizvodnju; ili
2)
na period na koji je suspendovana ili oduzeta akreditacija iz
koje je kontrolno telo izdalo pre datuma potpunog ili delimičnog oduzimanja ovlašćenja i dalje biti važeći i o tome obaveštava subjekte, odnosno grupe subjekata na koje se sertifikat odnosi.
Ministarstvo ukida rešenje o delimičnom ili potpunom oduzimanju ovlašćenja, nakon što kontrolno telo ispravi nedostatke ili neusaglašenosti iz
Ministar bliže propisuje uslove u pogledu poslova službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti koje mogu obavljati kontrolna tela kao i uslove za oduzimanje ovlašćenja kontrolnim telima i bliže propisuje zahteve za dodeljivanje kodnog broja kontrolnom telu kao i njegovu sadržinu.
, podnosi prijavu na konkurs za utvrđivanje ispunjenosti uslova za vršenje službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti u oblasti organske proizvodnje.
kontrolno telo dostavlja Ministarstvu naročito sledeću dokumentaciju:
1)
akt o postupku procene rizika, kojim se utvrđuje, posebno, osnov za intenzitet i učestalost provere usaglašenosti subjekta i grupe subjekata;
2)
akt o standardnom postupku kontrole, koji treba da sadrži detaljan opis kontrolnih mera, koje kontrolno telo primenjuje na subjekte odnosno grupe subjekata koji su predmet njegove kontrole;
3)
spisak mera koje su u skladu sa zajedničkim katalogom mera, a koje se primenjuju na subjekte odnosno grupe subjekata u slučaju sumnje na neusaglašenost ili utvrđene neusaglašenosti;
4)
akt o postupcima za efikasno praćenje poslova službene kontrole i drugih službenih aktivnosti koje se sprovode u vezi sa subjektom odnosno grupom subjekata i postupke za izveštavanje o tim zadacima.
Kontrolno telo dužno je da svaku promenu podataka iz prijavi Ministarstvu u roku od 30 dana od dana nastale promene.
na zahtev inspektora za organsku proizvodnju dostavi rezultate službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti koje je sproveo;
2)
odmah obavesti inspektora za organsku proizvodnju o rezultatu službenih kontrola koje upućuje na neusaglašenost ili ukazuje na verovatnoću postojanja neusaglašenosti, osim ako je posebnim propisom drugačije uređeno;
3)
inspektoru za organsku proizvodnju obezbedi pristup prostorijama i objektima u mestu na kojem obavlja aktivnosti, sarađuje i pruža odgovarajuću pomoć;
4)
unosi podatke u elektronsku bazu podataka koju vodi Ministarstvo.
Kontrolno telo dužno je da Ministarstvu dostavi, naročito sledeće:
1)
spisak subjekata i grupe subjekata do 31. januara tekuće godine, a koji su bili predmet njegove kontrole do 31. decembra prethodne godine;
2)
izveštaj o službenim kontrolama i drugim službenim aktivnostima sprovedenim u prethodnoj godini, do 31. marta tekuće godine;
3)
izveštaj koji sadrži relevantne informacije o slučajevima kontaminacije nedozvoljenim proizvodima ili supstancama u prethodnoj godini za subjekte i grupe subjekata sa kojima imaju zaključene ugovore iz
mora da sadrži naziv subjekta, odnosno grupe subjekata, kao i podatke o prirodi otkrivene kontaminacije, a posebno o uzroku, izvoru i nivou kontaminacije, kao i količini i prirodi kontaminiranih proizvoda, a u slučaju njihovog izvoza i podatke o zemlji u koju se izvozi, kao i o zemlji kroz koju se vrši tranzit.
Kontrolno telo dužno je u svom radu da postupa u skladu sa zakonom kojim se uređuje tajnost podataka tokom obavljanja poslova kontrole i sertifikacije.
Kontrolor kontrolnog tela, u svom radu:
1)
ne može vršiti službene kontrole u sopstvenim proizvodnim jedinicama;
2)
ne može biti subjekt, odnosno vlasnik subjekta, koji kontroliše i sertifikuje isto kontrolno telo;
3)
ne može donositi odluke o sertifikaciji za sopstvene proizvodne jedinice;
4)
može obavljati poslove kontrole u drugom ovlašćenom kontrolnom telu, samo ako oba organa daju saglasnost i ako ne postoji sukob interesa.
Ministar bliže propisuje sadržinu obrazaca za statističke podatke, sadržinu obrasca izveštaja o sprovedenim službenim kontrolama i drugim službenim aktivnostima, sadržinu i vrste izveštaja kontrolnih tela, sadržinu i način unosa podataka u elektronsku bazu podataka koju vodi Ministarstvo.
Službene kontrole i druge službene aktivnosti se sprovode tokom celog procesa u svim fazama proizvodnje, pripreme i distribucije, a u cilju provere da li su proizvodi iz
radi provere usaglašenosti sa ovim zakonom, posebno obuhvataju:
1)
kontrolu da li se od strane subjekta, odnosno grupe subjekata primenjuju preventivne mere i mere predostrožnosti u svakoj fazi proizvodnje, pripreme i distribucije, iz
kada se na poljoprivrednom gazdinstvu nalaze proizvodne jedinice koje nisu organske, proizvodne jedinice iz perioda konverzije, kontrolu evidencije i mera ili postupaka radi jasnog i efikasnog razdvajanja organskih proizvodnih jedinica, proizvodnih jedinica u periodu konverzije i proizvodnih jedinica koje nisu organske, kontrolu proizvoda proizvedenih na tim jedinicama, kontrolu supstanci i proizvoda koji se upotrebljavaju u organskim proizvodnim jedinicama, proizvodnim jedinicama u prelaznom periodu i proizvodnim jedinicama koje nisu organske, kontrolu na parcelama za koje je period pre početka perioda konverzije priznat kao deo perioda konverzije i provere na proizvodnim jedinicama koje nisu organske;
3)
ako subjekti, odnosno grupe subjekata istovremeno sakupljaju organske proizvode, proizvode iz perioda konverzije i proizvode koji nisu organski, pripremaju ih i skladište u istoj jedinici, oblasti ili prostorijama za pripremu, odnosno transportuju ih do drugih subjekata ili jedinica, proveru evidencije i mera, postupaka ili procedura uspostavljenih da se obezbedi da se postupci sprovode prostorno ili vremenski odvojeno, da se sprovode odgovarajuće mere čišćenja i, po potrebi, mere za sprečavanje zamene proizvoda, da su organski proizvodi i proizvodi iz perioda konverzije identifikovani u svakom trenutku i da se organski proizvodi, proizvodi iz perioda konverzije i proizvodi koji nisu organski skladište, pre ili posle postupaka pripreme, tako da su prostorno ili vremenski odvojeni jedni od drugih;
4)
kontrolu uspostavljanja i funkcionisanja sistema interne kontrole kod grupe subjekata;
5)
ako su subjekti izuzeti od obaveze prijave u skladu sa
podležu proveri usaglašenosti najmanje jednom godišnje.
Provera usaglašenosti sa ovim zakonom, uključuje fizički pregled na terenu, osim ako su ispunjeni sledeći uslovi:
1)
u prethodnim kontrolama subjekta, odnosno grupe subjekata nije otkrivena nikakva neusaglašenost koja utiče na integritet organskih proizvoda ili proizvoda iz perioda konverzije tokom najmanje tri uzastopne godine; i
2)
subjekt, odnosno grupa subjekata ocenjeni su na osnovu elemenata iz , da je verovatnoća njihove neusaglašenosti mala.
koje se sprovode radi provere usaglašenosti sa ovim zakonom treba da se sprovode tako da osiguraju:
1)
da se minimalan procenat svih službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti subjekta, odnosno grupe subjekata obavlja bez prethodne najave;
2)
da se obavlja minimalni procenat dodatnih kontrola u skladu sa posebnim propisom;
3)
uzimanje minimalnog broja uzoraka koji se uzimaju u skladu sa metodama i tehnikama službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti prema potrebi, obuhvatajući uzimanje uzoraka, analizu, dijagnostiku i ispitivanja;
4)
da se u vezi sa proverom usaglašenosti kontroliše minimalni broj subjekata koji su članovi grupe subjekata.
Kontrolno telo sačinjava zapisnik za svaku službenu kontrolu i drugu službenu aktivnost koju sprovede.
Zapisnik se može sačiniti u papirnom ili u elektronskom obliku, koji mora da sadrži:
1)
svrhu službene kontrole i druge službene aktivnosti;
2)
metode kontrole koje su primenjene;
3)
rezultat službene kontrole i druge službene aktivnosti;
4)
kada je to potrebno i mere koje subjekat, odnosno grupa subjekata treba da sprovede kao rezultat službene kontrole.
Zapisnik se sačinjava za svaku službenu kontrolu i drugu službenu aktivnost sprovedenu radi provere usaglašenosti sa ovim zakonom koji se potpisuje od strane subjekta, odnosno grupe subjekata, kako bi se potvrdio prijem zapisnika.
Ministar bliže propisuje zahteve o minimalnom procentu svih službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti subjekta, odnosno grupe subjekata koje se vrše bez prethodne najave, minimalnom procentu dodatnih kontrola, minimalnom broju uzetih uzoraka, zahteve o uslovima za vršenje službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti koje se sprovode radi obezbeđivanja sledljivosti u svim fazama proizvodnje, pripreme i distribucije, kao i usaglašenosti sa ovim zakonom, a koje se odnose na proveru evidencije u službenim dokumentima, kontrolu posebnih kategorija subjekata, rok u kome se vrše propisane kontrole, uključujući i fizičke kontrole, kao i prostore i lokacije na kojima se te kontrole vrše.
Inspektor za organsku proizvodnju po potrebi organizuje nadzor kontrolnih tela uzimajući u obzir akreditaciju, uz izbegavanje dupliranja posla.
Inspektor za organsku proizvodnju redovno, najmanje jednom godišnje, a u slučaju ozbiljnih nepravilnosti odmah dostavlja Ministarstvu relevantne informacije i izveštaje o vršenju nadzora, službene kontrole i drugih službenih aktivnosti.
Inspektor za organsku proizvodnju dužan je, da:
1)
poseduje pisane procedure za vršenje nadzora nad kontrolnim telima, radi provere da se poslovi za koje su ovlašćeni od strane Ministarstva izvršavaju efikasno, nezavisno i objektivno, posebno u pogledu intenziteta i učestalosti provere usaglašenosti rada kontrolnih tela sa ovim zakonom, kao i pisane procedure za vršenje nadzora nad subjektom, odnosno grupom subjekata;
2)
poseduje procedure za obezbeđivanje nepristrasnosti, kvaliteta i doslednosti službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti koje obavlja na svim nivoima;
3)
poseduje procedure da zaposleni koji vrše službene kontrole i druge službene aktivnosti nisu u sukobu interesa;
4)
ima pristup adekvatnim laboratorijskim kapacitetima za analizu, testiranje i dijagnozu;
5)
imaju pristup dovoljnom broju odgovarajućih kvalifikovanih i iskusnih zaposlenih, tako da se službene kontrole i druge službene aktivnosti mogu obavljati efikasno i efektivno;
6)
poseduju odgovarajuću i pravilno održavanu opremu za efikasno i efektivno obavljanje službene kontrole i drugih službenih aktivnosti;
7)
imaju uspostavljene procedure o pristupu zaposlenih prostorijama i dokumentima koje čuvaju subjekti kako bi mogli pravilno da obavljaju svoje zadatke;
, kao i informacije o merama koje kontrolno telo u slučaju utvrđene ili verovatne neusaglašenosti, primenjuje u svrhu službene kontrole i drugih službenih aktivnosti.
Inspektor za organsku proizvodnju sastavlja izveštaj o sprovedenom nadzoru.
vode evidenciju radi dokazivanja usaglašenosti sa ovim zakonom;
2)
daju izjave i druge podatke potrebne za službene kontrole;
3)
preduzimaju preventivne mere i mere predostrožnosti kako bi se osigurala usaglašenost sa ovim zakonom.
Subjekti, odnosno grupe subjekata u vezi sa izvršenim službenim kontrolama, daju izjavu koja sadrži sledeće:
1)
pun opis organske proizvodne jedinice ili jedinice u periodu konverzije, kao i aktivnosti koje se sprovode u skladu sa ovim zakonom;
2)
relevantne preventivne mere i mere predostrožnosti koje treba preduzeti da bi se obezbedila usaglašenost sa ovim zakonom;
3)
kao i dodatne obaveze, u slučaju:
(1)
da je sumnja u postojanje neusaglašenosti potvrđena, da sumnja ne može biti otklonjena ili da je utvrđena neusaglašenost koja utiče na integritet predmetnih proizvoda, pismeno i bez nepotrebnog odlaganja obavesti kupce proizvoda i dostavi relevantne informacije inspektoru za organsku proizvodnju i kontrolnom telu,
(2)
izbora drugog kontrolnog tela ili u slučaju povlačenja iz organske proizvodnje dužan je da prihvati prenos dokumentacije o kontroli, s tim da poslednje kontrolno telo čuva dokumentaciju o kontroli, najmanje pet godina,
(3)
povlačenja iz organske proizvodnje, odmah obavesti Ministarstvo i kontrolno telo,
(4)
kada podugovarači podležu kontroli od strane različitih kontrolnih tela, prihvati razmenu informacija između kontrolnih tela.
U slučaju sumnje na neusaglašenost ili informacije koje na to ukazuju, kao i informacija od subjekta, odnosno grupe subjekata, drugih organa ili drugih kontrolnih tela da subjekt, odnosno grupa subjekata namerava da upotrebi ili stavi na tržište proizvod koji nije u skladu sa ovim zakonom, ili je obeležen odnosno označen na način koji upućuje na organsku proizvodnju, u skladu sa , inspektor za organsku proizvodnju i kontrolno telo, dužni su da:
1)
odmah sprovedu službenu istragu u cilju provere usaglašenosti sa ovim zakonom, koja se mora završiti što pre, u razumnom roku, uzimajući u obzir rok trajanja proizvoda, kao i složenost slučaja i na osnovu istrage sačini izveštaj o rezultatima službene istrage;
2)
privremeno zabrane stavljanje na tržište predmetne proizvode kao organske proizvode ili proizvode iz perioda konverzije, kao i da zabrane njihovu upotrebu u organskoj proizvodnji za vreme dok se čekaju rezultati službene istrage iz
ne pokaže neusaglašenost koja utiče na integritet organskih proizvoda ili proizvoda iz perioda konverzije, subjektu, odnosno grupi subjekata se dozvoljava upotreba predmetnih proizvoda ili njihovo stavljanje na tržište kao organskih proizvoda ili proizvoda iz perioda konverzije.
Kontrolno telo odnosno inspektor za organsku proizvodnju primenjuje zajednički katalog mera za slučajeve sumnje na neusaglašenost i utvrđene neusaglašenosti.
Ministar propisuje zajednički katalog mera za slučajeve sumnje na neusaglašenost i utvrđene neusaglašenosti iz
U slučaju neusaglašenosti koja utiče na integritet organskih proizvoda ili proizvoda iz perioda konverzije u svim fazama proizvodnje, pripreme i distribucije, usled upotrebe neodobrenih proizvoda, supstanci ili postupaka, ili mešanja sa proizvodima koji nisu iz organske proizvodnje, kontrolno telo dužno je, da preduzme:
1)
sve aktivnosti neophodne za utvrđivanje porekla i stepena neusaglašenosti i utvrđivanje odgovornosti subjekta, odnosno grupe subjekata;
2)
odgovarajuće mere kojima se obezbeđuje da navedeni subjekat, odnosno grupa subjekata otkloni neusaglašenosti i spreči buduće pojave takve neusaglašenosti;
3)
aktivnosti kojima se obezbeđuje da pri označavanju i oglašavanju cele predmetne serije proizvoda ili proizvodne serije, nema upućivanja na organsku proizvodnju.
U slučaju ozbiljne, ponovljene ili trajne neusaglašenosti, kontrolno telo obezbeđuje da se subjektima, odnosno grupama subjekata, uz mere utvrđene
U slučaju da inspektor za organsku proizvodnju, odnosno kontrolno telo utvrdi postojanje neusaglašenosti, odnosno sumnje na neusaglašenost koja utiče na integritet organskih proizvoda ili proizvoda iz perioda konverzije, dužni su da bez odlaganja međusobno podele podatke.
može imati posledice za drugu državu, Ministarstvo je dužno da takve podatke bez odlaganja šalje nadležnim telima te druge države.
Ministarstvo, inspektor za organsku proizvodnju odnosno kontrolno telo međusobno razmenjuju i druge relevantne podatke.
Kada tokom službenih kontrola i drugih službenih aktivnosti koje se sprovode nad organskim proizvodima poreklom iz druge zemlje, kontrolno telo, inspektor za organsku proizvodnju ili drugi organ koji sprovodi službenu kontrolu utvrdi da takvi proizvodi predstavljaju rizik za zdravlje ljudi, životinja ili biljaka, dobrobit životinja ili sadrže GMO i sredstava za zaštitu bilja, takođe na životnu sredinu, ili predstavljaju potencijalno ozbiljnu povredu tih zahteva, oni će, bez odlaganja, obavestiti Ministarstvo, koje će posledično obavestiti nadležne organe zemlje, zemlje otpreme i bilo koje druge zainteresovane zemlje kako bi se tim nadležnim organima omogućilo da preduzmu odgovarajuće mere.
U slučaju postojanja sumnje na neusaglašenost ili utvrđenu neusaglašenost u odnosu na proizvode koje kontroliše drugo kontrolno telo, kontrolno telo je dužno da odmah obavesti drugo kontrolno telo.
Na zahtev koji je opravdan potrebom da se potvrdi da je neki proizvod proizveden u skladu sa ovim zakonom, kontrolno telo, odnosno inspektor za organsku proizvodnju preko Ministarstva razmenjuje podatke o rezultatima obavljenih službenih kontrola sa nadležnim organima drugih zemalja.
Ministarstvo razmenjuje podatke o službenim kontrolama i drugim službenim aktivnostima kontrolnih tela sa Akreditacionim telom Srbije.
Ministarstvo dostavlja podatke o subjektu, odnosno grupi subjekata Upravi za agrarna plaćanja.
Ministar bliže propisuje vrste podataka koje se razmenjuju i način njihove razmene.