Pojedini pojmovi u smislu ovog zakona imaju sledeće značenje:
1)
platna transakcija označava uplatu, prenos ili isplatu novčanih sredstava koje inicira platilac ili primalac plaćanja ili se inicira u ime platioca, a obavlja se bez obzira na pravni odnos između platioca i primaoca plaćanja;
1a)
platna transakcija na daljinu je platna transakcija koja je inicirana putem interneta ili uređaja koji se može koristiti za komunikaciju na daljinu;
2)
platni nalog označava instrukciju platioca ili primaoca plaćanja svom pružaocu platnih usluga kojom se zahteva izvršenje platne transakcije;
3)
platni račun označava račun koji se koristi za izvršavanje platnih transakcija, a koji vodi pružalac platnih usluga za jednog ili više korisnika platnih usluga;
4)
platni instrument označava svako personalizovano sredstvo i/ili niz postupaka ugovorenih između korisnika platnih usluga i pružaoca platnih usluga, a koji se upotrebljava za izdavanje platnog naloga, odnosno za iniciranje platne transakcije;
5)
platni instrument za plaćanja male novčane vrednosti označava platni instrument koji se, u skladu sa okvirnim ugovorom o platnim uslugama, odnosi isključivo na izvršavanje pojedinačnih platnih transakcija čiji iznos nije veći od 3.000 dinara ili čiji ukupni limit potrošnje ne prelazi 15.000 dinara ili ukupna vrednost novčanih sredstava pohranjenih na tom platnom instrumentu ni u jednom trenutku ne prelazi 15.000 dinara;
5a)
iniciranje platne transakcije označava preduzimanje radnji koje su prethodni uslov za započinjanje izvršenja platne transakcije, uključujući izdavanje platnog naloga i sprovođenje autentifikacije;
6)
korisnik platnih usluga označava fizičko ili pravno lice koje koristi ili je koristilo platnu uslugu u svojstvu platioca i/ili primaoca plaćanja ili se pružaocu platnih usluga obratilo radi korišćenja tih usluga;
7)
platilac označava fizičko ili pravno lice koje na teret svog platnog računa izdaje platni nalog ili daje saglasnost za izvršenje platne transakcije na osnovu platnog naloga koji izdaje primalac plaćanja, a ako nema platnog računa - fizičko ili pravno lice koje izdaje platni nalog;
8)
primalac plaćanja označava fizičko ili pravno lice koje je određeno kao primalac novčanih sredstava koja su predmet platne transakcije;
9)
potrošač označava fizičko lice koje zaključuje ugovor o platnim uslugama ili ugovor koji se odnosi na elektronski novac u svrhe koje nisu namenjene njegovoj poslovnoj ili drugoj komercijalnoj delatnosti;
10)
preduzetnik označava fizičko lice koje nije potrošač, odnosno poslovno sposobno fizičko lice koje obavlja delatnost radi ostvarivanja prihoda, u skladu sa zakonom kojim se uređuju privredna društva i drugim zakonom;
11)
novčana sredstva označavaju gotov novac, sredstva na računu i elektronski novac;
12)
gotov novac označava novčanice i kovani novac;
13)
elektronski novac označava elektronski (uključujući magnetno) pohranjenu novčanu vrednost koja čini novčano potraživanje prema izdavaocu tog novca, a izdata je nakon prijema novčanih sredstava radi izvršavanja platnih transakcija i prihvata je fizičko i/ili pravno lice koje nije izdavalac tog novca;
14)
imalac elektronskog novca označava fizičko ili pravno lice kome se izdaje ili je izdat elektronski novac, odnosno fizičko ili pravno lice koje se obratilo izdavaocu elektronskog novca radi izdavanja tog novca, kao i svako drugo fizičko ili pravno lice koje ima novčano potraživanje iz
poslovni dan je dan, odnosno deo dana u kome platiočev ili primaočev pružalac platnih usluga koji učestvuje u izvršavanju platne transakcije posluje tako da omogući izvršenje platne transakcije svom korisniku platnih usluga;
16)
datum valute je referentni datum, odnosno referentno vreme koje pružalac platnih usluga koristi kod obračuna kamate na novčana sredstva zadužena ili odobrena na platnom računu;
17)
referentni kurs je kurs na osnovu kojeg se vrši računanje pri zameni valuta, a koji je dostupnim učinio pružalac platnih usluga ili koji potiče iz javno dostupnog izvora;
18)
referentna kamatna stopa je stopa na osnovu koje se obračunava kamata i koja je javno dostupna, a utvrđuje se nezavisno od jednostrane volje pružaoca i korisnika platnih usluga koji su zaključili ugovor o platnim uslugama;
19)
jedinstvena identifikaciona oznaka označava kombinaciju slova, brojeva i/ili simbola koju pružalac platnih usluga utvrđuje korisniku platnih usluga i koja se u platnoj transakciji upotrebljava za nedvosmislenu identifikaciju korisnika i/ili njegovog platnog računa;
20)
sredstvo za komunikaciju na daljinu je svako sredstvo koje pružalac i korisnik platnih usluga mogu da koriste za zaključenje ugovora o platnim uslugama kada nisu istovremeno fizički prisutni;
21)
trajni nosač podataka označava svako sredstvo koje korisniku omogućava da sačuva podatke koji su mu namenjeni, da tim podacima pristupi i da ih reprodukuje u neizmenjenom obliku u periodu koji odgovara svrsi čuvanja;
22)
domaća platna transakcija označava platnu transakciju kod koje platiočev pružalac platnih usluga i pružalac platnih usluga primaoca plaćanja tu uslugu pružaju na teritoriji Republike Srbije;
23)
međunarodna platna transakcija označava platnu transakciju kod koje jedan pružalac platnih usluga pruža ovu uslugu na teritoriji Republike Srbije, a drugi na teritoriji treće države, kao i platnu transakciju kod koje isti pružalac platnih usluga tu uslugu za jednog korisnika platnih usluga pruža na teritoriji Republike Srbije, a za istog ili drugog korisnika platnih usluga na teritoriji treće države;
24)
matična država označava državu u kojoj se nalazi sedište pravnog lica;
25)
sedište označava mesto koje je registrovano kao sedište pravnog lica, a ako pravno lice u skladu s propisima njegove države nema registrovano sedište - mesto iz kog se upravlja njegovim poslovanjem;
26)
država domaćin označava državu koja nije matična država, a u kojoj pravno lice pruža usluge preko ogranka ili drugog lica ili u kojoj neposredno pruža usluge;
27)
kvalifikovano učešće postoji kada jedno lice ima:
(1)
direktno ili indirektno pravo ili mogućnost da ostvari najmanje 10% glasačkih prava u pravnom licu, odnosno direktno ili indirektno vlasništvo nad najmanje 10% kapitala tog pravnog lica, ili
(2)
mogućnost efektivnog vršenja znatnog uticaja na upravljanje drugim pravnim licem;
28)
kontrolno učešće postoji kada jedno lice ima:
(1)
direktno ili indirektno pravo ili mogućnost da ostvari najmanje 50% glasačkih prava u pravnom licu, odnosno direktno ili indirektno vlasništvo nad najmanje 50% kapitala tog pravnog lica, ili
(2)
mogućnost izbora i/ili razrešenja najmanje polovine članova organa upravljanja ili nadzora tog pravnog lica, ili
(3)
mogućnost efektivnog vršenja dominantnog uticaja na upravljanje drugim pravnim licem;
29)
matično društvo pravnog lica označava društvo koje ima kontrolno učešće u tom pravnom licu;
30)
zavisno društvo pravnog lica označava društvo u kojem to pravno lice ima kontrolno učešće;
31)
grupa društava je grupa koju čine matično društvo, njegova zavisna društva i pravna lica u čijem kapitalu to matično društvo i/ili njegova zavisna društva imaju udeo, kao i društva koja su povezana zajedničkim upravljanjem;
32)
društva povezana zajedničkim upravljanjem jesu društva koja nisu povezana odnosom matičnog i zavisnog društva, niti udelom u kapitalu u smislu
društva kojima se upravlja na jedinstven način u skladu sa ugovorom zaključenim između tih društava ili odredbama statuta ili osnivačkih akata tih društava, ili
(2)
društva kod kojih ista lica čine većinu članova organa upravljanja ili nadzora;
33)
bliska povezanost označava odnos između dva ili više pravnih i/ili fizičkih lica kada:
(1)
jedno od njih, direktno ili indirektno preko učešća u zavisnom društvu, ima pravo ili mogućnost da ostvari najmanje 20% glasačkih prava u pravnom licu, odnosno vlasništvo nad najmanje 20% kapitala u pravnom licu,
(2)
jedno od njih ima kontrolno učešće u drugom pravnom licu,
(3)
postoji trajna povezanost ovih lica sa istim trećim licem na osnovu kontrolnog učešća;
34)
banka označava banku sa sedištem u Republici Srbiji koja ima dozvolu za rad Narodne banke Srbije, u skladu sa zakonom kojim se uređuju banke;
35)
institucija elektronskog novca je pravno lice sa sedištem u Republici Srbiji koje ima dozvolu Narodne banke Srbije za izdavanje elektronskog novca, u skladu sa ovim zakonom;
36)
platna institucija je pravno lice sa sedištem u Republici Srbiji koje ima dozvolu Narodne banke Srbije za pružanje platnih usluga kao platna institucija, u skladu sa ovim zakonom;
37)
platni sistem označava sistem za prenos novčanih sredstava između učesnika u ovom sistemu, s pisanim i standardizovanim procedurama i pravilima za obradu i netiranje i/ili poravnanje naloga za prenos u platnom sistemu koji se primenjuju na sve učesnike u tom sistemu;
38)
pasivna kamatna stopa označava stopu po kojoj se plaća kamata korisniku platnih usluga za novčana sredstva koja se drže na platnom računu;
39)
trajni nalog je instrukcija koju platilac daje pružaocu platnih usluga kod koga ima otvoren platni račun za izvršavanje transfera odobrenja, u redovnim vremenskim razmacima ili na unapred utvrđene datume;
40)
dozvoljeno i nedozvoljeno prekoračenje računa imaju značenje utvrđeno zakonom kojim se uređuje zaštita korisnika finansijskih usluga;
41)
zakonit boravak u Republici Srbiji označava boravak fizičkog lica u Republici Srbiji u skladu s propisima kojima se uređuju prebivalište i boravište građana, odnosno boravak stranaca u skladu sa zakonom o strancima, uključujući i stranca koji boravi u Republici Srbiji u skladu sa zakonima kojima se uređuju azil i izbeglice ili na osnovu međunarodnog ugovora;
42)
promena platnog računa označava uslugu koju pružalac platnih usluga pruža korisniku u skladu s
autentifikacija označava postupak koji pružaocu platnih usluga omogućava proveru identiteta korisnika platnih usluga ili valjanosti upotrebe određenog platnog instrumenta, uključujući upotrebu personalizovanih sigurnosnih elemenata korisnika;
47)
pouzdana autentifikacija korisnika označava autentifikaciju sa upotrebom dva ili više elemenata koji spadaju u kategoriju znanja (nešto što samo korisnik zna), posedovanja (nešto što samo korisnik poseduje) i svojstvenosti (nešto što korisnik jeste) koji su međusobno nezavisni, što znači da otkrivanje jednog ne umanjuje pouzdanost drugih, a koja je osmišljena tako da štiti poverljivost podataka o autentifikaciji;
48)
personalizovani sigurnosni elementi označavaju personalizovane podatke i obeležja koja pružalac platnih usluga dodeljuje korisniku platnih usluga u cilju autentifikacije;
49)
osetljivi podaci o plaćanju označavaju svaki podatak, uključujući personalizovane sigurnosne elemente, koji se može iskoristiti za izvršenje prevarnih radnji, pri čemu u slučaju aktivnosti pružaoca usluge iniciranja plaćanja i pružaoca usluge pružanja informacija o računu, ime vlasnika računa i broj računa ne predstavljaju osetljive podatke o plaćanju;
50)
elektronska komunikaciona mreža ima značenje utvrđeno zakonom kojim se uređuju elektronske komunikacije;
51)
elektronska komunikaciona usluga ima značenje utvrđeno zakonom kojim se uređuju elektronske komunikacije;
52)
digitalni sadržaj predstavlja robu ili usluge koje se proizvode i dostavljaju u digitalnom obliku, čija je upotreba ili potrošnja ograničena na tehnički uređaj i koja ni na koji način ne uključuje korišćenje ili potrošnju robe ili usluga u fizičkom obliku;
53)
platni brend ima značenje utvrđeno zakonom kojim se uređuju međubankarske naknade i posebna pravila poslovanja kod platnih transakcija na osnovu platnih kartica.
Odredbe ovog zakona koje se odnose na korisnike platnih usluga koji su pravna lica primenjuju se i na ogranke stranih pravnih lica koji su upisani u registar kod nadležnog organa u Republici Srbiji.
platne transakcije koje se izvršavaju isključivo u gotovom novcu neposredno između platioca i primaoca plaćanja;
2)
platne transakcije koje se izvršavaju preko trgovinskog zastupnika ovlašćenog da u ime i za račun samo platioca ili samo primaoca plaćanja pregovara ili zaključi ugovor o kupoprodaji robe ili usluga;
3)
transport gotovog novca, kao i njegovo prikupljanje, obradu i isporuku, koji vrše privredni subjekti u skladu sa zakonom;
4)
platne transakcije koje se sastoje od prikupljanja i isporuke gotovog novca koje vrše lica koja nisu privredni subjekti u okviru neprofitne ili dobrotvorne delatnosti;
5)
usluge kod kojih primalac plaćanja, odmah nakon izvršenja platne transakcije, platiocu daje gotov novac kao deo platne transakcije koja se odnosi na plaćanje robe ili usluge, a na izričit zahtev platioca dat neposredno pre izvršenja te platne transakcije;
6)
menjačke poslove koji obuhvataju poslove kupovine i prodaje stranog gotovog novca za gotov novac, pri čemu se novčana sredstva ne drže na platnom računu;
7)
platne transakcije zasnovane na nekoj od sledećih isprava u pismenoj formi na papiru:
(1)
čeku u smislu zakona kojim se uređuje ček,
(2)
čeku koji je uređen stranim propisima, a po sadržini i dejstvu je sličan čeku iz podtačke (1) ove tačke,
(3)
vaučeru ili drugoj potvrdi koja njenom imaocu omogućava plaćanje robe ili usluga kod izdavaoca tog vaučera ili te potvrde, odnosno plaćanje kod drugog lica s kojim je ovaj izdavalac ugovorio prijem tog vaučera ili te potvrde kao način plaćanja robe ili usluga (npr. poklon - vaučeri, vaučeri za hranu i druge slične potvrde),
(4)
putničkom čeku,
(5)
poštanskoj uputnici u skladu s propisima kojima se uređuje pružanje poštanskih usluga;
8)
platne transakcije koje se obavljaju između učesnika u platnom sistemu ili sistemu za poravnanje finansijskih instrumenata, a koje su u vezi sa učestvovanjem u tim sistemima, kao i platne transakcije koje se obavljaju između učesnika u platnom sistemu i pružaoca platnih usluga koji nije učesnik u tom sistemu;
9)
platne transakcije u vezi sa ostvarivanjem prava i ispunjavanjem obaveza po osnovu finansijskih instrumenata, uključujući isplatu dividende i druga plaćanja, otkup ili prodaju hartija od vrednosti - ako takve transakcije obavljaju učesnici u sistemu za poravnanje finansijskih instrumenata ili druga lica koja, u skladu s propisima, pružaju investicione usluge, odnosno kastodi usluge u vezi s finansijskim instrumentima klijenata;
10)
tehničke usluge kojima se podržava pružanje platnih usluga, uključujući obradu, čuvanje i zaštitu podataka, proveru autentičnosti podataka i subjekata, pružanje usluga vezanih za informacionu tehnologiju i komunikacionu mrežu, obezbeđivanje i održavanje terminala i uređaja koji se koriste za platne i druge slične usluge - ako pružalac navedenih usluga ni u jednom trenutku ne poseduje novčana sredstva koja se prenose niti njima raspolaže, ne uključujući usluge iniciranja plaćanja i usluge pružanja informacija o računu;
11)
platne transakcije koje se vrše na osnovu određenog platnog instrumenta koji se može koristiti samo ograničeno, ako je ispunjen jedan od sledećih uslova:
(1)
instrument omogućava njegovom imaocu da pri kupovini plaća robu i usluge isključivo u prostorijama izdavaoca ovog instrumenta ili, u skladu sa ugovorom koji je zaključen direktno s tim izdavaocem, kod ograničene mreže prodavaca robe i usluga,
(2)
instrument se može koristiti isključivo za plaćanje kupovine veoma ograničenog kruga robe i usluga,
(3)
instrument se izdaje na zahtev privrednog subjekta ili subjekta javnog sektora i uređen je od strane državnog organa ili drugog organa javne vlasti radi postizanja određenih ciljeva poreske ili socijalne politike, pri čemu se može koristiti samo u Republici Srbiji i samo za kupovinu određenih posebnih dobara ili usluga od dobavljača na osnovu ugovora zaključenog sa izdavaocem tog instrumenta;
12)
platne transakcije koje operator elektronske komunikacione mreže, odnosno operator elektronskih komunikacionih usluga, izvršava kao dodatne usluge uz elektronske komunikacione usluge koje pruža korisnicima te mreže ili tih usluga i koje ispunjavaju sledeće uslove:
(1)
izvršavaju se radi kupovine digitalnog sadržaja i glasovnih usluga, bez obzira na uređaj sa kojeg se vrši kupovina ili korišćenje tog sadržaja ili tih usluga, ili se izvršavaju kada se preko elektronskog uređaja sredstva prikupljaju u dobrotvorne svrhe uz učešće registrovanih humanitarnih organizacija ili se vrši kupovina karata, pri čemu se u svim ovim slučajevima iznos platne transakcije naplaćuje od korisnika zajedno sa elektronskim komunikacionim uslugama koje mu se pružaju,
(2)
vrednost pojedinačne platne transakcije iz podtačke (1) ove tačke ne može biti veća od 6.000 dinara, a ukupna vrednost svih platnih transakcija iz te podtačke koje inicira isti korisnik ne može biti veća od 36.000 dinara u kalendarskom mesecu, bez obzira da li radi izvršavanja tih platnih transakcija korisnik elektronskih komunikacionih usluga prethodno vrši uplatu novčanih sredstava na svoj račun koji ima kod tog operatora ili se sredstva za izvršavanje tih platnih transakcija uplaćuju naknadno ili obezbeđuju na drugi način;
13)
platne transakcije između pružalaca platnih usluga, kao i platne transakcije između pružalaca platnih usluga i njihovih zastupnika ili ogranaka, ako se obavljaju za njihov račun;
14)
platne transakcije između matičnog društva i njegovog zavisnog društva ili između zavisnih društava istog matičnog društva, kao i usluge usko povezane s tim transakcijama koje se sastoje od aktivnosti kojima se priprema ili omogućava izvršavanje ovih transakcija, ako se izvršavaju isključivo posredstvom pružaoca platnih usluga koji je član iste grupe društava;
15)
usluge isplata gotovog novca na bankomatima čiji pružaoci deluju u ime i za račun jednog ili više izdavalaca platnih kartica, pod uslovom da ti pružaoci nisu zaključili okvirni ugovor o platnim uslugama s klijentom koji podiže gotov novac s platnog računa i da ne pružaju drugu platnu uslugu utvrđenu ovim zakonom, pri čemu je pružalac dužan da korisniku, kako pre tako i nakon izvršenja transakcije isplate gotovog novca, pruži informaciju o bilo kojoj naknadi iz
primenjuju se i na platne transakcije i isprave iz te tačke. (1) i (2) ovog člana ili obe te aktivnosti, za koje je ukupna vrednost platnih transakcija izvršenih tokom prethodnih 12 kalendarskih meseci veća od milion evra u dinarskoj protivvrednosti po zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan izvršenja transakcije - dužni su da najkasnije 15. dana tekućeg meseca obaveste Narodnu banku Srbije na koji način i iz kojih razloga se te aktivnosti imaju smatrati aktivnostima iz tih podtačaka na koje se ne primenjuju odredbe ovog zakona, kao i da u ovom obaveštenju bliže opišu način obavljanja tih aktivnosti.
tog člana, Narodna banka Srbije odlučuje da li se aktivnosti iz ovog obaveštenja smatraju aktivnostima iz te tačke na koje se odredbe ovog zakona ne primenjuju.
ovog člana dužni su da o tome obaveste nadležne organe i da im najmanje jednom godišnje dostavljaju mišljenje licenciranog ovlašćenog revizora iz društva za reviziju koje može obavljati reviziju banaka i kojim se potvrđuje da je aktivnost u skladu sa ograničenjima propisanim u toj tački.
Opis aktivnosti koje su predmet obaveštenja iz i na koje se ne primenjuju odredbe ovog zakona objavljuje se u registru platnih institucija ili registru institucija elektronskog novca koji Narodna banka Srbije vodi u skladu s
Narodna banka Srbije može propisati bliže uslove pod kojima se privrednom subjektu ili pružaocu platnih usluga može odobriti izuzeće od primene svih ili pojedinih odredaba ovog zakona u određenom periodu, i to radi testiranja pružanja usluge i isključivo u pogledu tog testiranja, ako je ova usluga po prirodi takva da sadrži određeni stepen inovacije zbog kojeg bi se mogla smatrati novom ili značajno poboljšanom platnom uslugom u odnosu na platne usluge koje pružaoci platnih usluga iz
Transfer odobrenja je platna usluga kod koje platilac kod svog pružaoca platnih usluga inicira izvršenje jedne ili više platnih transakcija na teret svog platnog računa, uključujući i izdavanje trajnog naloga, nakon čega se platni račun primaoca plaćanja odobrava za iznos platne transakcije.
Direktno zaduženje je platna usluga kod koje primalac plaćanja na osnovu platiočeve saglasnosti inicira platnu transakciju za zaduženje platiočevog platnog računa. Platilac može ovu saglasnost dati primaocu plaćanja, svom pružaocu platnih usluga ili pružaocu platnih usluga primaoca plaćanja.
Izvršavanje novčane doznake je platna usluga kod koje pružalac platnih usluga prima platiočeva novčana sredstva bez otvaranja platnog računa za platioca ili primaoca plaćanja, isključivo radi stavljanja tih sredstava na raspolaganje primaocu plaćanja ili radi prenosa tih sredstava primaočevom pružaocu platnih usluga, koji ih stavlja na raspolaganje primaocu plaćanja.
Izdavanje platnih instrumenata je platna usluga kod koje pružalac platnih usluga na osnovu ugovora izdaje platiocu platni instrument za iniciranje i obradu platnih transakcija platioca kod tog pružaoca platnih usluga.
Prihvatanje platnih transakcija je platna usluga kod koje se na osnovu ugovora pružaoca platnih usluga s primaocem plaćanja o prihvatanju i obradi platnih transakcija vrši prenos novčanih sredstava primaocu plaćanja.
Iniciranje plaćanja je usluga kod koje se na zahtev korisnika platnih usluga izdaje platni nalog na teret platnog računa platioca koji se vodi kod drugog pružaoca platnih usluga.
Pružanje informacija o računu je usluga koja se pruža preko interneta i kojom se pružaju grupisane informacije o jednom ili više platnih računa koje korisnik platnih usluga ima kod drugog pružaoca platnih usluga ili kod više pružalaca platnih usluga.
Odredbe ovog zakona primenjuju se i na platne transakcije između rezidenata i nerezidenata u dinarima i valuti trećih država, platne transakcije između rezidenata u valuti trećih država i platne račune rezidenata i nerezidenata u Republici Srbiji, u skladu sa ograničenjima utvrđenim propisima o deviznom poslovanju.
Ako se pružalac platnih usluga ili izdavalac elektronskog novca ne pridržava odredaba ovog zakona, drugih propisa ili opštih uslova poslovanja kojima se uređuju platne usluge ili elektronski novac, dobrih poslovnih običaja koji se odnose na te usluge ili obaveza iz ugovora o platnim uslugama, odnosno ugovora koji se odnosi na elektronski novac - korisnik platnih usluga, odnosno imalac elektronskog novca imaju pravo na zaštitu svojih prava i interesa.
Na postupak ostvarivanja zaštite prava i interesa korisnika platnih usluga i imalaca elektronskog novca primenjuju se odredbe zakona kojim se uređuje zaštita korisnika finansijskih usluga, a koje se odnose na ostvarivanje zaštite prava i interesa korisnika finansijskih usluga.
Na nepravične ugovorne odredbe i nepoštenu poslovnu praksu u oblasti pružanja platnih usluga i izdavanja elektronskog novca, kao i na postupak njihove zabrane, shodno se primenjuju odredbe zakona kojim se uređuje zaštita korisnika finansijskih usluga.
Ako je pružanje platnih usluga ili izdavanje elektronskog novca povezano s kreditom ili dozvoljenim prekoračenjem računa koje pružalac platnih usluga ili izdavalac elektronskog novca koji nije banka može u skladu sa odredbama ovog zakona davati korisniku platnih usluga - potrošaču, na ugovor o kreditu i ugovor o dozvoljenom prekoračenju računa, kao i na druga prava i obaveze pružaoca platnih usluga i tog korisnika u vezi s kreditom, odnosno dozvoljenim prekoračenjem računa i zaštitu korisnika ovih kredita, odnosno dozvoljenog prekoračenja računa primenjuju se odredbe zakona kojim se uređuje zaštita korisnika finansijskih usluga.
Na zaštitu korisnika kreditne kartice koji je potrošač, pored odredaba ovog zakona kojima se uređuju prava i obaveze korisnika platnih usluga, primenjuju se i odredbe zakona kojim se uređuje zaštita korisnika finansijskih usluga, a koje se odnose na prava i obaveze banke kao izdavaoca kreditnih kartica, ugovor o izdavanju i korišćenju kreditnih kartica i zaštitu korisnika kreditne kartice.
Na osnovu nadležnosti utvrđenih ovim zakonom, Narodna banka Srbije rešava o pravima, obavezama i pravnim interesima lica u postupku utvrđenom ovim zakonom.
rešenja, zapisnika i drugih akata, kao i obaveštenja, zahteva i drugih pismena Narodne banke Srbije, koji su u vezi s postupcima iz tog stava - smatra se da su oni dostavljeni i članovima organa upravljanja tog lica, odnosno licu koje neposredno rukovodi poslovima tog lica i odgovornom licu u pravnom licu i ne može se dokazivati suprotno.
Narodna banka Srbije može propisati obavezu lica iz
tog člana u obliku elektronskih dokumenata, kao i uslove pod kojima i trenutak od koga će se smatrati da je izvršeno dostavljanje tih akata i pismena u smislu zakona kojim se uređuje opšti upravni postupak.
Platne usluge koje se pružaju u skladu sa odredbama ovog zakona odnose se na domaće platne transakcije koje se izvršavaju u dinarima.
Platne usluge koje se pružaju u skladu sa odredbama ovog zakona odnose se i na domaće platne transakcije u valuti trećih država, kao i međunarodne platne transakcije bez obzira na valutu plaćanja, uzimajući u obzir
Pružaoci platnih usluga mogu pružati platne usluge korisnicima ovih usluga pod uslovima koji su za korisnika povoljniji od uslova utvrđenih odredbama ovog zakona.
Ako je korisnik platnih usluga pravno lice, ugovorom o platnim uslugama može se isključiti ili ograničiti primena odredaba iz glave II ovog dela zakona, osim odredaba
Uprava za trezor ili drugi organi javne vlasti u Republici Srbiji, u skladu sa svojim nadležnostima utvrđenim zakonom;
6)
javni poštanski operator sa sedištem u Republici Srbiji, osnovan u skladu sa zakonom kojim se uređuju poštanske usluge (u daljem tekstu: javni poštanski operator).
Kada Narodna banka Srbije, Uprava za trezor ili drugi organi javne vlasti u Republici Srbiji pružaju platne usluge u okviru nadležnosti utvrđenih zakonom, ne primenjuju se odredbe ovog zakona kojima se uređuju prava i obaveze pružalaca i korisnika platnih usluga, ugovor o platnim uslugama, izvršavanje platnih transakcija i ostvarivanje zaštite prava i interesa korisnika platnih usluga, osim ako je to utvrđeno posebnim propisom ili ugovorom o tim uslugama.
može pružati i u ime i za račun banaka, a može pružati i usluge posredovanja između banaka i korisnika platnih usluga u vezi s tim platnim uslugama, u skladu s propisima kojima se uređuju banke.
Javni poštanski operator dužan je da, najkasnije mesec dana pre početka, odnosno prestanka pružanja usluga iz , Narodnu banku Srbije obavesti o nameri početka ili prestanka pružanja tih usluga.
sadrži podatke o svakoj usluzi koju javni poštanski operator namerava da počne, odnosno da prestane da pruža, kao i planirani dan početka, odnosno prestanka pružanja te usluge.
Na poslovanje javnog poštanskog operatora kao pružaoca platnih usluga shodno se primenjuju odredbe
Pružalac platnih usluga ima pravo da za pružanje tih usluga korisniku platnih usluga naplati naknadu.
Pružalac platnih usluga ne može korisnicima platnih usluga naplaćivati naknadu za pružanje informacija koje je dužan da pruži u skladu s glavom II ovog dela zakona, odnosno za ispunjavanje svojih obaveza prema korisnicima platnih usluga utvrđenih u glavi III ovog dela zakona, osim ako ovim zakonom nije drukčije uređeno.
Pružalac platnih usluga i korisnik platnih usluga mogu da ugovore naplaćivanje naknade za dodatne informacije, za pružanje informacija češće nego što je utvrđeno u glavi II ovog dela zakona i/ili za dostavljanje informacija putem sredstava za komunikaciju koja nisu utvrđena okvirnim ugovorom o pružanju platnih usluga, ako to zahteva ovaj korisnik.
Visina naknade koju pružalac platnih usluga naplaćuje u skladu sa mora biti odgovarajuća i u skladu s njegovim stvarnim troškovima koji nastaju ispunjavanjem obaveza iz tih stavova.
Pružalac platnih usluga može korisnicima platnih usluga naplaćivati naknadu za pružanje informacija, odnosno za ispunjavanje svojih obaveza prema korisnicima platnih usluga utvrđenih u glavi IV ovog dela zakona u skladu sa odredbama te glave zakona.
Platne usluge moraju se oglašavati na jasan i lako razumljiv način, a oglašavanje ne može sadržavati netačne informacije, niti informacije koje kod korisnika platnih usluga mogu stvoriti pogrešnu predstavu o uslovima korišćenja tih usluga.
Pružalac platnih usluga dužan je da informacije i obaveštenja iz ovog zakona korisniku platnih usluga pruži na jasan i lako razumljiv način, na srpskom ili drugom jeziku koji je predložio korisnik platnih usluga, a o kojem su se strane dogovorile.
Kada je ovim zakonom utvrđena obaveza pružaoca platnih usluga da korisniku platnih usluga pruži određene informacije njihovim dostavljanjem, pružalac platnih usluga dužan je da ih dostavi na način koji ne zahteva dodatne aktivnosti korisnika platnih usluga (npr. poštom ili i-mejlom).
Kada je ovim zakonom utvrđena obaveza pružaoca platnih usluga da korisniku platnih usluga pruži određene informacije tako da mu ih učini dostupnim, pružalac platnih usluga to čini na unapred utvrđeni, odnosno ugovoreni način koji može zahtevati dodatne aktivnosti korisnika platnih usluga (npr. dostupnost na oglasnim tablama ili šalterskim mestima u prostorijama pružaoca platnih usluga).
U slučaju spora po osnovu pružanja informacija, teret dokazivanja ispunjenosti obaveza pružaoca platnih usluga utvrđenih odredbama ovog zakona kojima se uređuju ugovor o platnim uslugama i informisanje korisnika platnih usluga - na strani je pružaoca platnih usluga.
Pružalac platnih usluga dužan je da pre angažovanja lica na poslovima pružanja informacija korisnicima platnih usluga obezbedi obuku tih lica, kao i odgovarajući dokaz o tome (sertifikat o obavljenoj obuci, učešću na seminaru ili kursu i sl.), kao i da vrši periodičnu i kontinuiranu obuku angažovanih lica.
Pružalac platnih usluga dužan je da obezbedi da lica koja je angažovao na poslovima pružanja informacija korisnicima platnih usluga poseduju odgovarajuće kvalifikacije, znanje i iskustvo, profesionalne i lične kvalitete, da postupaju u skladu s dobrim poslovnim običajima i poslovnom etikom, kao i da poštuju ličnost i integritet korisnika platnih usluga.
Narodna banka Srbije može propisati bliže uslove oglašavanja platnih usluga, a može bliže urediti i uslove i zahteve u pogledu kvalifikacija i znanja zaposlenih iz , kao i način sprovođenja njihove obuke.
Ugovorom o platnim uslugama pružalac platnih usluga obavezuje se da će korisniku platnih usluga, u skladu sa ovim zakonom, pružati određene platne usluge, odnosno platnu uslugu, a korisnik platnih usluga obavezuje se da mu, ako je tako ugovoreno, za to plati određenu naknadu.
Na sva pitanja iz ugovora o platnim uslugama koja nisu uređena ovim zakonom primenjuju se odredbe zakona kojim se uređuju obligacioni odnosi.
Ugovor o platnim uslugama zaključuje se kao okvirni ugovor o platnim uslugama (u daljem tekstu: okvirni ugovor) ili kao ugovor o jednokratnoj platnoj transakciji.
Okvirnim ugovorom uređuje se izvršavanje budućih pojedinačnih platnih transakcija.
Ako korisnik platnih usluga otvara platni račun kod pružaoca platnih usluga, okvirnim ugovorom uređuju se i uslovi za otvaranje, vođenje i gašenje tog računa.
Ugovorom o jednokratnoj platnoj transakciji uređuje se izvršenje jedne određene platne transakcije koja nije obuhvaćena okvirnim ugovorom.
Okvirni ugovor sadrži sledeće obavezne elemente, odnosno informacije:
1)
informacije o pružaocu i korisniku platnih usluga:
(1)
poslovno ime i sedište pružaoca platnih usluga, kao i poslovno ime i sedište, odnosno adresu zastupnika ili ogranka u Republici Srbiji preko koga pruža platne usluge i bilo koju drugu adresu na kojoj se korisnik platnih usluga može obratiti pružaocu platnih usluga, uključujući i i-mejl adresu,
(2)
naziv i adresu sedišta organa nadležnog za nadzor nad pružaocem platnih usluga, njegovim zastupnikom ili ogrankom, a u vezi s pružanjem platnih usluga u Republici Srbiji,
(3)
podatke o registru platnih institucija ili registru institucija elektronskog novca, odnosno o drugom odgovarajućem javnom registru izdatih dozvola za rad pružalaca platnih usluga i registracionom broju ili odgovarajućoj identifikacionoj oznaci pružaoca platnih usluga u tom registru,
(4)
ime, prezime i prebivalište, odnosno boravište korisnika platnih usluga - potrošača ili poslovno ime i sedište korisnika platnih usluga - preduzetnika ili pravnog lica;
2)
uslove za korišćenje platnih usluga:
(1)
vrstu i opis osnovnih karakteristika platne usluge koja se pruža,
(2)
jedinstvenu identifikacionu oznaku ili druge podatke koje je korisnik platnih usluga dužan da navede radi pravilnog izdavanja ili izvršenja platnog naloga,
(3)
formu i način davanja i povlačenja saglasnosti za izdavanje platnog naloga ili izvršenje platne transakcije, u skladu s
, kao i eventualni momenat za prijem platnih naloga u određenom poslovnom danu nakon kojeg se primljeni nalozi smatraju primljenim narednog poslovnog dana u skladu sa
u slučaju platnih instrumenata s povezanim platnim brendovima (eng. co-badged payment instruments), prava korisnika platnih usluga u vezi s korišćenjem ovog instrumenta u skladu sa odredbama zakona kojim se uređuju međubankarske naknade i posebna pravila poslovanja kod platnih transakcija na osnovu platnih kartica;
3)
informacije i podatke o naknadama, kamatnim stopama i kursu zamene valuta:
(1)
vrstu i visinu svih naknada koje pružalac platnih usluga naplaćuje korisniku platnih usluga, uključujući i one povezane s načinom na koji i učestalošću s kojom se dostavljaju ili čine dostupnim informacije u skladu sa ovim zakonom, a ako ih naplaćuje zbirno - i vrstu i visinu svake pojedinačne naknade koja čini zbirnu naknadu,
(2)
ako se na usluge pružaoca platnih usluga primenjuju kamatna stopa i/ili kurs zamene valuta - visinu kamatne stope i kurs zamene valuta, odnosno ako se koriste referentna kamatna stopa i/ili referentni kurs - relevantni datum i indeks ili drugi osnov za utvrđivanje referentne kamatne stope i kursa, kao i metod izračunavanja stvarne kamate,
(3)
naznaku da se promene kamatnih stopa ili kursa zamene valuta koje se zasnivaju na izmenama referentne kamatne stope ili referentnog kursa mogu primeniti odmah i bez prethodnog obaveštavanja korisnika platnih usluga o tim izmenama u skladu s
, u kom slučaju je pružalac platnih usluga dužan da obavesti korisnika platnih usluga na način utvrđen u tom članu - ako je ova mogućnost ugovorena;
4)
informacije o načinu i sredstvima komunikacije između korisnika i pružaoca platnih usluga:
(1)
o sredstvima komunikacije za razmenu informacija i obaveštenja u skladu sa ovim zakonom, uključujući i tehničke zahteve koji se odnose na opremu korisnika platnih usluga i softver, koja su dogovorena između strana za prenos informacija ili obaveštenja u skladu sa ovim zakonom,
(2)
o načinu i učestalosti pružanja informacija koje se korisniku platnih usluga dostavljaju ili čine dostupnim u skladu sa ovim zakonom,
(3)
o jeziku na kojem se zaključuje okvirni ugovor i na kojem će se obavljati komunikacija tokom trajanja ugovornog odnosa, ako je korisnik platnih usluga zahtevao zaključenje okvirnog ugovora i obavljanje te komunikacije na jeziku koji nije srpski,
(4)
o pravu korisnika platnih usluga da mu se tokom trajanja ugovornog odnosa, na njegov zahtev, dostave kopija okvirnog ugovora i informacije iz ovog člana, i to na papiru ili drugom trajnom nosaču podataka;
5)
informacije o zaštitnim i drugim merama u vezi sa izvršavanjem platnih transakcija, i to:
(1)
o merama koje je korisnik platnih usluga dužan da preduzme radi zaštite platnog instrumenta, kao i načinu obaveštavanja pružaoca platnih usluga o gubitku, krađi ili zloupotrebi platnog instrumenta, u skladu s
o bezbednoj proceduri za obaveštavanje korisnika platnih usluga od strane pružaoca platnih usluga u slučaju prevare, sumnje na prevaru ili bezbednosnih pretnji,
(2)
o uslovima pod kojima pružalac platnih usluga ima pravo da blokira korišćenje platnog instrumenta u skladu s
o načinu i rokovima u kojima je korisnik platnih usluga dužan da obavesti pružaoca platnih usluga o neodobrenom ili nepravilnom iniciranju platne transakcije, kao i o neodobrenoj, neizvršenoj ili nepravilno izvršenoj platnoj transakciji, odnosno da zahteva pravilno izvršenje platne transakcije, u skladu s
o odgovornosti pružaoca platnih usluga za iniciranje platnih transakcija ili neodobrene, neizvršene i nepravilno izvršene platne transakcije, u skladu s i
uslove za izmene i dopune, kao i prestanak okvirnog ugovora, i to:
(1)
naznaku da korisnik platnih usluga prihvata izmene i dopune okvirnog ugovora i bez davanja izričite saglasnosti, kao i obaveštenje o pravu tog korisnika da u tom slučaju raskine ovaj ugovor, u skladu s
informacije o zaštiti korisnika platnih usluga, i to:
(1)
o ugovornim odredbama kojima se utvrđuje koji se propisi primenjuju na okvirni ugovor i/ili nadležnost suda,
(2)
o pravu na prigovor i pritužbu korisnika platnih usluga i mogućnosti vansudskog rešavanja spornog odnosa u vezi s pružanjem platnih usluga, u skladu sa zakonom kojim se uređuje zaštita korisnika finansijskih usluga.
Ako je predmet okvirnog ugovora izdavanje i korišćenje kreditne kartice, ovaj ugovor, pored elemenata iz
, sadrži i obavezne elemente ugovora o izdavanju i korišćenju kreditne kartice utvrđene zakonom kojim se uređuje zaštita korisnika finansijskih usluga.
Okvirni ugovor zaključuje se u pismenoj formi.
Pružalac platnih usluga dužan je da obezbedi da korisnik platnih usluga dobije najmanje jedan primerak okvirnog ugovora.
Korisnik platnih usluga ima pravo da mu se tokom trajanja ugovornog odnosa, na njegov zahtev, dostave kopija okvirnog ugovora, odnosno informacije iz
Pružalac platnih usluga dužan je da korisniku platnih usluga, u primerenom roku, pre zaključenja okvirnog ugovora, dostavi informacije koje su utvrđene kao obavezni elementi tog ugovora u skladu s
, i to na način koji će tom korisniku omogućiti da se upozna sa uslovima koji se odnose na pružanje platnih usluga, kao i da uporedi ponude različitih pružalaca platnih usluga i proceni da li ovi uslovi i usluge odgovaraju njegovim potrebama.
Pružalac platnih usluga dužan je i da korisniku platnih usluga informacije iz
dostavljanjem nacrta okvirnog ugovora koji sadrži ove informacije.
Ako je okvirni ugovor na zahtev korisnika platnih usluga zaključen korišćenjem sredstva za komunikaciju na daljinu kojim se pružaocu platnih usluga ne omogućava ispunjenje obaveze iz
Ako pružalac platnih usluga predlaže izmene i dopune odredaba okvirnog ugovora, dužan je da korisniku platnih usluga dostavi predlog tih izmena i dopuna najkasnije dva meseca pre predloženog dana početka njihove primene.
, ako pružalac platnih usluga predlaže promenu naknade za pružanje platnih usluga u korist korisnika platnih usluga, ili uvodi besplatnu novu uslugu ili funkcionalnost postojeće usluge, ta promena može se primenjivati odmah i bez prethodnog dostavljanja korisniku platnih usluga predloga izmena i dopuna odredaba okvirnog ugovora u delu koji se odnosi na tu promenu.
ako pre dana početka primene predloženih izmena i dopuna nije obavestio pružaoca platnih usluga da se s tim predlogom nije saglasio, o čemu je pružalac platnih usluga dužan da na lako uočljiv način obavesti korisnika platnih usluga istovremeno s dostavljanjem tog predloga.
, pružalac platnih usluga dužan je da korisnika platnih usluga, istovremeno s dostavljanjem predloga iz tog stava, obavesti o njegovom pravu da, ako ne prihvati taj predlog, u bilo kom trenutku pre dana početka primene predloženih izmena i dopuna odredaba okvirnog ugovora, raskine okvirni ugovor bez plaćanja naknade i drugih troškova, kao i da utvrdi dan pre dana početka primene predloženih izmena i dopuna od kada će raskid proizvesti dejstvo.
Pružalac platnih usluga dužan je da korisniku platnih usluga predlog iz
Okvirnim ugovorom može se utvrditi da se promene kamatne stope i kursa zamene valuta mogu primenjivati odmah i bez prethodnog obaveštenja korisnika platnih usluga, ako se zasnivaju na izmenama ugovorene referentne kamatne stope ili referentnog kursa.
Ako se kamatna stopa ili kurs zamene valuta promene u korist korisnika platnih usluga, te promene mogu se primenjivati odmah i bez prethodnog obaveštenja korisnika platnih usluga.
Pružalac platnih usluga dužan je da o promenama kamatne stope iz pismeno obavesti korisnika platnih usluga bez odlaganja na papiru ili na drugom trajnom nosaču podataka, osim ako okvirnim ugovorom nisu utvrđeni drukčiji rokovi i način ovog obaveštavanja.
Pružalac platnih usluga dužan je da obezbedi jednak tretman korisnika platnih usluga kod obračunavanja i primene promena kamatne stope i kursa zamene valuta iz .
Korisnik platnih usluga ima pravo da u bilo kom trenutku raskine okvirni ugovor bez otkaznog roka, osim ako je okvirnim ugovorom utvrđen otkazni rok, koji ne može biti duži od mesec dana.
Korisnik platnih usluga ima pravo da raskine okvirni ugovor i u drugim slučajevima utvrđenim zakonom kojim se uređuju obligacioni odnosi ili drugim zakonom.
Ako korisnik platnih usluga raskine okvirni ugovor, dužan je da plati naknadu samo za platne usluge pružene do dana tog raskida, a ako je takva naknada plaćena unapred, pružalac platnih usluga dužan je da korisniku platnih usluga vrati srazmerni deo plaćene naknade.
Pružalac platnih usluga ne može korisniku platnih usluga naplatiti naknadu za raskid okvirnog ugovora.
Korisnik platnih usluga može zahtevati da se odredbe okvirnog ugovora koje su u suprotnosti sa informacijama pruženim u predugovornoj fazi u skladu s
Ako je tako utvrđeno okvirnim ugovorom, pružalac platnih usluga ima pravo da raskine okvirni ugovor zaključen na neodređeno vreme, uz otkazni rok koji ne može biti kraći od dva meseca.
Pružalac platnih usluga može raskinuti okvirni ugovor i u drugim slučajevima utvrđenim zakonom kojim se uređuju obligacioni odnosi ili drugim zakonom.
Pružalac platnih usluga dužan je da obaveštenje o raskidu okvirnog ugovora dostavi korisniku platnih usluga u pismenoj formi.
Ako pružalac platnih usluga raskine okvirni ugovor, na obavezu korisnika platnih usluga da plati naknadu shodno se primenjuju odredbe .
Platiočev pružalac platnih usluga dužan je da, pre izvršenja pojedinačne platne transakcije koju platilac inicira na osnovu okvirnog ugovora, dostavi platiocu, na njegov zahtev, precizne informacije o roku za izvršenje te platne transakcije i naknadama koje će mu biti naplaćene, a ako pružalac platnih usluga zbirno naplaćuje te naknade - i o vrsti i visini svake pojedinačne naknade koja čini zbirnu naknadu.
Platiočev pružalac platnih usluga koji na osnovu okvirnog ugovora izvršava pojedinačnu platnu transakciju dužan je da, odmah nakon zaduženja platiočevog platnog računa ili nakon prijema platnog naloga ako platilac ne koristi platni račun, platiocu dostavi sledeće informacije:
1)
referentnu oznaku ili druge podatke koji platiocu omogućavaju identifikaciju pojedinačne platne transakcije i informacije koje se odnose na primaoca plaćanja;
2)
iznos platne transakcije u valuti u kojoj je platiočev platni račun zadužen ili u valuti koju je platilac naveo u platnom nalogu;
3)
iznos bilo koje naknade koja se platiocu naplaćuje za izvršenje pojedinačne platne transakcije, a ako pružalac platnih usluga zbirno naplaćuje ove naknade - i vrstu i visinu svake pojedinačne naknade koja čini zbirnu naknadu;
4)
iznos kamate koju plaća platilac, ako se ta kamata plaća;
5)
ako se vrši zamena valute - kurs zamene valuta koji je pri izvršavanju platne transakcije koristio platiočev pružalac platnih usluga, kao i iznos platne transakcije nakon zamene valute;
6)
datum valute zaduženja platnog računa, odnosno datum prijema platnog naloga.
Platiočev pružalac platnih usluga dužan je da platiocu dostavi informacije iz
platiocu pruža periodično, i to najmanje jednom mesečno, na ugovoreni način koji tom platiocu omogućava da ove informacije sačuva i reprodukuje u nepromenjenom obliku.
Pružalac platnih usluga dužan je da platiocu - potrošaču na njegov zahtev, bez naknade, jednom mesečno na papiru ili na drugom trajnom nosaču podataka u skladu s tim zahtevom dostavlja informacije iz
Pružalac platnih usluga primaoca plaćanja koji na osnovu okvirnog ugovora izvršava pojedinačnu platnu transakciju dužan je da odmah nakon izvršenja ove transakcije primaocu plaćanja dostavi sledeće informacije:
1)
referentnu oznaku ili druge podatke koji primaocu plaćanja omogućavaju identifikaciju pojedinačne platne transakcije, kao i informacije o platiocu i druge podatke koji su preneti uz tu platnu transakciju u skladu sa zakonom;
2)
iznos platne transakcije u valuti u kojoj je odobren platni račun primaoca plaćanja ili u valuti u kojoj su novčana sredstva stavljena na raspolaganje primaocu plaćanja;
3)
iznos bilo koje naknade koja se naplaćuje primaocu plaćanja za izvršavanje pojedinačne platne transakcije, a ako pružalac platnih usluga zbirno naplaćuje ove naknade - i vrstu i visinu svake pojedinačne naknade koja čini zbirnu naknadu;
4)
iznos kamate koju plaća primalac plaćanja, ako se ta kamata plaća;
5)
ako se vrši zamena valute - kurs zamene valuta koji je pri izvršavanju platne transakcije koristio pružalac platnih usluga primaoca plaćanja, kao i iznos platne transakcije pre zamene valute;
6)
datum valute odobrenja platnog računa primaoca plaćanja, odnosno datum kada su sredstva stavljena na raspolaganje primaocu plaćanja.
Na obaveze pružaoca platnih usluga primaoca plaćanja da pruži primaocu plaćanja informacije iz
, pružalac platnih usluga dužan je da, pre zaključenja okvirnog ugovora o platnom instrumentu za plaćanja male novčane vrednosti, korisniku platnih usluga dostavi sledeće informacije:
1)
informacije o bitnim karakteristikama i mogućim načinima korišćenja ovog platnog instrumenta;
2)
informacije o odgovornosti pružaoca platnih usluga i korisnika platnih usluga za neodobrenu, neizvršenu ili nepravilno izvršenu platnu transakciju;
3)
informacije o naknadama koje pružalac platnih usluga naplaćuje korisniku platnih usluga;
4)
informacije o drugim bitnim okolnostima koje su korisniku platnih usluga neophodne za donošenje odluke o zaključenju okvirnog ugovora o ovom platnom instrumentu;
5)
informacije o tome gde su korisniku platnih usluga dostupne druge informacije iz
, okvirnim ugovorom o platnom instrumentu za plaćanja male novčane vrednosti može se utvrditi da pružalac platnih usluga nije dužan da izmene i dopune okvirnog ugovora predloži u pismenoj formi.
Okvirnim ugovorom o platnom instrumentu za plaćanja male novčane vrednosti može se utvrditi da pružalac platnih usluga pre izvršenja platne transakcije nije dužan da platiocu dostavlja informacije iz
, okvirnim ugovorom o platnom instrumentu za plaćanja male novčane vrednosti može se utvrditi da je pružalac platnih usluga dužan da nakon izvršenja pojedinačne platne transakcije korisniku platnih usluga pruži sledeće informacije:
1)
referentnu oznaku ili druge podatke koji korisniku platnih usluga omogućavaju identifikaciju pojedinačne platne transakcije;
2)
iznos pojedinačne platne transakcije ili ukupan iznos svih platnih transakcija iste vrste koje su izvršene u korist istog primaoca plaćanja;
3)
iznos svake naknade koju pružalac platnih usluga naplaćuje za pojedinačnu platnu transakciju ili ukupan iznos naknada koje ovaj pružalac naplaćuje za sve platne transakcije iste vrste koje su izvršene u korist istog primaoca plaćanja.
Okvirnim ugovorom o platnom instrumentu za plaćanja male novčane vrednosti može se utvrditi da pružalac platnih usluga nije dužan da korisniku platnih usluga pruži ni informacije iz
Pružalac platnih usluga dužan je da, pre zaključenja ugovora o jednokratnoj platnoj transakciji, korisniku platnih usluga dostavi ili učini lako dostupnim sledeće informacije:
1)
podatke o jedinstvenoj identifikacionoj oznaci ili druge podatke koje je korisnik platnih usluga dužan da navede radi pravilnog izdavanja ili izvršenja platnog naloga, odnosno radi pravilnog iniciranja ili izvršenja platne transakcije;
2)
rok za izvršenje platne transakcije;
3)
vrstu i visinu svih naknada koje pružalac platnih usluga naplaćuje korisniku platnih usluga, a ako pružalac platnih usluga zbirno naplaćuje ove naknade - i vrstu i visinu svake pojedinačne naknade koja čini zbirnu naknadu;
4)
ako se vrši zamena valute - kurs zamene valuta, odnosno referentni kurs koji pružalac platnih usluga koristi za platnu transakciju.
Na zahtev korisnika platnih usluga, pružalac platnih usluga dužan je da informacije iz
u obliku nacrta ugovora o jednokratnoj platnoj transakciji ili platnog naloga koji sadrži ove informacije.
Ako je ugovor o jednokratnoj platnoj transakciji, na zahtev korisnika platnih usluga, zaključen korišćenjem sredstva za komunikaciju na daljinu koje pružaocu platnih usluga ne omogućava da ispuni obaveze iz , ovaj pružalac dužan je da ove obaveze ispuni odmah nakon izvršenja platne transakcije.
Pružalac platnih usluga dužan je da korisniku platnih usluga učini lako dostupnim i druge informacije iz
, pre iniciranja platne transakcije, platiocu dostavi ili mu učini lako dostupnim sledeće jasne i sveobuhvatne informacije:
1)
poslovno ime i sedište pružaoca usluge iniciranja plaćanja, kao i poslovno ime i sedište, odnosno adresu zastupnika ili ogranka u Republici Srbiji preko koga pruža uslugu iniciranja plaćanja i bilo koju drugu adresu na kojoj se korisnik platnih usluga može obratiti pružaocu usluge iniciranja plaćanja, uključujući i i-mejl adresu;
2)
naziv i adresu sedišta organa nadležnog za nadzor nad pružaocem usluge iniciranja plaćanja, njegovim zastupnikom ili ogrankom, a u vezi s pružanjem usluge iniciranja plaćanja u Republici Srbiji.
Na zahtev korisnika usluge iniciranja plaćanja, pružalac usluge iniciranja plaćanja dužan je da informacije iz
u obliku nacrta ugovora o usluzi iniciranja plaćanja koji sadrži ove informacije.
Ako je ugovor o usluzi iniciranja plaćanja, na zahtev korisnika te usluge, zaključen korišćenjem sredstva za komunikaciju na daljinu koje pružaocu usluge iniciranja plaćanja ne omogućava da ispuni obaveze iz , ovaj pružalac je dužan da te obaveze ispuni odmah nakon izvršenja platne transakcije.
, ako je platna transakcija inicirana preko pružaoca usluge iniciranja plaćanja, pružalac te usluge dužan je da, odmah nakon iniciranja platne transakcije, dostavi platiocu ili mu učini dostupnim, a ako je primenjivo - i primaocu plaćanja, sledeće informacije:
1)
potvrdu o uspešnom izdavanju platnog naloga kod pružaoca platnih usluga koji vodi račun platioca;
2)
oznaku kojom se platiocu i primaocu plaćanja omogućava identifikacija platne transakcije, a, kada je to potrebno, i primaocu plaćanja omogućava identifikacija platioca, kao i informacije koje su prenete platnom transakcijom;
3)
iznos platne transakcije;
4)
ako je primenjivo, vrstu i visinu svih naknada koje pružalac usluge iniciranja plaćanja naplaćuje korisniku platnih usluga u vezi sa iniciranom platnom transakcijom, a ako taj pružalac zbirno naplaćuje ove naknade - i vrstu i visinu svake pojedinačne naknade koja čini zbirnu naknadu.
Ako je platni nalog iniciran preko pružaoca usluge iniciranja plaćanja, ovaj pružalac usluge je dužan da pružaocu platnih usluga koji vodi račun platioca učini dostupnom referentnu oznaku platne transakcije.
Platiočev pružalac platnih usluga dužan je da, odmah nakon prijema platnog naloga za izvršenje jednokratne platne transakcije, platiocu dostavi ili učini lako dostupnim sledeće informacije:
1)
referentnu oznaku ili druge podatke koji platiocu omogućavaju identifikaciju platne transakcije i informacije koje se odnose na primaoca plaćanja;
2)
iznos platne transakcije u valuti navedenoj u platnom nalogu;
3)
iznos bilo koje naknade koja se naplaćuje platiocu za izvršenje platne transakcije, a ako pružalac platnih usluga zbirno naplaćuje ove naknade - i vrstu i visinu svake pojedinačne naknade koja čini zbirnu naknadu;
4)
ako se vrši zamena valute - kurs zamene valuta, odnosno referentni kurs koji pri izvršavanju platne transakcije koristi platiočev pružalac platnih usluga, kao i iznos platne transakcije nakon zamene valute;
5)
datum prijema platnog naloga.
Platiočev pružalac platnih usluga dužan je da, na zahtev platioca, informacije iz
Pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da primaocu plaćanja, odmah nakon izvršenja jednokratne platne transakcije, dostavi ili učini lako dostupnim sledeće informacije:
1)
referentnu oznaku ili druge podatke koji primaocu plaćanja omogućavaju identifikaciju platne transakcije, kao i informacije o platiocu i druge podatke koji su preneti uz tu platnu transakciju u skladu sa zakonom;
2)
iznos platne transakcije u valuti u kojoj su mu novčana sredstva stavljena na raspolaganje;
3)
iznos bilo koje naknade koja se naplaćuje primaocu plaćanja za izvršenje platne transakcije, a ako pružalac platnih usluga zbirno naplaćuje ove naknade - i vrstu i visinu svake pojedinačne naknade koja čini zbirnu naknadu;
4)
ako se vrši zamena valute - kurs zamene valuta koji je pri izvršenju platne transakcije koristio pružalac platnih usluga primaoca plaćanja, kao i iznos platne transakcije pre zamene valute;
5)
datum kada su sredstva stavljena na raspolaganje primaocu plaćanja.
Pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da, na zahtev primaoca plaćanja, informacije iz
Ako korisnik platnih usluga pružaocu platnih usluga izda platni nalog za izvršenje jednokratne platne transakcije upotrebom platnog instrumenta koji mu je, na osnovu okvirnog ugovora koji se odnosi na izdavanje tog platnog instrumenta, izdao drugi pružalac platnih usluga - pružalac platnih usluga koji je primio platni nalog nije dužan da ovom korisniku platnih usluga pruži informacije koje su pružene ili će biti pružene na osnovu tog okvirnog ugovora.
, u slučaju međunarodnih platnih transakcija ili platnih transakcija u valuti trećih država, pružalac platnih usluga nije dužan da korisniku platnih usluga pre zaključenja ugovora o platnim uslugama dostavi, odnosno učini lako dostupnim informacije u vezi s rokom za izvršenje platne transakcije pružaoca platnih usluga primaoca plaćanja u trećoj državi, ako u trenutku zaključenja ovog ugovora ne raspolaže tim informacijama.
, okvirni ugovor koji se odnosi na transakcije iz tog stava ne mora da sadrži informacije iz tog stava, a pružalac platnih usluga dužan je da korisniku platnih usluga pruži informacije o očekivanom vremenu izvršenja platne transakcije.
Ako je ugovorom o platnim uslugama utvrđeno da pružalac platnih usluga svom korisniku platnih usluga naplaćuje naknadu koju za izvršenje međunarodne platne transakcije ili platne transakcije u valuti trećih država naplaćuje drugi pružalac platnih usluga ili posrednik koji učestvuje u izvršavanju ovih platnih transakcija - pružalac platnih usluga dužan je da korisnika platnih usluga pre iniciranja platne transakcije obavesti o visini te naknade.
Ako u trenutku iniciranja platne transakcije ne raspolaže informacijama o tačnoj visini naknade iz
, pružalac platnih usluga dužan je da korisniku platnih usluga pruži informacije o očekivanoj visini ove naknade.
Pružalac i korisnik platnih usluga mogu okvirnim ugovorom kojim se uređuje izvršavanje međunarodnih platnih transakcija ili platnih transakcija u valuti trećih država isključivo upotrebom platnih instrumenata za plaćanja male novčane vrednosti utvrditi da se odredbe
Ako primalac plaćanja platiocu nudi popust u slučaju plaćanja korišćenjem određenog platnog instrumenta, dužan je da ga o tome obavesti pre iniciranja platne transakcije.
Ako pružalac platnih usluga ili druga strana uključena u platnu transakciju, koji nisu primaoci plaćanja kod te transakcije, od korisnika platnih usluga zahtevaju plaćanje posebne naknade za upotrebu određenog platnog instrumenta, dužni su da ga o tome obaveste pre iniciranja platne transakcije.
Odredbe ovog zakona ne isključuju obavezu pružaoca platnih usluga da pre zaključenja ugovora o platnim uslugama, pored informacija utvrđenih u ovom zakonu, korisniku platnih usluga pruži i sve druge informacije koje je dužan da mu pruža kao korisniku usluga u skladu sa odredbama posebnih propisa.
Pružalac platnih usluga izvršava platnu transakciju samo ako je platilac dao saglasnost za njeno izvršenje.
Platilac daje saglasnost za izvršenje platne transakcije pre njenog izvršenja, osim ako ugovorom o platnim uslugama nije utvrđeno da platilac može dati saglasnost nakon tog izvršenja.
Platilac daje saglasnost za izvršenje platne transakcije ili niza platnih transakcija u formi i na način koji su utvrđeni ugovorom o platnim uslugama. Platilac saglasnost za izvršenje platne transakcije može dati i preko primaoca plaćanja i preko pružaoca usluge iniciranja plaćanja.
Ako platilac ne da saglasnost za izvršenje platne transakcije u skladu sa
Smatra se da je pružalac platnih usluga primio platni nalog kada mu je taj nalog dostavljen na način utvrđen ugovorom o platnim uslugama, bez obzira na moguće prethodno učešće pružaoca platnih usluga u procesu izrade i izdavanja tog platnog naloga.
Vreme prijema platnog naloga označava momenat kada je platiočev pružalac platnih usluga primio platni nalog.
Ako platni nalog nije primljen u toku poslovnog dana pružaoca platnih usluga - smatra se da je primljen narednog poslovnog dana.
Pružalac platnih usluga može utvrditi momenat pred kraj poslovnog dana tako da se za sve platne naloge koje primi nakon tog momenta smatra da su primljeni narednog poslovnog dana tog pružaoca.
Ako korisnik platnih usluga i pružalac platnih usluga utvrde da izvršenje platnog naloga počne na određeni dan ili na dan na kraju određenog perioda ili na dan kada platilac stavi na raspolaganje novčana sredstva svom pružaocu platnih usluga - smatra se da je platni nalog primljen na taj utvrđeni dan. Ako taj dan nije poslovni dan pružaoca platnih usluga, smatra se da je platni nalog primljen narednog poslovnog dana tog pružaoca.
Platiočev platni račun ne može se zadužiti pre prijema platnog naloga.
Pružalac platnih usluga ne može odbiti izvršenje platnog naloga kada su ispunjeni svi uslovi utvrđeni u ugovoru o platnim uslugama, osim ako je drukčije utvrđeno propisom ili kada kod pružaoca platnih usluga postoji razumna sumnja u pogledu verodostojnosti platnog naloga ili pojedinih njegovih elemenata.
Pružalac platnih usluga koji vodi račun ne može odbiti izvršenje platnog naloga, uključujući i platni nalog dat preko pružaoca usluge iniciranja plaćanja, kada su ispunjeni svi uslovi utvrđeni u ugovoru o platnim uslugama, osim u slučajevima iz
Pružalac platnih usluga obaveštava korisnika platnih usluga o odbijanju izvršenja platnog naloga ili iniciranja platne transakcije i, ako je moguće, o razlozima tog odbijanja i postupku za ispravku grešaka koje su uzrok odbijanja, osim ako to obaveštavanje nije zabranjeno propisom.
Pružalac platnih usluga dužan je da obaveštenje iz
Okvirnim ugovorom može se utvrditi da pružalac platnih usluga naplaćuje razumnu naknadu korisniku platnih usluga za obaveštenje o odbijanju izvršenja platnog naloga - ako je odbijanje zasnovano na objektivnim razlozima.
Ako pružalac platnih usluga odbije izvršenje platnog naloga u skladu sa ovim članom - smatra se da platni nalog nije ni primljen.
Platilac može opozvati platni nalog u bilo kom trenutku pre nastupanja neopozivosti tog naloga.
Platilac opoziva platni nalog povlačenjem saglasnosti za izvršenje platne transakcije ili niza platnih transakcija. Saglasnost za izvršenje niza platnih transakcija može se povući tako da se bilo koja buduća platna transakcija u nizu smatra neodobrenom.
Korisnik platnih usluga ne može opozvati platni nalog nakon što ga je primio platiočev pružalac platnih usluga, osim u slučajevima utvrđenim ovim članom.
Kada je platnu transakciju inicirao pružalac usluge iniciranja plaćanja ili primalac plaćanja ili platilac preko primaoca plaćanja - platilac ne može opozvati platni nalog nakon davanja saglasnosti pružaocu usluge iniciranja plaćanja da inicira platnu transakciju ili davanja saglasnosti za izvršenje platne transakcije primaocu plaćanja.
, ako platnu transakciju inicira primalac plaćanja direktnim zaduženjem, platilac može opozvati platni nalog primaoca plaćanja do kraja poslovnog dana koji prethodi danu utvrđenom za zaduženje platiočevog platnog računa.
, korisnik platnih usluga može opozvati platni nalog do kraja poslovnog dana koji prethodi danu utvrđenom za početak izvršavanja platnog naloga.
Po isteku rokova iz , korisnik platnih usluga platni nalog može opozvati samo na osnovu dogovora sa svojim ili drugim pružaocem platnih usluga koji učestvuje u izvršenju platne transakcije. Ako platnu transakciju inicira primalac plaćanja ili platilac preko primaoca plaćanja, opoziv platnog naloga po isteku rokova iz ne može se izvršiti bez saglasnosti primaoca plaćanja.
Okvirnim ugovorom može se utvrditi da pružalac platnih usluga može korisniku platnih usluga naplatiti naknadu za opoziv platnog naloga po isteku rokova iz .
Platna transakcija izvršava se u valuti o kojoj se dogovore korisnik platnih usluga i njegov pružalac platnih usluga, u skladu s propisima kojima se uređuje devizno poslovanje.
Ako primalac plaćanja pre iniciranja platne transakcije nudi platiocu uslugu promene valute plaćanja ili ako je pre iniciranja platne transakcije ova promena ponuđena platiocu na bankomatu, na prodajnom mestu ili od strane primaoca plaćanja - lice koje nudi tu promenu dužno je da platioca upozna sa informacijama o kursu zamene valute koji bi se koristio za ovu promenu i o naknadama koje bi se od njega naplatile u vezi s tom promenom.
Pružalac platnih usluga može korisniku platnih usluga naplatiti samo one naknade u vezi sa izvršenjem platne transakcije o kojima ga je prethodno obavestio u skladu s
pružaocu platnih usluga s kojim je zaključio ugovor o platnim uslugama, tj. platilac i primalac plaćanja te naknade plaćaju svako svom pružaocu platnih usluga.
Platiočev pružalac platnih usluga, pružalac platnih usluga primaoca plaćanja i posrednik koji za račun pružaoca platnih usluga učestvuje u izvršavanju platne transakcije - dužni su da pri izvršavanju platne transakcije od platioca do primaoca plaćanja prenesu ukupan iznos platne transakcije utvrđen u platnom nalogu.
, primalac plaćanja i njegov pružalac platnih usluga mogu ugovoriti da pružalac platnih usluga koji naplaćuje naknade za svoje učešće u izvršenju platne transakcije te naknade naplati iz iznosa platne transakcije koji se prenosi pre odobravanja novčanih sredstava na račun primaoca plaćanja ili stavljanja tih sredstava na raspolaganje primaocu plaćanja. U tom slučaju, pružalac platnih usluga dužan je da, nakon izvršenja platne transakcije, u informacijama iz
Odredbe ovog člana ne dovode u pitanje odredbe sporazuma zaključenih između pružalaca platnih usluga kojima se uređuje međusobna naplata naknada i drugih troškova u vezi sa izvršavanjem platnih transakcija.
Primalac plaćanja može platiocu da ponudi popust za korišćenje platne kartice ili drugog platnog instrumenta, a pružalac platnih usluga ne može da spreči ni na bilo koji način da ograniči primaoca plaćanja da ponudi taj popust.
Primalac plaćanja ne može od platioca zahtevati posebnu naknadu za korišćenje platne kartice ili drugog platnog instrumenta.
Nadzor, uključujući inspekcijski nadzor, nad primenom
kod primaoca plaćanja koji je trgovac u smislu zakona kojim se uređuje zaštita potrošača vrše odgovarajući organi državne uprave, organi autonomne pokrajine i jedinice lokalne samouprave u skladu s tim zakonom.
Kod domaće platne transakcije koja se izvršava u dinarima, platiočev pružalac platnih usluga dužan je da obezbedi da iznos ove transakcije bude odobren na računu pružaoca platnih usluga primaoca plaćanja istog poslovnog dana kada je platiočev pružalac platnih usluga primio platni nalog.
Pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da platiočevom pružaocu platnih usluga dostavi platni nalog koji je izdao primalac plaćanja ili platilac preko primaoca plaćanja, u roku utvrđenom između primaoca plaćanja i njegovog pružaoca platnih usluga.
U slučaju direktnog zaduženja, pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da platni nalog iz
dostavi u roku koji platiočevom pružaocu platnih usluga omogućava da na ugovoreni datum dospeća (utvrđeni dan) odobri račun pružaoca platnih usluga primaoca plaćanja za iznos platne transakcije.
Pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da bez odlaganja primaocu plaćanja odobri sredstva na njegovom platnom računu ili, ako primalac plaćanja nema platni račun kod tog pružaoca platnih usluga, da mu ta sredstva stavi na raspolaganje:
1)
ako je pružaocu platnih usluga primaoca plaćanja na računu odobren iznos platne transakcije za primaoca plaćanja ili ako je ovaj pružalac za primaoca plaćanja primio taj iznos na drugi način;
2)
ako je taj pružalac primio sve informacije neophodne za odobrenje platnog računa primaoca plaćanja ili stavljanje sredstava na raspolaganje primaocu plaćanja.
Pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da primaocu plaćanja omogući raspolaganje sredstvima odmah nakon odobravanja tih sredstava na platnom računu ovog primaoca.
Odredbe primenjuju se i kada je pružalac platnih usluga primaoca plaćanja istovremeno i platiočev pružalac platnih usluga.
Ako korisnik platnih usluga koji nije pravno lice zahteva isplatu gotovog novca s platnog računa, pružalac platnih usluga dužan je da mu taj novac isplati odmah, bez naknade, s tim da ako je reč o isplati gotovog novca u iznosu većem od 600.000 dinara ili efektivnog stranog novca u iznosu čija je dinarska protivvrednost po zvaničnom srednjem kursu veća od 600.000 dinara - pružalac platnih usluga mu ta sredstva može isplatiti najkasnije narednog poslovnog dana.
Ako su sredstva na računu pružaoca platnih usluga primaoca plaćanja odobrena na dan koji nije poslovni dan tog pružaoca, smatra se da je taj pružalac novčana sredstva za primaoca plaćanja primio narednog poslovnog dana.
Platiočev pružalac platnih usluga dužan je da obezbedi da je datum valute zaduženja platiočevog platnog računa u vezi sa izvršenjem platne transakcije isti ili kasniji od datuma kada se taj platni račun zaduži za iznos platne transakcije.
Pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da obezbedi da je datum valute odobrenja platnog računa primaoca plaćanja u vezi sa izvršenjem platne transakcije najkasnije poslovni dan kada su novčana sredstva platne transakcije odobrena na računu tog pružaoca.
U slučaju domaće platne transakcije, ako korisnik platnih usluga na platni račun kod pružaoca platnih usluga koji vodi taj račun uplati gotov novac u valuti tog platnog računa - pružalac platnih usluga dužan je da obezbedi da datum valute odobrenja tog platnog računa bude datum kada je primio gotov novac.
Pružalac platnih usluga dužan je da obezbedi da primalac plaćanja može raspolagati novčanim sredstvima odmah po prijemu gotovog novca, u skladu sa ograničenjima iz
Pružalac platnih usluga koji vodi račun dužan je da odmah nakon prijema zahteva pružaoca platnih usluga koji je izdavalac platnog instrumenta zasnovanog na platnoj kartici odgovori da li je na platnom računu platioca raspoloživ iznos neophodan za izvršenje platne transakcije na osnovu platne kartice, ako su ispunjeni sledeći uslovi:
1)
platiočevom platnom računu se u trenutku prijema ovog zahteva može pristupiti preko interneta;
2)
platilac je pružaocu platnih usluga koji vodi račun dao izričitu saglasnost da odgovori na takav zahtev određenog pružaoca platnih usluga kako bi potvrdio da je na platnom računu platioca raspoloživ iznos koji odgovara određenoj platnoj transakciji na osnovu platne kartice;
inicirao platnu transakciju na osnovu platne kartice koristeći platni instrument zasnovan na platnoj kartici;
3)
pružalac platnih usluga koji je izdavalac platnog instrumenta zasnovanog na platnoj kartici autentifikuje sebe pred pružaocem platnih usluga koji vodi račun pre dostavljanja svakog pojedinačnog takvog zahteva i uspostavlja komunikaciju i razmenjuje poruke i podatke s njim na bezbedan način u skladu s propisom iz
sadrži samo "da" ili "ne" bez navođenja stanja na platnom računu i ne može da se čuva niti da se koristi u druge svrhe osim za izvršavanje platne transakcije.
Pružalac platnih usluga koji vodi račun ne može na osnovu odgovora iz
Ako se platnom računu platioca može pristupiti preko interneta, platilac ima pravo da koristi uslugu iniciranja plaćanja koju pruža pružalac usluge iniciranja plaćanja.
Pri pružanju usluge iniciranja plaćanja, pružalac te usluge dužan je da obezbedi sledeće:
1)
da ni u jednom trenutku ne drži novčana sredstva platioca koja su u vezi sa uslugom iniciranja plaćanja koju pruža;
2)
da personalizovanim sigurnosnim elementima korisnika platnih usluga ne može da pristupi niko drugi sem tog korisnika i izdavaoca tih sigurnosnih elemenata i da te elemente pružalac usluge iniciranja plaćanja prenosi kroz sigurne i efikasne kanale;
3)
da sve druge informacije o korisniku platnih usluga do kojih je došao pružajući uslugu iniciranja plaćanja može da dostavi samo primaocu plaćanja - ako je platilac za to dao izričitu saglasnost;
4)
da svaki put kada se inicira platna transakcija, u skladu s propisom iz
, na bezbedan način potvrdi svoj identitet pružaocu platnih usluga koji vodi račun platioca i da na bezbedan način razmenjuje poruke i podatke s tim pružaocem platnih usluga koji vodi račun, platiocem i primaocem plaćanja;
5)
da ne može da čuva osetljive podatke o plaćanju korisnika platnih usluga;
6)
da ne može da traži druge podatke osim onih koji su neophodni za pružanje usluge iniciranja plaćanja;
7)
da podatke koristi, čuva i pristupa im jedino radi pružanja usluge iniciranja plaćanja, u skladu sa izričitim zahtevom platioca;
8)
da ne menja iznos, primaoca plaćanja, niti bilo koji drugi element platne transakcije.
Ako je platilac dao izričitu saglasnost za izvršenje platne transakcije, kako bi se omogućila primena njegovog prava da koristi uslugu iniciranja plaćanja, pružalac platnih usluga koji vodi račun dužan je da obezbedi sledeće:
1)
da s pružaocem usluge iniciranja plaćanja uspostavi komunikaciju i razmenjuje podatke i poruke na bezbedan način u skladu s propisom iz
da odmah nakon prijema platnog naloga od pružaoca usluge iniciranja plaćanja - tom pružaocu dostavi ili učini dostupnim sve informacije o iniciranju platne transakcije i sve dostupne informacije u vezi sa izvršenjem platne transakcije;
3)
da platne naloge primljene preko pružaoca usluge iniciranja plaćanja ni na koji način ne diskriminiše u odnosu na platne naloge koje je izdao direktno platilac, i to posebno u pogledu vremenskog rasporeda i brzine postupanja, prioriteta ili naknada, osim iz objektivnih razloga.
Pružanje usluge iniciranja plaćanja ne može da zavisi od postojanja ugovornog odnosa za tu namenu između pružaoca usluga iniciranja plaćanja i pružaoca platnih usluga koji vode račune.
Ako se platnom računu može pristupiti preko interneta, korisnik platnih usluga ima pravo da koristi uslugu pružanja informacija o računu.
Pri pružanju usluge pružanja informacija o računu, pružalac te usluge dužan je da obezbedi sledeće:
1)
da pruža usluge samo ako za to postoji izričita saglasnost korisnika platnih usluga;
2)
da personalizovanim sigurnosnim elementima korisnika platnih usluga ne može da pristupi niko drugi sem tog korisnika i izdavaoca tih sigurnosnih elemenata i da te elemente pružalac usluge pružanja informacija o računu prenosi kroz sigurne i efikasne kanale;
3)
da za svaku komunikacionu sesiju, u skladu s propisom iz
, potvrdi svoj identitet ka pružaocu platnih usluga koji vodi račun korisnika platnih usluga, i da na bezbedan način razmenjuje poruke i podatke s tim pružaocem platnih usluga i korisnikom platnih usluga;
4)
da pristupa samo platnim računima koje je za korišćenje ove usluge odredio korisnik platnih usluga i informacijama o platnim transakcijama koje se odnose na te račune;
5)
da ne zahteva osetljive podatke o plaćanjima u vezi s platnim računom;
6)
da podatke koristi, čuva ili im pristupa jedino radi pružanja usluge pružanja informacija o računu, u skladu sa izričitom saglasnošću korisnika platnih usluga.
Ako je korisnik platnih usluga dao izričitu saglasnost za pružanje usluge pružanja informacija o računu, kako bi se omogućila primena njegovog prava da koristi tu uslugu, pružalac platnih usluga koji vodi račun dužan je da obezbedi sledeće:
1)
da s pružaocem usluge pružanja informacija o računu uspostavi komunikaciju i razmenjuje poruke i podatke na bezbedan način u skladu s propisom iz
da ne diskriminiše zahteve za davanje podataka koje primi od pružaoca usluge pružanja informacija o računu, osim iz objektivnih razloga.
Pružanje usluge pružanja informacija o računu ne može da zavisi od postojanja ugovornog odnosa za tu namenu između pružaoca usluga iniciranja plaćanja i pružaoca platnih usluga koji vode račune.
Pružalac platnih usluga koji vodi račun može pružaocu usluge pružanja informacija o računu ili pružaocu usluge iniciranja plaćanja odbiti pristup platnom računu ako postoje opravdani i dokazima potkrepljeni razlozi u pogledu neodobrenog ili prevarnog pristupa platnom računu, odnosno neodobrenog ili prevarnog iniciranja platne transakcije tih pružalaca platnih usluga.
Pružalac platnih usluga koji vodi račun dužan je da u slučaju iz
na način utvrđen okvirnim ugovorom obavesti korisnika platnih usluga da je pristup platnom računu odbijen i da navede razloge tog odbijanja. Ako nije u mogućnosti da ga o tome obavesti pre odbijanja pristupa platnom računu, pružalac platnih usluga koji vodi račun dužan je da to učini odmah nakon odbijanja pristupa platnom računu.
, pružalac platnih usluga koji vodi račun neće obavestiti platioca u skladu s tim stavom ako je davanje takvog obaveštenja propisima zabranjeno ili ako za to postoje objektivno opravdani bezbednosni razlozi.
Pružalac platnih usluga koji vodi račun ponovo će omogućiti pristup platnom računu kada prestanu da postoje razlozi za odbijanje tog pristupa.
Ako pružalac platnih usluga koji vodi račun odbije pristup platnom računu u skladu sa
Korisnik platnih usluga dužan je da koristi platni instrument u skladu s propisanim, odnosno ugovorenim uslovima kojima se uređuju izdavanje i korišćenje tog instrumenta i koji su objektivni, nediskriminatorni i proporcionalni.
Korisnik platnih usluga dužan je naročito da odmah po prijemu platnog instrumenta preduzme sve razumne i odgovarajuće mere radi zaštite personalizovanih sigurnosnih elemenata tog instrumenta (npr. lični identifikacioni broj).
Korisnik platnih usluga dužan je da odmah nakon saznanja o gubitku, krađi ili zloupotrebi platnog instrumenta o tome obavesti pružaoca platnih usluga ili lice koje je ovaj pružalac odredio.
Pružalac platnih usluga koji izdaje platni instrument dužan je da obezbedi sledeće:
1)
da su personalizovani sigurnosni elementi platnog instrumenta dostupni isključivo korisniku platnih usluga kome je taj instrument izdat, ne dovodeći u pitanje obavezu korisnika platnih usluga iz
, te da ako se radi o neodobrenoj platnoj transakciji ili odobrenoj platnoj transakciji koja je posledica prevare ili zloupotrebe, odmah preduzme sve razumne mere radi povraćaja novčanih sredstava.
Pružalac platnih usluga ne može korisniku platnih usluga izdati platni instrument koji on nije zahtevao, osim ako je već izdati platni instrument potrebno zameniti.
Pružalac platnih usluga snosi rizik dostavljanja platnog instrumenta i personalizovanih sigurnosnih elemenata tog instrumenta korisniku platnih usluga.
Pružalac platnih usluga dužan je da korisniku platnih usluga dostavi dokaz o tome da ga je taj korisnik obavestio u skladu s
Platilac i pružalac platnih usluga mogu ugovoriti limit potrošnje za pojedinačnu platnu transakciju ili više platnih transakcija u određenom periodu, ako se ove transakcije izvršavaju na osnovu platnog instrumenta koji se koristi radi davanja saglasnosti za izvršenje tih transakcija. Ako je platilac potrošač, ovaj limit potrošnje se obavezno ugovara, osim ako je taj potrošač u pisanoj formi na papiru ili trajnom nosaču podataka izričito zahtevao da se taj limit ne ugovori, odnosno da se ukine.
Platilac i pružalac platnih usluga mogu okvirnim ugovorom utvrditi da pružalac platnih usluga može onemogućiti korišćenje platnog instrumenta iz
(blokada platnog instrumenta), ako postoje opravdani razlozi koji se odnose na sigurnost platnog instrumenta, ako postoji sumnja o neodobrenom korišćenju platnog instrumenta ili njegovom korišćenju radi prevare ili kao posledice prevare ili ako postoji povećanje rizika da platilac neće moći da ispuni svoju obavezu plaćanja kada je korišćenje platnog instrumenta povezano sa odobrenjem kredita platiocu, odnosno dozvoljenog prekoračenja računa. Ako je platilac potrošač, blokada platnog instrumenta obavezno se ugovara ako postoje opravdani razlozi koji se odnose na sigurnost platnog instrumenta ili ako postoji sumnja o neodobrenom korišćenju platnog instrumenta ili njegovom korišćenju radi prevare ili kao posledice prevare.
Pružalac platnih usluga dužan je da obavesti platioca o nameri blokade platnog instrumenta i o razlozima te blokade. Ako nije u mogućnosti da ga o tome obavesti pre blokade platnog instrumenta, pružalac platnih usluga dužan je da to učini odmah nakon ove blokade. Obaveštenje o nameri blokade, odnosno o blokadi platnog instrumenta pružalac platnih usluga dužan je da platiocu dostavi na način utvrđen okvirnim ugovorom.
, pružalac platnih usluga neće obavestiti platioca u skladu s tim stavom ako je davanje takvog obaveštenja propisima zabranjeno ili ako za to postoje opravdani bezbednosni razlozi.
Pružalac platnih usluga ponovo će omogućiti korišćenje platnog instrumenta ili će ga zameniti novim - kada prestanu da postoje razlozi za njegovu blokadu.
Ako je platna transakcija na osnovu platne kartice inicirana od strane primaoca plaćanja ili preko primaoca plaćanja, a tačan iznos transakcije nije poznat u trenutku kada platilac daje saglasnost za izvršenje platne transakcije - platiočev pružalac platnih usluga ne može rezervisati sredstva na platiočevom platnom računu ako platilac nije dao saglasnost za tačno određen iznos novčanih sredstava koji se može rezervisati.
Platiočev pružalac platnih usluga dužan je da oslobodi rezervaciju novčanih sredstava na platiočevom platnom računu bez odlaganja nakon prijema informacije o tačnom iznosu platne transakcije, a najkasnije odmah nakon prijema platnog naloga.
Platiočev pružalac platnih usluga odgovoran za izvršenje neodobrene platne transakcije dužan je da odmah po saznanju, a najkasnije narednog poslovnog dana nakon što je otkrio ili bio obavešten o toj platnoj transakciji - izvrši povraćaj iznosa te transakcije platiocu, osim ako platiočev pružalac platnih usluga sumnja da se radi o prevari ili zloupotrebi na strani platioca, u kom slučaju je taj pružalac platnih usluga dužan da u roku od deset dana od saznanja za neodobrenu platnu transakciju postupi na jedan od sledećih načina:
1)
obrazloži platiocu odbijanje povraćaja i prijavi prevaru, odnosno zloupotrebu nadležnom organu; ili
2)
izvrši povraćaj iznosa te transakcije platiocu, ako nakon dodatne provere zaključi da platilac nije učinio prevaru ili zloupotrebu.
dužan je da platiočev platni račun vrati u stanje u kojem bi bio da neodobrena platna transakcija nije izvršena, tako da datum valute odobrenja platiočevog platnog računa bude najkasnije datum kada je račun zadužen za tu platnu transakciju.
dužan je i da izvrši povraćaj iznosa svih naknada koje je naplatio platiocu, kao i da izvrši povraćaj, odnosno plati iznos svih kamata na koje bi platilac imao pravo da neodobrena platna transakcija nije izvršena.
Ako je platna transakcija inicirana preko pružaoca usluge iniciranja plaćanja, odredbe primenjuju se na pružaoca platnih usluga koji vodi račun.
Ako je pružalac usluge iniciranja plaćanja odgovoran za neodobrenu platnu transakciju iz
, dužan je da pružaocu platnih usluga koji vodi račun platioca odmah po njegovom zahtevu nadoknadi iznos ostvarenog gubitka, odnosno iznos koji je u vezi s povraćajem platio, uključujući i iznos neodobrene platne transakcije.
inicirana preko pružaoca usluge iniciranja plaćanja, pružalac usluge iniciranja plaćanja dužan je da dokaže da je, u delu usluge koju on pruža, platna transakcija bila autentifikovana i pravilno evidentirana i da na njeno izvršenje nije uticao nikakav tehnički kvar ili drugi nedostatak u delu usluge za koju je on odgovoran, i dužan je da te dokaze dostavi bez odlaganja na zahtev pružaoca platnih usluga koji vodi račun.
, platilac snosi gubitke koji proističu iz izvršenja neodobrenih platnih transakcija do iznosa 3.000 dinara, ako su te transakcije izvršene usled korišćenja:
1)
izgubljenog ili ukradenog platnog instrumenta, ili
, platilac snosi sve gubitke koji proističu iz izvršenja neodobrenih platnih transakcija, ako su te transakcije izvršene zbog prevarnih radnji platioca ili neispunjenja njegove obaveze iz
ako je neodobrena platna transakcija posledica radnje ili propusta zaposlenog, zastupnika ili ogranka pružaoca platnih usluga ili drugog lica kome su aktivnosti pružaoca platnih usluga poverene, izuzev u slučaju iz
ako pružalac platnih usluga nije u svakom trenutku obezbedio odgovarajući način obaveštavanja o izgubljenom, ukradenom ili zloupotrebljenom platnom instrumentu u skladu s , osim u slučaju da su ti gubici nastali usled prevarnih radnji platioca;
4)
ako platiočev pružalac platnih usluga ne zahteva pouzdanu autentifikaciju korisnika, osim ako su ti gubici nastali usled prevarnih radnji platioca.
Ako platiočev pružalac platnih usluga zahteva pouzdanu autentifikaciju korisnika, a primalac plaćanja ili pružalac platnih usluga primaoca plaćanja ne primeni traženu pouzdanu autentifikaciju korisnika, dužan je da pružaocu platnih usluga platioca nadoknadi štetu koju je on zbog toga pretrpeo.
Platilac neće snositi gubitke nastale zbog neodobrenih platnih transakcija koje su izvršene nakon što je u skladu s
obavestio pružaoca platnih usluga da je platni instrument izgubljen, ukraden ili zloupotrebljen, osim ako su ti gubici nastali usled prevarnih radnji platioca.
, Narodna banka Srbije može propisati da platilac snosi gubitke koji proističu iz izvršenja neodobrenih platnih transakcija do iznosa koji je niži od 3.000 dinara, naročito uzimajući u obzir prirodu personalizovanih sigurnosnih elemenata platnog instrumenta i okolnosti pod kojima je platni instrument izgubljen, ukraden ili zloupotrebljen.
, platiočev pružalac platnih usluga ne odgovara za izvršenje neodobrene platne transakcije u elektronskom novcu ako ne može da blokira platiočev platni račun na kojem se vodi elektronski novac ili platiočev platni instrument za korišćenje elektronskog novca, a ukupna vrednost tog elektronskog novca ni u jednom trenutku ne može preći 15.000 dinara.
Ako je platnu transakciju neposredno inicirao platilac, platiočev pružalac platnih usluga odgovara platiocu za njeno pravilno izvršenje do pružaoca platnih usluga primaoca plaćanja u skladu s
Ako je platiočev pružalac platnih usluga odgovoran za neizvršenu ili nepravilno izvršenu platnu transakciju, dužan je da odmah po saznanju izvrši povraćaj iznosa neizvršene ili nepravilno izvršene platne transakcije platiocu, odnosno da platiočev platni račun vrati u stanje u kojem bi bio da do nepravilno izvršene platne transakcije nije ni došlo, osim ako je korisnik platnih usluga zahtevao pravilno izvršenje platne transakcije.
Platiočev pružalac platnih usluga dužan je da u slučaju iz
obezbedi da je datum valute odobrenja platnog računa platioca u vezi s nepravilno izvršenom platnom transakcijom najkasnije datum kada je platni račun platioca zadužen za iznos nepravilno izvršene platne transakcije.
Ako platiočev pružalac platnih usluga platiocu, a po potrebi i pružaocu platnih usluga primaoca plaćanja, pruži dokaz da je račun pružaoca platnih usluga primaoca plaćanja odobren za iznos platne transakcije u skladu s
obezbedi da je datum valute odobrenja platnog računa primaoca plaćanja u vezi s nepravilno izvršenom ili neizvršenom platnom transakcijom najkasnije poslovni dan kada bi novčana sredstva platne transakcije bila odobrena da je platna transakcija izvršena pravilno u skladu s
, pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da, na zahtev pružaoca platnih usluga platioca koji istupa u ime platioca, obezbedi da je datum valute odobrenja najkasnije poslovni dan kada bi novčana sredstva platne transakcije bila odobrena da je platna transakcija izvršena pravilno u skladu s
Pružalac platnih usluga odgovoran za neizvršenu ili nepravilno izvršenu platnu transakciju ili kašnjenje u izvršenju platne transakcije dužan je da svom korisniku platnih usluga izvrši povraćaj iznosa svih naknada koje mu je naplatio, kao i da izvrši povraćaj, odnosno plati iznos svih kamata na koje taj korisnik ima pravo u vezi s neizvršenom ili nepravilno izvršenom platnom transakcijom.
Ako je platnu transakciju inicirao platilac preko pružaoca usluge iniciranja plaćanja, platiočevim pružaocem platnih usluga u smislu i
i da je, u delu usluge koju on pruža, platna transakcija bila autentifikovana i pravilno evidentirana, te da na njeno izvršenje nije uticao nikakav tehnički kvar, niti drugi nedostatak povezan s neizvršenom ili nepravilno izvršenom platnom transakcijom ili kašnjenjem u izvršenju platne transakcije i dužan je da dokaze o tome dostavi bez odlaganja na zahtev pružaoca platnih usluga koji vodi račun.
Ako je pružalac usluge iniciranja plaćanja odgovoran za neizvršenu ili nepravilno izvršenu platnu transakciju ili kašnjenje u izvršenju platne transakcije iz
- dužan je da pružaocu platnih usluga koji vodi račun platioca odmah po njegovom zahtevu nadoknadi iznos ostvarenog gubitka, odnosno iznos koji je u vezi s povraćajem platio.
Ako je platnu transakciju inicirao primalac plaćanja ili platilac preko primaoca plaćanja, pružalac platnih usluga primaoca plaćanja odgovara primaocu plaćanja za pravilno dostavljanje platnog naloga platiočevom pružaocu platnih usluga u skladu s
, pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da odmah po saznanju dostavi, odnosno ponovo dostavi taj nalog platiočevom pružaocu platnih usluga.
Ako je platni nalog dostavljen pružaocu platnih usluga platioca nakon roka iz
, pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da obezbedi da datum valute odobrenja platnog računa primaoca plaćanja bude najkasnije datum kada bi taj platni račun bio odobren za iznos platne transakcije da je platna transakcija izvršena u roku iz tog člana.
Ako je iznos platne transakcije koju je inicirao primalac plaćanja ili platilac preko primaoca plaćanja odobren na računu pružaoca platnih usluga primaoca plaćanja, ovaj pružalac odgovara primaocu plaćanja za pravilno izvršenje platne transakcije u skladu s
, dužan je da obezbedi da datum valute odobrenja platnog računa primaoca plaćanja bude najkasnije datum kada bi taj platni račun bio odobren za iznos platne transakcije da je platna transakcija izvršena pravilno.
Ako pružalac platnih usluga primaoca plaćanja pruži dokaz primaocu plaćanja, a po potrebi i platiočevom pružaocu platnih usluga, da nije odgovoran primaocu plaćanja u skladu sa - platiočev pružalac platnih usluga odgovoran je platiocu za neizvršenu ili nepravilno izvršenu platnu transakciju.
Na postupanje platiočevog pružaoca platnih usluga odgovornog u skladu sa
ako dokaže da je pružalac platnih usluga primaoca plaćanja primio iznos platne transakcije, a postojalo je neznatno kašnjenje u izvršenju platne transakcije. U tom slučaju, pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da obezbedi da iznos platne transakcije bude odobren na platnom računu primaoca plaćanja tako da datum valute odobrenja ovog računa bude najkasnije datum na koji bi taj račun bio odobren da je platna transakcija izvršena pravilno.
Pružalac platnih usluga odgovoran u skladu sa ovim članom dužan je da svom korisniku platnih usluga izvrši povraćaj iznosa svih naknada koje mu je naplatio, kao i da izvrši povraćaj, odnosno plati iznos svih kamata na koje taj korisnik ima pravo u vezi s neizvršenom ili nepravilno izvršenom platnom transakcijom.
Ako je platni nalog izvršen u skladu s jedinstvenom identifikacionom oznakom primaoca plaćanja iz tog naloga, smatra se da je ovaj nalog pravilno izvršen u delu koji se odnosi na određenje primaoca plaćanja, bez obzira na druge podatke dostavljene pružaocu platnih usluga.
Ako je jedinstvena identifikaciona oznaka koju je korisnik platnih usluga dostavio pružaocu platnih usluga netačna, pružalac platnih usluga nije odgovoran za neizvršenu ili nepravilno izvršenu platnu transakciju.
, na zahtev korisnika platnih usluga, pružalac platnih usluga dužan je da odmah preduzme sve razumne mere kako bi korisniku platnih usluga bio vraćen iznos platne transakcije, a pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da u tom cilju sarađuje sa platiočevim pružaocem platnih usluga, kao i da mu pruži sve potrebne informacije kako bi došlo do povraćaja iznosa platne transakcije. Ako u slučaju iz ovog stava ne bude moguć povraćaj novčanih sredstava platiocu, platiočev pružalac platnih usluga će na pismeni zahtev platioca odmah dostaviti sve raspoložive informacije koje su platiocu potrebne za ostvarivanje prava na povraćaj novčanih sredstava (npr. informacije o primaočevom pružaocu platnih usluga i/ili o primaocu plaćanja), uključujući tu i informacije koje je pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan da pruži platiočevom pružaocu platnih usluga u skladu sa ovim stavom.
Ako je tako utvrđeno u okvirnom ugovoru, pružalac platnih usluga može korisniku platnih usluga naplatiti posebnu naknadu za preduzimanje mera iz
Ako od platiočevog pružaoca platnih usluga primi zahtev za povraćaj novčanih sredstava uz podatke, informacije i dokumentaciju na osnovu kojih se utvrdi da je verovatno da se radi o platnoj transakciji koja je posledica prevare ili zloupotrebe - pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da, bez obzira na ispunjenost uslova iz
, ne odobri ova sredstva na računu primaoca sredstava, odnosno da onemogući raspolaganje tim sredstvima primaocu plaćanja u periodu od naredna tri poslovna dana od dana prijema tih podataka, informacija i dokumentacije.
pružalac platnih usluga primaoca plaćanja, naknadno, ali pre isteka roka iz tog stava, dobije od platiočevog pružaoca platnih usluga podatke, informacije i dokumentaciju, uključujući i odgovarajuću prijavu nadležnom državnom organu, što sve zajedno van svake razumne sumnje upućuje na zaključak da se radi o prevari ili zloupotrebi - pružalac platnih usluga primaoca plaćanja dužan je da:
1)
bez odlaganja izvrši povraćaj novčanih sredstava platiocu ako primalac plaćanja u roku od 15 poslovnih dana od dana kada ga je njegov pružalac platnih usluga obavestio o podacima, informacijama, dokumentaciji i prijavi iz ovog stava nije mogao da dokaže, odnosno učini verovatnim poreklo tih sredstava ili ako je odbio da pruži odgovarajuće dokaze;
2)
omogući primaocu plaćanja raspolaganje novčanim sredstvima nakon proteka 30 poslovnih dana od dana isteka roka iz
ako je primaocu plaćanja suprotno tog člana omogućio raspolaganje novčanim sredstvima a u odgovarajućem postupku se utvrdi da je primalac plaćanja izvršio prevaru ili zloupotrebu ili da je učestvovao u izvršenju prevare ili zloupotrebe.
Pružaoci platnih usluga imaju sledeća prava i obaveze kod pojedinih slučajeva nepravilnog izvršenja domaće platne transakcije:
1)
ako platiočev pružalac platnih usluga pružaocu platnih usluga primaoca plaćanja prenese iznos platne transakcije koji prelazi iznos utvrđen u platnom nalogu ili ako greškom više puta izvrši platni nalog - pružalac platnih usluga primaoca plaćanja, na osnovu dokaza platiočevog pružaoca platnih usluga koji je ovu grešku učinio, dužan je da mu takva sredstva bez odlaganja vrati;
2)
ako je pružaocu platnih usluga primaoca plaćanja prenet iznos manji od iznosa platne transakcije utvrđenog u platnom nalogu, platiočev pružalac platnih usluga može, u roku iz
, pravilno izvršiti platnu transakciju i bez zahteva korisnika platnih usluga za pravilnim izvršenjem te transakcije, a pružalac platnih usluga primaoca plaćanja kome su pogrešno preneta novčana sredstva u svakom slučaju je dužan da, na osnovu dokaza platiočevog pružaoca platnih usluga koji je učinio grešku, primljena sredstva bez odlaganja vrati (prenese kao povraćaj) platiočevom pružaocu platnih usluga.
i ovog člana ima prioritet u odnosu na izvršavanje svih drugih platnih transakcija s platnog računa na koji su preneta ta sredstva.
Narodna banka Srbije može propisati bliže uslove i način primene odredaba ovog člana, odnosno može utvrditi postupak i poveriti pružaocima platnih usluga da u skladu s tim bližim uslovima i načinom primene ovih odredaba i postupkom, dodatno i detaljnije urede postupanje u vezi s primenom tih odredaba.
Pružalac platnih usluga odgovara korisniku platnih usluga za neizvršenu ili nepravilno izvršenu platnu transakciju i ako je za ovu transakciju odgovoran posrednik koji učestvuje u izvršenju platne transakcije između pružalaca platnih usluga.
ne isključuje pravo pružaoca platnih usluga da od posrednika zahteva naknadu štete koja je nastala neizvršenjem ili nepravilnim izvršenjem platne transakcije, u skladu sa zakonom, odnosno ugovorom zaključenim između pružaoca platnih usluga i posrednika.
, pružalac platnih usluga dužan je da, bez obzira na odgovornost za pravilno izvršenje platne transakcije, po zahtevu svog korisnika platnih usluga odmah preduzme odgovarajuće mere radi utvrđivanja toka novčanih sredstava platne transakcije i ovom korisniku bez odlaganja pruži informacije o ishodu preduzetih mera.
ne isključuju pravo korisnika platnih usluga da od svog pružaoca platnih usluga, odnosno pružaoca usluge iniciranja plaćanja u slučaju da je platna transakcija inicirana preko njega, u skladu sa zakonom, zahteva naknadu štete nastale izvršenjem neodobrene platne transakcije ili neizvršenjem ili nepravilnim izvršenjem platne transakcije ili kašnjenja u izvršenju platne transakcije za koju je odgovoran taj pružalac.
Ako korisnik platnih usluga tvrdi da nije odobrio izvršenu platnu transakciju ili da platna transakcija nije izvršena ili da nije pravilno izvršena - njegov pružalac platnih usluga, ako tvrdi suprotno, za deo usluge koji on pruža, dužan je da dokaže da je platna transakcija u tom delu bila autentifikovana, pravilno evidentirana i knjižena i da na njeno izvršenje nije uticao nikakav tehnički kvar, niti drugi nedostatak.
Ako je platna transakcija inicirana preko pružaoca usluge iniciranja plaćanja, pružalac usluge iniciranja plaćanja dužan je da dokaže da je u delu usluge koju on pruža platna transakcija bila autentifikovana i pravilno evidentirana i da na njeno izvršenje nije uticao nikakav tehnički kvar, niti drugi nedostatak u delu usluge za koju je on odgovoran.
Platna transakcija je autentifikovana, u smislu , ako je pružalac platnih usluga primenom odgovarajućih procedura proverio i potvrdio upotrebu određenog platnog instrumenta, uključujući i njegove personalizovane sigurnosne elemente.
Ako platilac tvrdi da nije odobrio platnu transakciju izvršenu upotrebom platnog instrumenta ili iniciranu preko pružaoca usluge iniciranja plaćanja - evidencija pružaoca platnih usluga o upotrebi tog instrumenta, odnosno o iniciranju platne transakcije nije nužno i dovoljan dokaz da je platilac odobrio platnu transakciju, da je delovao prevarno ili da namerno ili iz krajnje nepažnje nije ispunio obaveze iz
, dužan je da obezbedi dokaze koji čine verovatnim da je korisnik platnih usluga delovao prevarno ili da namerno ili iz krajnje nepažnje nije ispunio obaveze iz
Pružaoci platnih usluga mogu utvrditi pravila kojima će bliže urediti razmenu podataka i dokaza u skladu sa odredbama ovog člana i drugim odredbama ovog odeljka, uz obavezu da Narodnu banku Srbije obaveste o tim pravilima najkasnije 45 dana pre početka njihove primene.
Narodna banka Srbije može propisati postupak i obavezu utvrđivanja pravila iz
ovog zakona, ako ga ovaj korisnik obavesti o neodobrenoj, neizvršenoj ili nepravilno izvršenoj platnoj transakciji, odnosno ako zahteva pravilno izvršenje platne transakcije, i to odmah nakon saznanja o toj platnoj transakciji, pod uslovom da su to obaveštenje, odnosno taj zahtev dostavljeni najkasnije u roku od 13 meseci od dana zaduženja.
Ako korisniku platnih usluga nije obezbedio informacije o platnoj transakciji u skladu s glavom II ovog dela zakona - pružalac platnih usluga odgovoran za neodobrenu, neizvršenu ili nepravilno izvršenu platnu transakciju dužan je da ovom korisniku obezbedi povraćaj iznosa iz
i nakon isteka roka od 13 meseci, ako ga korisnik platnih usluga obavesti o neodobrenoj, neizvršenoj ili nepravilno izvršenoj platnoj transakciji odmah nakon saznanja o toj transakciji.
bio uključen i pružalac usluge iniciranja plaćanja - povraćaj iznosa iz tog stava korisnik platnih usluga zahteva od pružaoca platnih usluga koji vodi račun tog korisnika, ne dovodeći u pitanje primenu odredaba i
Odredbe ove glave ne primenjuju se na odgovornost pružaoca i korisnika platnih usluga u vezi sa izvršenjem platne transakcije u slučaju više sile koja je sprečila ispunjenje obaveza koje proističu iz ovog zakona ili ako je to utvrđeno drugim zakonom.
Platiočev pružalac platnih usluga dužan je da platiocu na njegov zahtev izvrši povraćaj celokupnog iznosa odobrene i pravilno izvršene platne transakcije, koju je inicirao primalac plaćanja ili platilac preko primaoca plaćanja, ako su ispunjeni sledeći uslovi:
1)
da je platilac dao saglasnost za izvršenje platne transakcije bez utvrđenog tačnog iznosa platne transakcije;
2)
da je iznos platne transakcije viši od iznosa koji bi platilac razumno mogao očekivati uzimajući u obzir iznose njegovih prethodnih platnih transakcija, uslove utvrđene okvirnim ugovorom i okolnosti konkretnog slučaja.
Platiočev pružalac platnih usluga može zahtevati da platilac obezbedi dokaze o činjenicama koje se odnose na ispunjenost uslova iz
Platiočev pružalac platnih usluga dužan je da platiocu izvrši povraćaj celokupnog iznosa platne transakcije ili da ga obavesti o razlozima za odbijanje zahteva iz
- u roku od deset poslovnih dana od dana prijema ovog zahteva. Datum valute odobrenja platiočevog platnog računa može da bude najkasnije datum kada je račun zadužen za platnu transakciju iz ovog stava.
, pružalac platnih usluga dužan je da u obaveštenju o razlozima za to odbijanje platioca obavesti i o postupku ostvarivanja zaštite prava i interesa korisnika platnih usluga, uključujući i vansudsko rešavanje spornog odnosa, kao i o postupcima koji se mogu pokrenuti zbog povrede odredaba ovog zakona i o organu nadležnom za vođenje tih postupaka.
U slučaju direktnog zaduženja kod kojeg se inicira domaća platna transakcija koja se izvršava u dinarima ili platna transakcija koja se izvršava u skladu s propisom iz
da je platilac neposredno svom pružaocu platnih usluga dao saglasnost za izvršenje platne transakcije;
2)
da je pružalac platnih usluga ili primalac plaćanja najmanje 28 dana pre dana dospeća na ugovoreni način pružio platiocu informacije o budućoj platnoj transakciji.
Na izvršenje međunarodnih platnih transakcija i platnih transakcija u valuti trećih država primenjuju se odredbe propisa kojima se uređuje devizno poslovanje.
Na sve što u vezi sa izvršenjem platnih transakcija iz
, Narodna banka Srbije može propisati poslovne, tehničke i druge zahteve koji se primenjuju na platne transakcije koje se izvršavaju u evrima unutar jedinstvenog područja za plaćanja u evrima (eng. SEPA - Single Euro Payments Area).
, platilac ni u kom slučaju ne može opozvati platni nalog nakon njegovog izdavanja ili davanja saglasnosti za izvršenje platne transakcije primaocu plaćanja;
3)
da se primenjuju drukčiji rokovi od rokova utvrđenih ;
ne primenjuju ako se platni instrument koristi anonimno ili ako pružalac platnih usluga iz drugih razloga koji proističu iz prirode platnog instrumenta ne može dokazati da je platna transakcija bila odobrena.
Platna transakcija po osnovu menice je platna transakcija kod koje primalac plaćanja inicira platnu transakciju za zaduženje platiočevog platnog računa na osnovu menice i platnog naloga kojim zahteva prenos sredstava s platiočevog računa na svoj račun.
, uključujući i elektronsku menicu, izdaje se u skladu sa zakonom kojim se uređuje menica i predstavlja neopozivu saglasnost izdavaoca menice datu njegovom pružaocu platnih usluga da izvrši platnu transakciju koju je imalac menice inicirao u skladu s tim stavom.
evidentirana u registru menica i ovlašćenja koji Narodna banka Srbije vodi u skladu s propisima kojima se uređuje prinudna naplata na novčanim sredstvima na računu, primalac plaćanja može u skladu s tim propisima inicirati platnu transakciju za zaduženje platiočevog tekućeg računa kod bilo kog pružaoca platnih usluga koji vodi takav račun.
ne primenjuju se na platne transakcije po osnovu menica.
Odredbe ne isključuju niti umanjuju prava koja izdavalac menice, imalac menice ili druga lica koja drže menice imaju na osnovu zakona kojim se uređuje menica, pri čemu kada se radi o elektronskoj menici, u cilju ostvarivanja tih prava, umesto originala elektronske menice mogu koristiti i zvaničan izvod o elektronskoj menici.
Narodna banka Srbije upravlja centralnim registrom elektronskih menica, koji je sastavni deo registra iz
tog člana, koji ima svojstvo verodostojne i javne isprave.
Narodna banka Srbije bliže uređuje elektronsku menicu, centralni registar elektronskih menica i zvaničan izvod elektronske menice iz ovog člana, evidentiranje elektronske menice, njeno brisanje i korišćenje u okviru ovog registra, pristup tom registru i obaveze banaka u vezi s tim pristupom i korišćenjem elektronskih menica, kao i druga pitanja od značaja za rad tog registra.
Pružalac platnih usluga zadužiće platni račun korisnika platnih usluga bez platnog naloga u sledećim slučajevima:
1)
u postupku izvršenja, odnosno prinudne naplate koji se vodi nad tim korisnikom, u skladu sa zakonom;
2)
radi naplate dospelih naknada za usluge koje ovaj pružalac pruža u skladu sa odredbama ovog zakona, dospelih potraživanja po osnovu kredita koji je taj pružalac odobrio korisniku platnih usluga ili drugih dospelih potraživanja pružaoca platnih usluga prema korisniku platnih usluga, ako je takav način naplate ugovoren;
Platni račun može biti tekući račun ili drugi platni račun.
Narodna banka Srbije propisuje bliže uslove i način otvaranja, vođenja i gašenja tekućih računa, kao i njihovu jedinstvenu strukturu, a može propisati i bliže uslove i način otvaranja, vođenja i gašenja drugih platnih računa, kao i njihovu jedinstvenu strukturu.
, bliži uslovi i način otvaranja, vođenja i gašenja deviznih računa rezidenata kod banaka i računa nerezidenata kod banaka, kao i njihova jedinstvena struktura, uređuju se u skladu s propisima o deviznom poslovanju.
Zajednički platni račun je platni račun koji pružalac platnih usluga vodi za dva ili više korisnika platnih usluga, u skladu sa okvirnim ugovorom o otvaranju, vođenju i gašenju zajedničkog platnog računa.
Svaki korisnik platnih usluga koji je pojedinačni imalac zajedničkog platnog računa može da raspolaže celokupnim sredstvima na tom računu, osim ako su ugovorom iz
ne može se ograničiti pravo trećeg lica da, u postupku stečaja ili likvidacije, postupku izvršenja ili prinudne naplate koji se vodi nad pojedinačnim imaocem zajedničkog platnog računa, svoja potraživanja prema tom imaocu naplati na teret celokupnih sredstava na zajedničkom platnom računu, osim ako zakonom nije drukčije utvrđeno.
Tekući račun je platni račun koji se vodi kod banke, a koristi se za izvršavanje platnih transakcija i za druge namene u vezi sa uslugama koje banke pružaju korisnicima platnih usluga.
Računi koji se vode u Upravi za trezor, u skladu s propisima kojima se uređuje budžetski sistem, smatraju se tekućim računima.
Javni poštanski operator, platne institucije i institucije elektronskog novca ne mogu otvarati, voditi ni gasiti tekuće račune.
Narodna banka Srbije vodi tekuće i druge račune banaka i Narodne banke Srbije, kao i druge račune u skladu s propisima i/ili pravilima rada platnih sistema čiji je operator.
Narodna banka Srbije vodi sistem konsolidovanog računa trezora, u skladu sa zakonom.
Narodna banka Srbije propisuje bliže uslove i način otvaranja, vođenja i gašenja računa iz
Banka je dužna da podatke o statusnim i drugim promenama pravnih lica i preduzetnika, a koji se registruju kod organizacije nadležne za vođenje registra privrednih subjekata svakog radnog dana preuzima od te organizacije u elektronskoj formi - na način i pod uslovima koje ta organizacija propiše.
Banka usklađuje podatke u vezi s tekućim računima pravnih lica i preduzetnika u roku od tri radna dana od dana preuzimanja podataka iz
Pravna lica i preduzetnici dužni su da banku kod koje imaju otvoren tekući račun obaveste o statusnoj i drugoj promeni koja se registruje kod drugih organa i organizacija, kao i da preduzmu pravne radnje potrebne za usklađivanje podataka u vezi sa svojim tekućim računima sa ovom promenom - u roku od tri dana od dana prijema rešenja o upisu te promene.
Narodna banka Srbije u elektronskom obliku vodi jedinstveni registar tekućih i drugih računa pravnih i fizičkih lica (u daljem tekstu: Jedinstveni registar računa).
Jedinstveni registar računa sadrži sledeće podatke o pravnim licima i preduzetnicima koji imaju otvorene tekuće i druge račune:
1)
oznaku računa pravnog lica ili preduzetnika;
2)
status računa pravnog lica ili preduzetnika;
3)
datum otvaranja i gašenja računa pravnog lica ili preduzetnika, kao i datum druge promene u vezi s tim računom;
4)
poslovno ime ili skraćeno poslovno ime pravnog lica ili preduzetnika;
5)
adresu sedišta pravnog lica ili preduzetnika i jedinicu lokalne samouprave na čijoj se teritoriji nalazi ovo sedište, a za strana pravna lica i naziv matične države;
6)
matični broj pravnog lica ili preduzetnika, odnosno druga odgovarajuća identifikaciona oznaka ili broj za strana pravna lica;
7)
poreski identifikacioni broj pravnog lica ili preduzetnika;
8)
delatnost pravnog lica ili preduzetnika;
9)
druge podatke koje propiše Narodna banka Srbije.
Jedinstveni registar računa sadrži sledeće podatke o potrošačima koji imaju otvorene tekuće i druge račune:
1)
oznaku računa potrošača;
2)
datum otvaranja i gašenja računa potrošača, kao i datum druge promene u vezi s tim računom;
3)
ime i prezime potrošača;
4)
jedinstveni matični broj građana za potrošača, odnosno druga odgovarajuća identifikaciona oznaka ili broj za potrošače koji nemaju državljanstvo Republike Srbije (npr. broj pasoša ili evidencioni broj koji određuje nadležni državni organ);
5)
adresu prebivališta potrošača, odnosno adresu boravišta za potrošače koji nemaju prebivalište;
6)
podatke iz o licima koja su ovlašćena da raspolažu sredstvima na računu potrošača.
U Jedinstvenom registru računa ne vode se podaci o stanju i promenama na računu.
Banke i druga lica koja, u skladu sa zakonom, vode tekuće i druge račune pravnih i fizičkih lica dužni su da Narodnoj banci Srbije redovno dostavljaju podatke o tim računima i odgovaraju za tačnost tih podataka.
Narodna banka Srbije odgovara za istovetnost podataka iz
i propisi kojima se uređuje zaštita podataka o ličnosti.
Ako privredno društvo, drugo pravno lice ili preduzetnik duže od šest meseci nema evidentiran nijedan tekući račun u Jedinstvenom registru računa, odnosno nema nijedan račun u banci u tom periodu suprotno odredbama zakona kojim se uređuje obavljanje plaćanja pravnih lica i preduzetnika - Narodna banka Srbije doneće rešenje kojim utvrđuje da su ispunjeni uslovi za pokretanje postupka prinudne likvidacije nad privrednim društvom ili drugim pravnim licem, odnosno da su ispunjeni uslovi za brisanje preduzetnika iz registra privrednih subjekata.
dostavlja organizaciji nadležnoj za vođenje registra privrednih subjekata radi sprovođenja postupka prinudne likvidacije privrednog društva ili drugog pravnog lica, odnosno radi brisanja preduzetnika iz tog registra, u skladu sa zakonom kojim se uređuju privredna društva.
Privredno društvo, odnosno pravno lice ili preduzetnik iz
dužno je da plati naknadu koju Narodna banka Srbije naplaćuje za donošenje rešenja iz tog stava, a solidarnu odgovornost za plaćanje ove naknade imaju zakonski zastupnik tog lica i lice koje ima kontrolno učešće u privrednom društvu ili pravnom licu.
Narodna banka Srbije propisuje bliže uslove i način vođenja Jedinstvenog registra računa, način dostavljanja podataka i podatke koji se vode u tom registru, kao i način ostvarivanja uvida u te podatke.
primenjuju se na platne račune koji korisnicima platnih usluga omogućavaju korišćenje usluga iz podtačka (1) ovog zakona.
Usluge povezane s platnim računom, u smislu ovog zakona, označavaju sve usluge koje se odnose na otvaranje, vođenje i gašenje platnog računa, uključujući usluge iz
označava banku, instituciju elektronskog novca, platnu instituciju i javnog poštanskog operatora.
Naknade koje pružalac platnih usluga naplaćuje u smislu ove glave zakona označavaju sve naknade i druge troškove koje korisnik platnih usluga plaća pružaocu platnih usluga za usluge koje su povezane s platnim računom ili u vezi s tim uslugama.
Pri otvaranju računa potrošača koji ima zakonit boravak u Republici Srbiji zabranjena je svaka diskriminacija, neposredna ili posredna, po bilo kom osnovu, a naročito po osnovu rase, pola, genetskih osobenosti, nacionalne pripadnosti, društvenog porekla, rođenja, veroispovesti, političkog ili drugog uverenja, imovnog stanja, mesta boravka, kulture, jezika, starosti, seksualnog opredeljenja ili invaliditeta.
Narodna banka Srbije propisuje listu od najmanje deset a najviše dvadeset reprezentativnih usluga povezanih s platnim računom za koje korisnici platnih usluga plaćaju naknade, a koje nudi najmanje jedan pružalac platnih usluga u Republici Srbiji (u daljem tekstu: lista reprezentativnih usluga).
Lista reprezentativnih usluga sadrži utvrđene izraze za svaku pojedinačnu uslugu povezanu s platnim računom i definiciju svake takve usluge.
Pri utvrđivanju liste reprezentativnih usluga, Narodna banka Srbije uzima u obzir usluge koje korisnici platnih usluga najčešće koriste u vezi s platnim računom, kao i usluge koje korisnike platnih usluga izlažu najvećem trošku.
Lista reprezentativnih usluga redovno se ažurira i objavljuje se na internet prezentaciji Narodne banke Srbije.
Pregled usluga i naknada povezanih s platnim računom (u daljem tekstu: pregled usluga i naknada) jeste dokument koji sadrži spisak usluga s liste reprezentativnih usluga koje pružalac platnih usluga ima u ponudi i podatke o pojedinačnoj naknadi za svaku takvu uslugu.
Svaka usluga utvrđena je izrazom i definisana kao u listi reprezentativnih usluga, a moguća dodatna objašnjenja u svemu moraju biti jasna, nedvosmislena i razumljiva.
Pružalac platnih usluga dužan je da u primerenom roku pre zaključenja okvirnog ugovora o platnim uslugama koje se odnose na platni račun (u daljem tekstu: okvirni ugovor o platnom računu), istovremeno s drugim informacijama utvrđenim ovim zakonom, dostavi korisniku platnih usluga i pregled usluga i naknada, bez naknade - na papiru ili drugom trajnom nosaču podataka, na način koji obezbeđuje dokaz o izvršenom dostavljanju.
Pružalac platnih usluga dužan je da obezbedi da pregled usluga i naknada bude lako dostupan na šalterskim mestima u njegovim prostorijama i na njegovoj internet prezentaciji, s tim da je pružalac platnih usluga dužan da na zahtev korisnika platnih usluga, bez naknade, dostavi ovaj pregled na papiru ili drugom trajnom nosaču podataka.
Narodna banka Srbije bliže propisuje sadržaj i formu pregleda usluga i naknada.
Pružalac platnih usluga dužan je da korisniku platnih usluga najmanje jednom godišnje, bez naknade, dostavi izveštaj o svim naplaćenim naknadama za usluge povezane s platnim računom (u daljem tekstu: izveštaj o naplaćenim naknadama).
, pružalac platnih usluga dostavlja izveštaj o naplaćenim naknadama korisniku platnih usluga koji nije potrošač na zahtev tog korisnika.
Izveštaj o naplaćenim naknadama sadrži i podatke o primenjenim kamatnim stopama i ukupnom iznosu kamate, ako je pružalac platnih usluga naplaćivao i/ili plaćao kamatu u izveštajnom periodu za pojedine usluge povezane s platnim računom.
Pružalac platnih usluga dužan je da u izveštaju o naplaćenim naknadama za usluge utvrđene u listi reprezentativnih usluga koristi izraze i definicije utvrđene u toj listi.
Izveštaj o naplaćenim naknadama sadrži naročito sledeće informacije:
1)
pojedinačnu naknadu po svakoj usluzi i učestalost korišćenja svake usluge tokom izveštajnog perioda - a u slučaju da je više usluga obuhvaćeno paketom usluga, informacije o naknadi koja je naplaćena za ceo paket, o tome koliko je puta naknada za paket naplaćena u izveštajnom periodu i o eventualnoj dodatnoj naknadi koja je naplaćena za uslugu koja prelazi obim obuhvaćen naknadom za paket;
2)
ukupan iznos svih naknada naplaćenih tokom izveštajnog perioda za svaku uslugu, svaki pruženi paket usluga i usluge koje prelaze obim obuhvaćen naknadom za paket;
3)
visinu kamatne stope na dozvoljeno i/ili nedozvoljeno prekoračenje platnog računa, ako je pružalac platnih usluga pružao ovu uslugu u izveštajnom periodu, kao i ukupan iznos naplaćene kamate na dozvoljeno i/ili nedozvoljeno prekoračenje u ovom periodu;
4)
visinu pasivne kamatne stope, ako je pružalac platnih usluga u izveštajnom periodu pružao uslugu povezanu s platnim računom na koju se primenjuje ova stopa, kao i ukupan iznos ostvarene kamate u tom periodu;
5)
ukupan iznos naknada naplaćenih za sve usluge povezane s platnim računom pružene tokom izveštajnog perioda.
Izveštaj o naplaćenim naknadama mora biti poseban dokument i mora sadržati lako uočljiv i istaknut naslov "Izveštaj o naplaćenim naknadama" na vrhu prve stranice, kako bi se razlikovao od drugih dokumenata. Izveštaj o naplaćenim naknadama mora biti prikazan i strukturiran tako da je jasan i jednostavan za čitanje i ne može sadržati netačne informacije, niti informacije koje mogu stvoriti pogrešnu predstavu o naplaćenim naknadama.
Iznosi naknada i kamata u izveštaju o naplaćenim naknadama izražavaju se u dinarima ili u drugoj valuti o kojoj su se dogovorili korisnik platnih usluga i pružalac platnih usluga, u skladu s propisima kojima se uređuje devizno poslovanje.
Izveštaj o naplaćenim naknadama sastavlja se na srpskom jeziku, odnosno na drugom jeziku u skladu sa okvirnim ugovorom o platnom računu.
Način dostavljanja izveštaja o naknadama utvrđuje se okvirnim ugovorom o platnom računu. Pružalac platnih usluga dužan je da na zahtev korisnika platnih usluga dostavi izveštaj o naplaćenim naknadama na papiru.
Narodna banka Srbije može propisati izgled i sadržaj obrasca izveštaja o naplaćenim naknadama.
Informacije za korisnike platnih usluga u vezi s platnim računima
Pružaoci platnih usluga dužni su da pri oglašavanju i ugovaranju usluga utvrđenih u listi reprezentativnih usluga koriste izraze i definicije utvrđene u toj listi.
Pružaoci platnih usluga mogu u pregledu usluga i naknada i izveštaju o naplaćenim naknadama, kao dodatak izrazima utvrđenim u listi reprezentativnih usluga, koristiti i nazive određenih proizvoda (brendova).
Pružaoci platnih usluga mogu, pri oglašavanju i ugovaranju usluga utvrđenih u listi reprezentativnih usluga, koristiti nazive određenih proizvoda (brendova), pod uslovom da se na osnovu tih naziva jasno mogu prepoznati usluge definisane u toj listi.
đ ovog zakona ne isključuju obavezu pružaoca platnih usluga da pruži informacije koje je dužan da pruži u skladu s drugim odredbama ovog zakona i propisima kojima se uređuje zaštita korisnika finansijskih usluga.
Narodna banka Srbije na svojoj internet prezentaciji objavljuje uporedive podatke o naknadama koje pružaoci platnih usluga naplaćuju korisnicima platnih usluga, i to najmanje za usluge navedene u listi reprezentativnih usluga.
Narodna banka Srbije bliže uređuje sadržinu i način dostavljanja i objavljivanja podataka iz
Ako se usluga otvaranja i vođenja platnog računa nudi u paketu s drugim proizvodom ili uslugom koji nisu povezani s tim računom, pružalac platnih usluga dužan je da obavesti korisnika platnih usluga o mogućnosti otvaranja platnog računa odvojeno od tih proizvoda ili usluga, kao i da mu pruži odvojene informacije u vezi s troškovima i naknadama povezanim sa svakim od drugih proizvoda i usluga ponuđenih u tom paketu.
Pružalac platnih usluga dužan je da korisniku platnih usluga koji otvara ili ima otvoren platni račun kod novog pružaoca platnih usluga (u daljem tekstu: novi platni račun) omogući promenu platnog računa u istoj valuti.
Promena platnog računa vrši se isključivo na osnovu ovlašćenja korisnika platnih usluga, sa ili bez gašenja platnog računa koji je otvoren kod prethodnog pružaoca platnih usluga.
Kod promene platnog računa, prethodni pružalac platnih usluga dužan je da novom pružaocu platnih usluga prenese:
1)
informacije o svim ili pojedinim trajnim nalozima, višekratnim direktnim zaduženjima i višekratnim transferima odobrenja kod kojih je korisnik platnih usluga primalac plaćanja (u daljem tekstu: prijemni transfer odobrenja);
2)
novčana sredstva na platnom računu (raspoloživo pozitivno stanje), ako je korisnik platnih usluga ovlašćenjem iz
Odredbe ovog zakona kojima se uređuje promena računa primenjuju se shodno i na promenu platnog računa korisnika platnih usluga kod istog pružaoca platnih usluga, tj. na promenu platnog računa kada je isti pružalac platnih usluga istovremeno i prethodni i novi pružalac platnih usluga.
Novi pružalac platnih usluga dužan je da započne s preduzimanjem radnji koje se odnose na promenu platnog računa po prijemu ovlašćenja za promenu platnog računa koje je dostavio korisnik platnih usluga iz
U slučaju zajedničkog platnog računa, promena platnog računa započinje po prijemu ovlašćenja svih imalaca tog računa.
Ovlašćenje se sastavlja u pismenoj formi, na srpskom ili drugom jeziku o kojem su se strane dogovorile, pri čemu je pružalac platnih usluga dužan da odmah nakon prijema tog ovlašćenja korisniku platnih usluga dostavi njegov primerak ili kopiju kao dokaz o prijemu ovlašćenja.
Ovlašćenjem korisnik platnih usluga daje saglasnost prethodnom i novom pružaocu platnih usluga za preduzimanje svih ili pojedinih radnji kod promene računa koje su ti pružaoci dužni da sprovedu u skladu sa ovim zakonom.
Ovlašćenjem korisnik platnih usluga može odrediti trajne naloge, saglasnosti za direktna zaduženja, prijemne transfere odobrenja kao i druge platne usluge čije se izvršenje prenosi na novi platni račun, pod uslovom da novi pružalac platnih usluga pruža te usluge.
Ovlašćenjem korisnik platnih usluga određuje dan početka izvršavanja trajnih naloga i direktnih zaduženja s novog platnog računa, pri čemu ovaj rok ne može biti kraći od šest poslovnih dana od dana kada je novi pružalac platnih usluga primio dokumentaciju od prethodnog pružaoca platnih usluga.
Novi pružalac platnih usluga dužan je da u roku od dva poslovna dana od dana prijema ovlašćenja za promenu platnog računa podnese zahtev prethodnom pružaocu platnih usluga da, u skladu s tim ovlašćenjem, sprovede sledeće radnje:
1)
dostavi novom pružaocu platnih usluga, kao i korisniku platnih usluga ako je on to izričito zahtevao, listu postojećih trajnih naloga i dostupne informacije o saglasnostima za direktna zaduženja, čije izvršenje je korisnik platnih usluga tražio da se prenese na novi platni račun - u roku od pet poslovnih dana od dana prijema ovog zahteva;
2)
dostavi novom pružaocu platnih usluga, kao i korisniku platnih usluga ako je on to izričito zahtevao, dostupne informacije o višekratnim prijemnim transferima odobrenja i direktnim zaduženjima kod kojih je saglasnost data primaocu plaćanja ili pružaocu platnih usluga primaoca plaćanja, a koja su izvršena na platnom računu korisnika platnih usluga u prethodnih trinaest meseci - u roku od pet poslovnih dana od dana prijema ovog zahteva;
3)
odbije izvršenje platne transakcije po osnovu prijemnih transfera odobrenja i direktnih zaduženja počev od dana utvrđenog u ovlašćenju i o razlozima odbijanja obavesti platioca i primaoca plaćanja, ako nema uspostavljen sistem za njihovo automatsko preusmeravanje na novi platni račun;
4)
obustavi izvršenje trajnih naloga počev od dana utvrđenog u ovlašćenju;
5)
prenese sva novčana sredstva s prethodnog platnog računa (raspoloživo pozitivno stanje) na novi platni račun na dan utvrđen u ovlašćenju;
6)
ugasi platni račun na dan utvrđen u ovlašćenju.
Prethodni pružalac platnih usluga dužan je da postupi po zahtevu novog pružaoca platnih usluga na način i u rokovima utvrđenim
Prethodni pružalac platnih usluga gasi račun ako korisnik platnih usluga nema neizmirenih obaveza po tom računu i ako su izvršene radnje utvrđene u ovog člana, ne dovodeći u pitanje odredbe ovog zakona koje se odnose na raskid okvirnog ugovora na zahtev korisnika platnih usluga.
, a u skladu sa ovlašćenjem i svim primljenim informacijama, sprovodi sledeće radnje:
1)
aktivira trajne naloge koje je korisnik platnih usluga odredio u ovlašćenju i izvršava ih počev od dana utvrđenog u ovlašćenju;
2)
obezbeđuje uslove za izvršavanje direktnih zaduženja koja je korisnik platnih usluga odredio u ovlašćenju počev od dana utvrđenog u ovlašćenju;
3)
obaveštava korisnika platnih usluga i o drugim pravima u vezi sa izvršavanjem direktnih zaduženja koja su ugovorena (npr. pravo da se umanji iznos direktnih zaduženja, da se saglasi sa svakim pojedinačnim direktnim zaduženjem, da blokira direktno zaduženje);
4)
platioce koji iniciraju izvršenje višekratnih prijemnih transfera odobrenja koji su utvrđeni u ovlašćenju obaveštava o novom platnom računu korisnika platnih usluga i dostavlja im kopiju ili primerak ovlašćenja;
5)
primaoce plaćanja koji iniciraju platnu transakciju za direktno zaduženje platnog računa korisnika platnih usluga, a koji su utvrđeni u ovlašćenju, obaveštava o novom platnom računu i danu od kada će se direktna zaduženja izvršavati s tog platnog računa, pri čemu novi pružalac platnih usluga uz obaveštenje dostavlja i kopiju ili primerak ovlašćenja.
Ako ne raspolaže svim informacijama neophodnim za obaveštavanje iz ovog člana, novi pružalac platnih usluga može od prethodnog pružaoca platnih usluga ili korisnika platnih usluga zahtevati dostavljanje tih informacija.
U slučaju da korisnik platnih usluga odluči da platiocima i/ili primaocima plaćanja neposredno dostavi informacije iz ovog člana, novi pružalac platnih usluga dužan je da u roku iz tog stava u pismenoj formi, na obrascu koji je utvrdio unutrašnjim aktom, dostavi korisniku platnih usluga podatke o novom platnom računu i danu utvrđenom u ovlašćenju od kada će novi pružalac platnih usluga početi da pruža platne usluge u vezi s novim platnim računom.
Prethodni pružalac platnih usluga ne može blokirati platni instrument pre dana utvrđenog u ovlašćenju, kako pružanje platnih usluga korisniku platnih usluga ne bi bilo prekinuto tokom promene platnog računa, ne dovodeći u pitanje odredbe ovog zakona koje se odnose na ograničenje korišćenja platnog instrumenta.
Pružalac platnih usluga dužan je da korisniku platnih usluga na njegov zahtev, bez naknade, dostavi ili učini lako dostupnim informacije o postojećim trajnim nalozima i direktnim zaduženjima koje korisnik platnih usluga ima kod tog pružaoca platnih usluga.
Prethodni pružalac platnih usluga dužan je da korisniku platnih usluga ili novom pružaocu platnih usluga bez naknade dostavi informacije iz .
, osim usluga utvrđenih , i za gašenje računa - pružalac platnih usluga može naplatiti korisniku platnih usluga koji nije potrošač naknadu koja mora biti razumna, u skladu sa stvarnim troškovima pružaoca platnih usluga i ne može biti viša od prosečnih naknada koje se za te usluge naplaćuju drugim korisnicima platnih usluga.
Odgovornost za štetu nastalu tokom promene platnog računa
Pružalac platnih usluga dužan je da bez odlaganja nadoknadi štetu koja je pričinjena korisniku platnih usluga tokom promene platnog računa, usled nepostupanja u skladu s
moraju biti dostupne bez naknade, na papiru ili drugom trajnom nosaču podataka, u svim prostorijama pružaoca platnih usluga kojima korisnici platnih usluga imaju pristup, kao i na internet prezentaciji pružaoca platnih usluga.
Pružalac platnih usluga dužan je da korisniku platnih usluga, na njegov zahtev, bez naknade dostavi informacije iz
Ne dovodeći u pitanje primenu odredaba zakona kojim se uređuje sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma i drugih odredaba ovog zakona, banka je dužna da potrošaču koji ima zakonit boravak u Republici Srbiji a nema otvoren platni račun - na njegov zahtev omogući otvaranje i korišćenje platnog računa sa osnovnim uslugama.
Banka može omogućiti potrošaču otvaranje i korišćenje platnog računa sa osnovnim uslugama i posredstvom javnog poštanskog operatora, ako javni poštanski operator pruža platne usluge u ime i za račun te banke.
Platni račun sa osnovnim uslugama je platni račun koji se koristi za izvršavanje platnih transakcija u dinarima.
Banka je dužna da na zahtev potrošača otvori platni račun sa osnovnim uslugama, ili da taj zahtev odbije, bez odlaganja, a najkasnije u roku od deset poslovnih dana od dana prijema urednog zahteva.
Banka može odbiti zahtev za otvaranje platnog računa sa osnovnim uslugama ako potrošač kod druge banke već ima otvoren platni račun koji mu omogućava korišćenje usluga iz
, banka je dužna da prethodno proveri da li potrošač ima otvoren platni račun kod druge banke ili, ako ne izvrši ovu proveru, da od potrošača pribavi izjavu u pismenoj formi o tome da li kod druge banke ima otvoren račun koji mu omogućava korišćenje usluga iz
. Podaci koje banke prikupljaju i razmenjuju u postupku te provere mogu se pribavljati u skladu s i koristiti samo u svrhu otvaranja platnog računa sa osnovnim uslugama i u skladu s propisima kojima se uređuje zaštita podataka o ličnosti.
Banka je dužna da u slučaju odbijanja zahteva za otvaranje platnog računa sa osnovnim uslugama bez odlaganja, u pismenoj formi i bez naknade, dostavi potrošaču obaveštenje o odbijanju i razlozima odbijanja, osim ako je to obaveštavanje zabranjeno propisom.
Banka je dužna da u slučaju odbijanja zahteva za otvaranje platnog računa sa osnovnim uslugama potrošaču dostavi informacije o pravu na prigovor i pritužbu i o mogućnosti vansudskog rešavanja spornog odnosa u vezi sa otvaranjem platnog računa sa osnovnim uslugama, u skladu sa zakonom kojim se uređuje zaštita korisnika finansijskih usluga.
Banka je dužna da omogući potrošaču izvršavanje platnih transakcija s platnog računa sa osnovnim uslugama u prostorijama banke i/ili putem interneta, ako banka nudi takvu mogućnost.
Banka može potrošaču, na njegov zahtev, odobriti dozvoljeno prekoračenje platnog računa sa osnovnim uslugama i korišćenje kreditne kartice, u skladu sa zakonom kojim se uređuje zaštita korisnika finansijskih usluga.
Banka ne može uslovljavati otvaranje i korišćenje platnog računa sa osnovnim uslugama ugovaranjem dozvoljenog prekoračenja ili kreditne kartice iz
pruža besplatno ili uz razumnu naknadu, uzimajući u obzir stvarne troškove koje će banka imati.
Narodna banka Srbije može, na osnovu prethodno pribavljenog mišljenja ministarstva nadležnog za socijalna pitanja, propisati i bliže urediti obavezu banke da određene vrste i određen broj platnih usluga iz
potrošač više nema zakonit boravak u Republici Srbiji.
Ako raskine okvirni ugovor o platnom računu sa osnovnim uslugama zbog ispunjenosti jednog ili više uslova iz ovog člana, banka je dužna da potrošaču bez naknade, u pismenoj formi, na papiru ili na drugom trajnom nosaču podataka, dostavi obaveštenje o razlozima za taj raskid, najkasnije dva meseca pre stupanja na snagu tog raskida, osim ako je to obaveštavanje zabranjeno propisom.
Ako banka raskine okvirni ugovor o platnom računu sa osnovnim uslugama zbog ispunjenosti jednog ili oba uslova iz ovog člana, raskid tog ugovora proizvodi pravno dejstvo momentom utvrđivanja ispunjenosti jednog od tih uslova.
Banka je dužna da u obaveštenju o raskidu okvirnog ugovora o platnom računu sa osnovnim uslugama istakne informacije o pravu potrošača na prigovor i pritužbu i mogućnosti vansudskog rešavanja spornog odnosa u skladu sa zakonom kojim se uređuje zaštita korisnika finansijskih usluga.
Narodna banka Srbije objavljuje informacije o dostupnosti platnih računa sa osnovnim uslugama, naknadama u vezi s tim računima, uslovima i načinu ostvarivanja prava na platni račun sa osnovnim uslugama, o pravu potrošača na prigovor i pritužbu i o mogućnosti vansudskog rešavanja spornog odnosa u skladu sa zakonom kojim se uređuje zaštita korisnika finansijskih usluga.
Banka je dužna da potrošaču, bez naknade, učini lako dostupnim informacije i pruži objašnjenja u vezi sa obeležjima platnog računa sa osnovnim uslugama, uslovima korišćenja tog računa, kao i naknadama u vezi s tim računom.
Poslovnom tajnom smatraju se podaci do kojih je u toku poslovanja došao pružalac platnih usluga, a odnose se na korisnika platnih usluga, uključujući i podatke o njegovoj ličnosti, kao i podaci o platnoj transakciji i stanju i promenama na platnom računu korisnika platnih usluga.
Pružalac platnih usluga, članovi njegovih organa i lica zaposlena ili angažovana kod njega, kao i druga lica koja zbog prirode svog posla imaju pristup podacima iz
(u daljem tekstu: obveznik čuvanja poslovne tajne) - ne mogu trećim licima saopštiti ili dostaviti ove podatke, niti im mogu omogućiti pristup tim podacima.
ako je lice na koje se ovi podaci odnose prethodno dalo pismeni pristanak;
2)
ako, radi vršenja nadzora, to zahteva organ koji vrši nadzor nad pružaocem platnih usluga;
3)
na osnovu odluke ili zahteva nadležnog suda;
4)
za potrebe ministarstva nadležnog za unutrašnje poslove, organa nadležnog za borbu protiv organizovanog kriminala, organa nadležnog za sprečavanje korupcije i organa nadležnog za sprečavanje pranja novca, u skladu s propisima;
5)
za potrebe poreske uprave ili organa nadležnog za kontrolu deviznog poslovanja, u skladu s propisima kojima se uređuju poslovi iz njihove nadležnosti;
6)
u vezi sa imovinskim postupkom, na osnovu zahteva staraoca imovine ili konzularnih predstavništava stranih država, posle podnošenja pismenih dokumenata kojima se dokazuje opravdani interes tih lica;
7)
u vezi s postupkom izvršenja ili obezbeđenja na imovini korisnika platnih usluga, na osnovu zahteva suda, izvršitelja ili drugog nadležnog organa u tom postupku;
8)
ako je to u drugim slučajevima propisano ovim ili drugim zakonom.
saopšti, odnosno dostavi javnom tužiocu i sudovima, odnosno drugim organima koji vrše javnopravna ovlašćenja - isključivo radi zaštite svojih prava, u skladu sa zakonom.
učinjeni dostupnim u skladu sa te podatke mogu koristiti isključivo u svrhu za koju su pribavljeni i ne mogu ih dalje saopštavati ili dostavljati trećim licima niti tim licima omogućiti pristup tim podacima, osim u slučajevima utvrđenim zakonom.
, kao i pri pružanju informacija fizičkim licima o obradi podataka o ličnosti, postupaju u skladu s propisima kojima se uređuje zaštita podataka o ličnosti.
Pružaoci platnih usluga i učesnici u platnom sistemu mogu prikupljati, obrađivati i međusobno razmenjivati podatke iz
Pružalac platnih usluga dužan je da uspostavi odgovarajući sistem upravljanja operativnim i bezbednosnim rizicima u vezi s platnim uslugama koje pruža, a koji sadrži odgovarajuće mere i mehanizme unutrašnjih kontrola radi umanjenja tih rizika.
Pružalac platnih usluga dužan je da obezbedi da sistem iz
naročito obuhvati efektivne procedure upravljanja incidentima, uključujući procedure za otkrivanje i klasifikaciju značajnih operativnih i bezbednosnih incidenata.
Pružalac platnih usluga dužan je da izradi dokument o politici bezbednosti, koji sadrži detaljnu procenu i utvrđivanje rizika u vezi s platnim uslugama koje pruža, kao i opis bezbednosnih kontrola i mera za ublažavanje tih rizika, uključujući i mere i mehanizme iz
, koji se primenjuju radi adekvatne zaštite korisnika platnih usluga od ovih rizika, uključujući i zaštitu od prevare i nezakonite upotrebe osetljivih i ličnih podataka.
mora da sadrži podatke o tome na koji način te kontrole i mere obezbeđuju visok nivo tehničke bezbednosti i zaštite podataka, uključujući i kada se radi o softveru i informaciono-komunikacionom sistemu pružaoca platnih usluga ili lica kome je pružalac platnih usluga poverio obavljanje pojedinih operativnih poslova u vezi s pružanjem platnih usluga.
Pružaoci platnih usluga iz dužni su da, najmanje jednom godišnje ili u kraćem periodu koji utvrdi Narodna banka Srbije, dostavljaju Narodnoj banci Srbije ažuriranu i sveobuhvatnu procenu operativnog rizika i bezbednosnog rizika u vezi s pružanjem platnih usluga, kao i procenu adekvatnosti mera za ublažavanje tih rizika i unutrašnjih kontrola, uspostavljenih kao odgovor na te rizike.
Narodna banka Srbije može bliže propisati način i uslove uspostavljanja, održavanja i unapređenja sistema iz
ima ili bi mogao imati finansijske posledice po njegove korisnike platnih usluga, pružalac platnih usluga dužan je da bez odlaganja obavesti svoje korisnike platnih usluga o incidentu i svim raspoloživim merama koje mogu preduzeti radi ublažavanja štetnih uticaja incidenta.
Ako oceni da je incident značajan za druge nadležne organe - Narodna banka Srbije ih o tome obaveštava.
, kao i pružalac platnih usluga iz , dostavlja Narodnoj banci Srbije najmanje jednom godišnje, ili u kraćem periodu koji utvrdi Narodna banka Srbije, statističke podatke o prevarnim radnjama ili zloupotrebama u vezi s različitim načinima plaćanja.
Narodna banka Srbije bliže propisuje klasifikaciju značajnih incidenata iz
Pružalac platnih usluga dužan je da primeni pouzdanu autentifikaciju korisnika u slučajevima kada platilac:
1)
pristupa platnom računu preko interneta;
2)
inicira elektronsku platnu transakciju;
3)
putem sredstva za komunikaciju na daljinu izvršava bilo koju aktivnost koja može imati uticaj na ispoljavanje rizika od prevarnih radnji ili zloupotreba u vezi sa izvršenjem platne transakcije.
U slučaju da platilac inicira elektronsku platnu transakciju iz
ovog člana na daljinu, pružalac platne usluge dužan je da primeni pouzdanu autentifikaciju korisnika koja uključuje elemente za dinamičko povezivanje te transakcije sa određenim iznosom i primaocem plaćanja.
Pružalac platne usluge dužan je da u slučajevima iz
uspostavi odgovarajuće mere sigurnosti za zaštitu poverljivosti i integriteta personalizovanih sigurnosnih elemenata korisnika platnih usluga.
Odredbe primenjuju se i na platne transakcije inicirane preko pružaoca usluge iniciranja plaćanja.
Odredbe primenjuju se i na pružaoca usluga pružanja informacija o platnom računu.
Pružalac platnih usluga koji vodi račun dužan je da omogući pružaocu usluge iniciranja plaćanja i pružaocu usluge pružanja informacija o platnom računu poštovanje procedure autentifikacije korisnika platnih usluga koje je pružalac platnih usluga koji vodi račun obezbedio korisniku platnih usluga u skladu sa , a pružaocu usluge iniciranja plaćanja i u skladu sa
zahteve u pogledu primene zajedničkih i bezbednih otvorenih standarda za komunikaciju radi identifikacije, autentifikacije, obaveštavanja i informisanja, kao i za uspostavljanje mera sigurnosti za razmenu informacija, između pružalaca platnih usluga koji vode platne račune, pružalaca usluge iniciranja plaćanja, pružalaca usluge pružanja informacija o platnom računu, platioca, primaoca plaćanja i drugih pružalaca platnih usluga.
Platna institucija ovlašćena je da pruža platne usluge po dobijanju dozvole Narodne banke Srbije za pružanje tih usluga kao platna institucija (u daljem tekstu: dozvola za pružanje platnih usluga).
Platna institucija može voditi samo one platne račune koji se koriste isključivo za izvršavanje platnih transakcija.
Pored platnih usluga, platna institucija može, u skladu sa ovim i drugim zakonom, obavljati i sledeće poslove:
1)
operativne i pomoćne poslove neposredno povezane s pružanjem platnih usluga, kao što su obezbeđivanje izvršenja platne transakcije, čuvanje i obrada podataka, zamena valuta i davanje kredita iz
obavlja na način koji ne ugrožava stabilnost i sigurnost dela njenog poslovanja koji se odnosi na pružanje platnih usluga, niti otežava vršenje nadzora nad platnom institucijom u skladu sa ovim zakonom.
Odredbe ovog zakona koje se odnose na platne institucije primenjuju se na platne institucije koje pružaju platne usluge kao jedinu delatnost i na hibridne platne institucije, osim ako pojedinim odredbama ovog zakona nije drukčije propisano.
Član organa upravljanja platne institucije mora imati dobru poslovnu reputaciju za upravljanje platnom institucijom.
Član organa upravljanja platne institucije ne može biti:
1)
lice pravnosnažno osuđeno za krivično delo na bezuslovnu kaznu zatvora ili lice pravnosnažno osuđeno za kazneno delo koje ga čini nepodobnim za obavljanje ove funkcije;
2)
lice kome je pravnosnažno izrečena zaštitna mera zabrane obavljanja delatnosti koja ga čini nepodobnim za obavljanje ove funkcije;
3)
lice koje je na dan oduzimanja dozvole za rad pravnom licu, odnosno na dan uvođenja prinudne uprave ili pokretanja postupka stečaja ili prinudne likvidacije nad pravnim licem bilo ovlašćeno za zastupanje i predstavljanje tog pravnog lica ili je bilo član njegovog organa upravljanja, osim prinudnog upravnika.
, Narodna banka Srbije može propisati i druge uslove koje član organa upravljanja platne institucije mora ispuniti.
Lice koje neposredno rukovodi poslovima pružanja platnih usluga u platnoj instituciji (u daljem tekstu: rukovodilac platne institucije), pored ispunjavanja uslova iz , mora imati i odgovarajuće stručne kvalifikacije i iskustvo za rukovođenje tim poslovima. Smatra se, ako se ne dokaže suprotno, da lice ima odgovarajuće stručne kvalifikacije i iskustvo za rukovođenje poslovima pružanja platnih usluga ako ima najmanje prvi stepen visokog obrazovanja na akademskim studijama u trajanju najmanje četiri godine i najmanje tri godine iskustva na rukovodećem položaju u licu u finansijskom sektoru ili u privrednom društvu čija je delatnost slična poslovima platne institucije.
Platna institucija dužna je da obavesti Narodnu banku Srbije o imenovanju i razrešenju, odnosno ostavci člana organa upravljanja ili rukovodioca platne institucije najkasnije narednog dana od dana tog imenovanja, odnosno razrešenja ili ostavke.
, platna institucija dužna je da za imenovanog člana organa upravljanja, odnosno rukovodioca platne institucije dostavi i dokaze o ispunjenosti uslova iz ovog člana.
Član organa upravljanja i rukovodilac platne institucije ne mogu biti članovi nadzornog odbora te institucije.
Član organa upravljanja platne institucije iz ovog člana označava direktora, odnosno izvršnog direktora u smislu zakona kojim se uređuju privredna društva.
Lice u finansijskom sektoru ima značenje utvrđeno u zakonu kojim se uređuju banke.
Narodna banka Srbije propisuje bliže uslove koje moraju ispuniti član organa upravljanja i rukovodilac platne institucije, kao i dokaze koji joj se dostavljaju uz obaveštenje iz
Lice koje namerava da stekne kvalifikovano učešće u platnoj instituciji ili da ga uveća tako da stekne od 20% do 30%, više od 30% do 50% ili više od 50% glasačkih prava ili kapitala u toj instituciji, odnosno tako da postane njeno matično društvo - dužno je da pribavi prethodnu saglasnost Narodne banke Srbije za ovo sticanje, odnosno uvećanje.
Narodna banka Srbije o zahtevu za davanje saglasnosti iz
neuredan, Narodna banka Srbije u roku od 15 dana od dana prijema tog zahteva obaveštava lice iz tog stava na koji način da uredi taj zahtev, u kom slučaju rok iz
, Narodna banka Srbije utvrđuje da je lice iz tog stava dužno da stekne, odnosno uveća kvalifikovano učešće u platnoj instituciji najkasnije u roku od godinu dana od dana dostavljanja ovog rešenja.
, a ako u tom roku stekne, odnosno uveća ovo učešće, ali ne u nivou za koji je data ova saglasnost, ta saglasnost dalje važi samo za nivo stečenog, odnosno uvećanog kvalifikovanog učešća u platnoj instituciji.
dužno je da obavesti Narodnu banku Srbije o svakom sticanju, odnosno uvećanju kvalifikovanog učešća u platnoj instituciji, najkasnije u roku od osam dana od dana tog sticanja, odnosno uvećanja.
mora da ispuni sledeće uslove podobnosti radi obezbeđivanja stabilnog i sigurnog upravljanja platnom institucijom:
1)
da ima dobru poslovnu reputaciju;
2)
da članovi organa upravljanja pravnog lica s kvalifikovanim učešćem u platnoj instituciji i lica koja su s tim pravnim licem blisko povezana imaju dobru poslovnu reputaciju;
3)
da je finansijsko stanje lica s kvalifikovanim učešćem u platnoj instituciji odgovarajuće, posebno u odnosu na vrste platnih usluga koje ova institucija pruža i druge poslove koje obavlja;
4)
da vršenje nadzora nad platnom institucijom u skladu sa ovim zakonom nije onemogućeno ili znatno otežano zbog bliske povezanosti lica s kvalifikovanim učešćem s drugim licima;
5)
da je grupa društava kojoj pripada pravno lice s kvalifikovanim učešćem transparentna i da se u potpunosti može utvrditi vlasništvo svih lica koja imaju direktno ili indirektno vlasništvo u tom pravnom licu, kao i svako direktno ili indirektno vlasništvo tog pravnog lica u drugim pravnim licima;
6)
da poslovne i druge aktivnosti lica s kvalifikovanim učešćem nisu povezane s pranjem novca ili finansiranjem terorizma, da ne ugrožavaju stabilnost i sigurnost poslovanja platne institucije, kao i da ne onemogućavaju niti znatno otežavaju vršenje nadzora nad platnom institucijom;
7)
da je moguće utvrditi izvor sredstava za sticanje kvalifikovanog učešća.
, Narodna banka Srbije može propisati i druge uslove podobnosti koje, radi obezbeđivanja stabilnog i sigurnog upravljanja platnom institucijom, mora da ispunjava lice s kvalifikovanim učešćem u platnoj instituciji, uključujući uslov da nameravano sticanje kvalifikovanog učešća u platnoj instituciji ne može dovesti do povrede konkurencije na tržištu platnih usluga ili do nedozvoljene koncentracije učesnika na tom tržištu, u smislu zakona kojim se uređuje zaštita konkurencije.
Na zajedničko nastupanje kod sticanja, otuđenje, odnosno umanjenje kvalifikovanog učešća, pravne posledice nedozvoljenog sticanja, odnosno uvećanja kvalifikovanog učešća, ukidanje saglasnosti za sticanje, odnosno uvećanje kvalifikovanog učešća shodno se primenjuju odredbe .
Narodna banka Srbije propisuje bliže uslove podobnosti koje lica s kvalifikovanim učešćem u platnoj instituciji moraju da ispune radi obezbeđivanja stabilnog i sigurnog upravljanja platnom institucijom, kao i dokaze, odnosno dokumentaciju i podatke koje je lice iz
, kao i na zahtev Narodne banke Srbije, dostavi spisak saradnika lica koja stiču kvalifikovano učešće, člana organa upravljanja i rukovodioca platne institucije, kao i stvarnog vlasnika platne institucije u smislu zakona kojim se uređuje sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma, radi procene njihove poslovne reputacije.
Privredno društvo koje namerava da pruža platne usluge kao platna institucija podnosi Narodnoj banci Srbije zahtev za davanje dozvole za pružanje platnih usluga, uz koji dostavlja:
poslovni plan platne institucije s projekcijom prihoda i rashoda za prve tri godine poslovanja na osnovu kojeg se može zaključiti da će podnosilac zahteva biti u stanju da obezbedi ispunjenost odgovarajućih organizacionih, kadrovskih, tehničkih i drugih uslova za stabilno i sigurno poslovanje platne institucije;
6)
dokaz da podnosilac zahteva raspolaže propisanim iznosom početnog kapitala iz
opis procesa uspostavljenih za praćenje, rešavanje i postupanje nakon bezbednosnih incidenata ili prijava, odnosno prigovora korisnika platnih usluga povezanih sa bezbednošću, uključujući mehanizam za izveštavanje o incidentima koji uzima u obzir obavezu izveštavanja u skladu s
opis mera unutrašnje kontrole koje se uspostavljaju radi ispunjavanja obaveza utvrđenih propisima kojima se uređuju sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma;
12)
opis organizacione strukture podnosioca zahteva, uključujući, prema potrebi, opis planirane upotrebe zastupnika i ogranaka za pružanje platnih usluga, kao i posrednih i neposrednih provera koje će podnosilac zahteva vršiti nad ovim licima najmanje jednom godišnje, kao i opis planiranog poveravanja operativnih poslova u skladu s
, odnosno opis učešća podnosioca zahteva u platnom sistemu u Republici Srbiji ili drugom platnom sistemu;
13)
opis uspostavljenih procedura i mehanizama unutrašnjih kontrola i interne revizije radi zaštite interesa korisnika platnih usluga i obezbeđenja kontinuiranog, stabilnog i sigurnog pružanja platnih usluga, a u vezi s ;
14)
opis učešća u platnim sistemima, ako platna institucija namerava da učestvuje u tim sistemima;
15)
podatke o licima koja su članovi organa upravljanja podnosioca zahteva i budućim rukovodiocima platne institucije, s podacima i dokazima o tome da ova lica imaju dobru poslovnu reputaciju i odgovarajuće stručne kvalifikacije i iskustvo u skladu s
podatke o licima s kvalifikovanim učešćem u podnosiocu zahteva, visini njihovog učešća, kao i dokaze o podobnosti tih lica da obezbede stabilno i sigurno upravljanje platnom institucijom i druge podatke u skladu s
podatke o spoljnom revizoru koji obavlja reviziju finansijskih izveštaja podnosioca zahteva u godini u kojoj se podnosi zahtev, ako je za podnosioca zahteva obavezna revizija finansijskih izveštaja u skladu sa zakonom;
18)
podatke o licima blisko povezanim s podnosiocem zahteva i opis te povezanosti;
19)
adresu sedišta podnosioca zahteva;
20)
opis procesa uspostavljenog radi čuvanja osetljivih podataka o plaćanju, kao i radi nadzora, praćenja i ograničavanja pristupa tim podacima;
21)
opis uspostavljenih procedura i mehanizama za održavanje kontinuiteta poslovanja, uključujući jasnu identifikaciju ključnih poslovnih procesa, efektivnih planova intervencija i postupaka za redovno testiranje i preispitivanje adekvatnosti i efikasnosti tih planova;
22)
opis načela i definicija koji se primenjuju za prikupljanje statističkih podataka o izvršenim transakcijama, kao i zloupotrebama i prevarnim radnjama u vezi s tim transakcijama;
sa društvom za osiguranje, koji pokriva teritorije u kojima pružaju ove usluge, ili dokaz o drugom odgovarajućem sredstvu za pokriće te odgovornosti, ako je namera da se pružaju platne usluge iz .
neuredan, Narodna banka Srbije u roku od mesec dana od dana prijema tog zahteva obaveštava društvo iz tog stava na koji način da uredi taj zahtev, u kom slučaju rok iz
počinje da teče od dana kada je podnet uredan zahtev u skladu sa obaveštenjem iz ovog stava.
U rešenju o davanju dozvole za pružanje platnih usluga Narodna banka Srbije utvrđuje platne usluge koje platna institucija može pružati.
Rešenje o davanju dozvole za pružanje platnih usluga objavljuje se u "Službenom glasniku Republike Srbije" i na Internet prezentaciji Narodne banke Srbije.
Narodna banka Srbije propisuje bliže uslove i način davanja dozvole za pružanje platnih usluga.
Pružalac usluge pružanja informacija o računu je privredno društvo ili preduzetnik koji pruža jedino platne usluge iz i koji je u skladu sa ovim članom upisan u registar platnih institucija koji Narodna banka Srbije vodi u skladu sa ovim zakonom (u daljem tekstu: registar platnih institucija).
Privredno društvo ili preduzetnik koji namerava da pruža jedino platne usluge iz
Narodnoj banci Srbije podnosi zahtev za registraciju za pružanje tih usluga, uz koji dostavlja dokumentaciju iz , kao i dokaz o zaključenom ugovoru o osiguranju od odgovornosti sa društvom za osiguranje, koji pokriva teritorije u kojima pruža ove usluge ili dokaz o drugom odgovarajućem sredstvu za pokriće odgovornosti prema pružaocu platnih usluga koji vodi račun ili korisniku platnih usluga, nastale zbog neovlašćenog pristupa informacijama o platnom računu ili pristupa tim informacijama sa ciljem prevare, odnosno zbog neovlašćenog korišćenja ovih informacija ili korišćenja tih informacija sa ciljem prevare.
Pružalac usluge pružanja informacija o računu koji je upisan u registar platnih institucija smatra se platnom institucijom.
Na pružaoca usluge pružanja informacija o računu ne primenjuju se odredbe glava II i III ovog dela zakona, izuzev sledećih odredaba:
Na pružaoca usluge pružanja informacija o računu primenjuju se odredbe ove glave (Glava VI) u pogledu ispunjavanja uslova za koje se dostavlja dokumentacija iz
Privredno društvo koje podnosi zahtev za davanje dozvole za pružanje platnih usluga dužno je da, u toku postupka davanja ove dozvole, kao i na dan prijema rešenja Narodne banke Srbije o davanju te dozvole, ima početni kapital koji ne može biti manji od:
1)
20.000 evra u dinarskoj protivvrednosti prema zvaničnom srednjem kursu - ako namerava da pruža platnu uslugu iz ;
2)
50.000 evra u dinarskoj protivvrednosti prema zvaničnom srednjem kursu - ako namerava da pruža platnu uslugu iz ;
3)
125.000 evra u dinarskoj protivvrednosti prema zvaničnom srednjem kursu - ako namerava da pruža platne usluge iz .
Ako podnosi zahtev za davanje dozvole za pružanje platnih usluga za koje su propisani različiti iznosi početnog kapitala iz
, privredno društvo dužno je da obezbedi početni kapital u iznosu propisanom samo za platnu uslugu, odnosno platne usluge za koje se zahteva najviši iznos tog kapitala.
Narodna banka Srbije bliže uređuje elemente i način izračunavanja početnog kapitala platne institucije.
Narodna banka Srbije odbiće, u celini ili delimično, zahtev za davanje dozvole za pružanje platnih usluga, ako utvrdi da podnosilac tog zahteva ne ispunjava uslove iz
Narodna banka Srbije odbiće zahtev za davanje dozvole za pružanje platnih usluga i ako oceni:
1)
da bi zbog bliske povezanosti podnosioca zahteva s drugim licima vršenje nadzora nad platnom institucijom u skladu sa ovim zakonom bilo onemogućeno ili znatno otežano, ili
2)
da bi, uzimajući u obzir propise treće države koji se primenjuju na lica s kojima je podnosilac zahteva blisko povezan i način primene tih propisa, vršenje nadzora nad platnom institucijom u skladu sa ovim zakonom bilo onemogućeno ili znatno otežano, ili
3)
da bi zbog poslovnih aktivnosti podnosioca zahteva koje nisu povezane s pružanjem platnih usluga stabilnost i sigurnost poslovanja platne institucije bile ugrožene ili da bi, zbog tih aktivnosti, vršenje nadzora nad platnom institucijom u skladu sa ovim zakonom bilo znatno otežano.
U slučaju odbijanja zahteva za davanje dozvole za pružanje platnih usluga iz razloga utvrđenih u
ovog člana, Narodna banka Srbije može, u obrazloženju rešenja o odbijanju ovog zahteva, ukazati njegovom podnosiocu na mogućnost da osnuje posebno privredno društvo i podnese novi zahtev za izdavanje dozvole za pružanje platnih usluga ovom društvu - ako oceni da osnivanjem tog društva više ne bi postojao taj razlog za odbijanje.
odbije iz razloga za čije je otklanjanje potrebno određeno vreme - Narodna banka Srbije može u rešenju o odbijanju ovog zahteva utvrditi da podnosilac tog zahteva ne može podneti novi zahtev za davanje dozvole za pružanje platnih usluga u određenom roku, koji ne može biti duži od godinu dana od dana donošenja tog rešenja.
Ako nakon dobijanja dozvole za pružanje platnih usluga namerava da pruža i platne usluge koje nisu utvrđene u toj dozvoli, platna institucija podnosi Narodnoj banci Srbije zahtev za dopunu te dozvole.
Platna institucija dužna je da bez odlaganja obavesti Narodnu banku Srbije o svim promenama činjenica ili okolnosti na osnovu kojih je izdata dozvola za pružanje platnih usluga, kao i da joj istovremeno dostavi izmenjenu dokumentaciju i podatke utvrđene
Dozvola za pružanje platnih usluga prestaje da važi u sledećim slučajevima:
1)
na dan donošenja rešenja Narodne banke Srbije o oduzimanju te dozvole;
2)
na dan brisanja platne institucije iz registra privrednih subjekata usled statusne promene;
3)
na dan otvaranja stečajnog postupka ili postupka prinudne likvidacije nad platnom institucijom;
4)
narednog dana od dana prijema rešenja o davanju dozvole Narodne banke Srbije za izdavanje elektronskog novca.
Nakon prestanka važenja dozvole za pružanje platnih usluga u slučajevima iz ovog člana, platna institucija, odnosno privredno društvo ne može da zaključuje nove pravne poslove koji se odnose na platne usluge za koje je dozvola prestala da važi.
Platna institucija dužna je da u svakom trenutku posluje u skladu sa organizacionim, kadrovskim, tehničkim i drugim zahtevima utvrđenim ovim zakonom i drugim propisima.
Platna institucija dužna je da uspostavi, održava i unapređuje pouzdane, efikasne i sveobuhvatne sisteme upravljanja i unutrašnjih kontrola koji obezbeđuju odgovorno i pouzdano upravljanje platnom institucijom.
organizacionu strukturu s precizno i jasno utvrđenim, transparentnim i doslednim podelama i razgraničenjima poslova, kao i dužnostima i odgovornostima koje se odnose na pružanje platnih usluga;
2)
efektivne i efikasne procedure za identifikovanje, merenje i praćenje rizika kojima je platna institucija izložena ili bi mogla da bude izložena, kao i za upravljanje ovim rizicima, odnosno izveštavanje o tim rizicima;
3)
odgovarajuće računovodstvene procedure i procedure za ocenu usklađenosti s propisima kojima se uređuju sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma, kao i druge procedure.
Narodna banka Srbije može bliže propisati način i uslove uspostavljanja, održavanja i unapređenja sistema iz
Platna institucija koja pruža jednu ili više usluga iz dužna je da, radi stabilnog i sigurnog poslovanja i ispunjenja obaveza prema poveriocima, tokom svog poslovanja održava kapital koji ni u jednom trenutku ne može da bude niži od iznosa početnog kapitala propisanog
Iznos kapitalnog zahteva platne institucije, osim u slučaju da pruža jedino usluge iz , izračunava se primenom jednog od sledećih metoda koji utvrdi Narodna banka Srbije:
1)
metoda fiksnih troškova;
2)
metoda ukupnog iznosa platnih transakcija;
3)
metoda operativnog prihoda.
Iznos kapitalnog zahteva kod hibridne platne institucije izračunava se samo za deo poslovnih aktivnosti koji se odnosi na pružanje platnih usluga.
koji se jedinstveno primenjuje na sve platne institucije, način izračunavanja kapitala i kapitalnog zahteva te institucije u skladu sa ovim metodom, kao i način i rokovi izveštavanja o kapitalu i kapitalnom zahtevu, bliže se uređuju propisom Narodne banke Srbije.
do 20% u odnosu na iznos kapitalnog zahteva izračunatog u skladu s tim članom, pri čemu kapital platne institucije ne može biti niži od iznosa početnog kapitala iz
Narodna banka Srbije donosi rešenje iz uzimajući u obzir funkcionisanje sistema upravljanja i sistema unutrašnjih kontrola, a naročito upravljanje rizicima u platnoj instituciji, kao i podatke o gubicima u poslovanju te institucije.
Platna institucija može primati novčana sredstva korisnika platnih usluga isključivo radi izvršenja platne transakcije u skladu sa ugovorom o platnim uslugama.
Platna institucija koja pruža usluge iz dužna je da zaštiti novčana sredstva koja je primila od korisnika platnih usluga ili od drugih pružalaca platnih usluga radi izvršenja platne transakcije, u skladu sa odredbama ovog člana.
Platna institucija dužna je da novčana sredstva iz
koja nije prenela primaocu plaćanja ili drugom pružaocu platnih usluga najkasnije narednog poslovnog dana od dana prijema tih sredstava, platna institucija dužna je da ta sredstva zaštiti na jedan od sledećih načina:
1)
deponovanjem na poseban račun kod banke;
2)
ulaganjem u likvidne i niskorizične oblike imovine.
ovog člana, niti mogu biti predmet izvršenja ili prinudne naplate koji se sprovode nad platnom institucijom.
Odredbe ne primenjuju se ako platna institucija obezbedi ispunjenje svojih novčanih obaveza prema korisnicima platnih usluga zaključenjem ugovora o osiguranju s društvom za osiguranje koje, u skladu sa zakonom kojim se uređuje osiguranje, posluje u Republici Srbiji ili pribavljanjem odgovarajuće garancije banke, pod uslovom da to društvo za osiguranje, odnosno banka ne pripadaju istoj grupi društava kao i platna institucija.
Ugovorom o osiguranju ili odgovarajućom garancijom iz
biti naplativ za korisnike platnih usluga u slučaju nastupanja nesposobnosti platne institucije da izmiruje svoje obaveze.
Platna institucija je dužna da Narodnu banku Srbije prethodno obavesti o svakoj nameravanoj promeni načina zaštite novčanih sredstava korisnika platnih usluga i da joj dostavi opis planiranih mera zaštite sa odgovarajućim dokazima i dokumentacijom.
Narodna banka Srbije bliže propisuje oblike imovine iz
Ako primi novčana sredstva čiji je deo namenjen izvršenju buduće platne transakcije, a ostatak pružanju drugih usluga koje nisu platne usluge - hibridna platna institucija dužna je da obezbedi zaštitu sredstava korisnika platnih usluga koja su namenjena izvršenju platne transakcije, u skladu s .
koji je namenjen izvršenju buduće platne transakcije nije unapred određen ili je promenljiv, hibridna platna institucija odrediće deo sredstava namenjen izvršenju buduće platne transakcije u skladu sa odgovarajućom metodologijom koju je sama donela. Ovom metodologijom utvrđuje se način davanja objektivne procene dela novčanih sredstava koja su namenjena izvršenju budućih platnih transakcija na osnovu istorijskih ili drugih podataka u vezi s takvim transakcijama.
Hibridna platna institucija dužna je da Narodnoj banci Srbije dostavi metodologiju iz
Platna institucija može korisniku platne usluge odobriti kredit u vezi s pružanjem platnih usluga iz , ako su ispunjeni sledeći uslovi:
1)
da se kredit odobrava isključivo kao dodatna usluga i za izvršenje platne transakcije;
2)
da period otplate kredita nije duži od 12 meseci;
3)
da kredit nije odobren iz novčanih sredstava korisnika platnih usluga koje je platna institucija primila radi izvršenja platnih transakcija tih korisnika;
4)
da je visina kapitala platne institucije u svakom trenutku adekvatna u odnosu na ukupan iznos odobrenih kredita.
Platna institucija dužna je da podatke i dokumentaciju nastale u vezi s pružanjem platnih usluga čuva najmanje pet godina od dana njihovog nastanka, osim ako zakonom nije utvrđen duži rok čuvanja.
Platna institucija dužna je da vođenje poslovnih knjiga, priznavanje i vrednovanje imovine i obaveza, prihoda i rashoda, sastavljanje, prikazivanje, dostavljanje i obelodanjivanje informacija iz finansijskih izveštaja, kao i internu reviziju, vrši u skladu sa zakonima kojima se uređuju računovodstvo i revizija i drugom zakonskom, profesionalnom i internom regulativom, ako ovim zakonom nije drukčije propisano.
Platna institucija smatra se velikim pravnim licem, u smislu zakona kojim se uređuje računovodstvo.
Hibridna platna institucija dužna je da u svojim poslovnim knjigama odvojeno evidentira poslovne promene koje nastaju na osnovu platnih usluga koje pruža, a odvojeno poslovne promene koje nastaju na osnovu aktivnosti iz
Platna institucija dužna je da pojedinačne finansijske izveštaje za prethodnu godinu, sa izveštajem spoljnog revizora, dostavi Narodnoj banci Srbije najkasnije u roku od 30 dana od dana dostavljanja finansijskih izveštaja u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo.
dostavi Narodnoj banci Srbije i odvojene računovodstvene podatke koji se odnose na platne usluge koje pruža, sa izveštajem spoljnog revizora.
Ako je dužna da sastavlja konsolidovane finansijske izveštaje, platna institucija dostavlja Narodnoj banci Srbije i konsolidovane finansijske izveštaje za prethodnu godinu, sa izveštajem spoljnog revizora, najkasnije u roku od 30 dana od dana dostavljanja konsolidovanih finansijskih izveštaja u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo.
odgovara za zakonito poslovanje ogranka i zastupnika u vezi s pružanjem tih usluga, kao i za zakonito obavljanje operativnih poslova koje je poverila drugom licu.
Ogranak platne institucije jeste njen izdvojeni organizacioni deo koji nema svojstvo pravnog lica, a preko koga ova institucija pruža jednu ili više platnih usluga, u skladu sa ovim zakonom.
Zastupnik platne institucije je pravno lice ili preduzetnik koji na osnovu pismenog ovlašćenja ove institucije pruža jednu ili više platnih usluga, u skladu sa ovim zakonom.
Platna institucija može pružati platne usluge u Republici Srbiji preko jednog ili više zastupnika.
Platna institucija koja namerava da pruža platne usluge preko zastupnika u Republici Srbiji dužna je da Narodnoj banci Srbije podnese zahtev za upis zastupnika u registar platnih institucija.
podatke o poslovnom imenu i adresi sedišta zastupnika;
3)
opis mera unutrašnje kontrole koje će zastupnik uspostaviti radi ispunjavanja obaveza utvrđenih propisima kojima se uređuju sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma i dokaze da su zaposleni kod zastupnika prošli odgovarajuće obuke koje se odnose na sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma;
4)
podatke o licima koja su članovi organa upravljanja i licima koja će neposredno rukovoditi poslovima pružanja platnih usluga kod zastupnika - pravnog lica;
5)
ako je primenjivo, jedinstveni identifikacioni kod ili broj zastupnika;
Zastupnik platne institucije može početi s radom na dan donošenja rešenja Narodne banke Srbije o upisu ovog zastupnika u registar platnih institucija.
Narodna banka Srbije odbiće upis zastupnika platne institucije u registar platnih institucija i o tome bez odlaganja obavestiti platnu instituciju, ako utvrdi:
Platna institucija dužna je da obezbedi da njen zastupnik korisnicima platnih usluga pruža informacije o tome da nastupa u njeno ime i za njen račun.
Platna institucija dužna je da na svojoj internet prezentaciji objavi i dnevno ažurira spisak zastupnika preko kojih pruža platne usluge, koji uključuje podatke o poslovnom imenu i adresi sedišta zastupnika, platnim uslugama koje platna institucija pruža preko zastupnika, kao i podatke o svim lokacijama na kojima se te platne usluge pružaju preko zastupnika.
Narodna banka Srbije može propisati bliže uslove za upis zastupnika u registar platnih institucija, kao i bliže uslove za stabilno i sigurno poslovanje u delu pružanja platnih usluga preko zastupnika.
Platna institucija koja namerava da obavljanje pojedinih operativnih poslova u vezi s pružanjem platnih usluga poveri drugom licu - dužna je da o tome prethodno obavesti Narodnu banku Srbije.
Platna institucija može obavljanje pojedinih materijalno značajnih operativnih poslova poveriti drugom licu, ako su ispunjeni sledeći uslovi:
1)
da lice kome se ti poslovi poveravaju primenjuje odgovarajući nivo unutrašnjih kontrola, koji je jednak nivou sistema unutrašnjih kontrola platne institucije koja te poslove poverava;
2)
da vršenje nadzora nad platnom institucijom u skladu sa ovim zakonom neće biti otežano;
3)
da obaveze i odgovornost članova organa upravljanja i rukovodilaca platne institucije neće biti preneti na druga lica;
4)
da se obaveze i odgovornost platne institucije prema korisnicima platnih usluga ne umanjuju;
5)
da platna institucija i nakon poveravanja ovih poslova ispunjava uslove iz
i posluje u skladu s drugim odredbama ovog zakona, uključujući i da poveravanje tih poslova ne može ugroziti stabilnost, sigurnost ili kontinuitet pružanja platnih usluga te institucije tako što bi dovelo do povrede konkurencije na tržištu ovih poslova ili do nedozvoljene koncentracije učesnika na tom tržištu, u smislu zakona kojim se uređuje zaštita konkurencije.
Materijalno značajnim operativnim poslovima platne institucije smatraju se oni poslovi čije bi nepravilno ili neodgovarajuće obavljanje ili neobavljanje moglo znatno da ugrozi zakonitost poslovanja te institucije, njeno finansijsko stanje ili stabilnost i sigurnost pružanja platnih usluga te institucije, odnosno njihov kontinuitet.
Platna institucija je dužna da Narodnoj banci Srbije obezbedi vršenje nadzora nad licem kome je poverila obavljanje operativnih poslova u delu poslovanja tog lica koji se odnosi na te poslove, kao i da joj obezbedi uvid u poslovne knjige i drugu dokumentaciju i podatke nastale u vezi sa obavljanjem ovih poslova, a kojima to lice raspolaže.
Narodna banka Srbije bliže uređuje uslove i način poveravanja aktivnosti iz
, platna institucija dostavlja i sledeće podatke i dokumentaciju:
1)
naziv i adresu ogranka;
2)
opis organizacione strukture ogranka;
3)
poslovni plan ogranka za prve tri poslovne godine sa opisom platnih usluga koje namerava da pruža preko ogranka;
4)
podatke o licima koja će rukovoditi poslovima ogranka i licima koja će neposredno rukovoditi poslovima pružanja platnih usluga u ogranku, s podacima i dokazima da ta lica imaju dobru poslovnu reputaciju, kao i odgovarajuće stručne kvalifikacije i iskustvo u skladu s
neuredan, Narodna banka Srbije u roku od mesec dana od dana prijema tog zahteva obaveštava platnu instituciju iz tog stava na koji način da uredi taj zahtev, u kom slučaju rok iz
Narodna banka Srbije vodi registar platnih institucija.
U registar platnih institucija upisuju se podaci o:
1)
platnim institucijama koje imaju dozvolu za pružanje platnih usluga i o pružaocima usluge pružanja informacija o računu, kao i podaci o svakom prestanku važenja dozvole za pružanje platnih usluga i obrisanim pružaocima usluge pružanja informacija o računu;
2)
zastupnicima platnih institucija u Republici Srbiji;
3)
ograncima platnih institucija u trećim državama;
4)
drugi podaci u vezi s pružanjem platnih usluga koje Narodna banka Srbije propiše.
Narodna banka Srbije u registar platnih institucija redovno unosi sve promene nastale u vezi sa subjektima unosa.
Registar platnih institucija je javna knjiga i vodi se u elektronskom obliku, a podaci iz ovog registra dostupni su na Internet prezentaciji Narodne banke Srbije.
Narodna banka Srbije propisuje bliže uslove, sadržinu i način vođenja registra platnih institucija, kao i način brisanja podataka iz tog registra.
ne može izdavati elektronski novac u Republici Srbiji.
Ako Narodna banka Srbije elektronski novac izdaje u okviru nadležnosti utvrđenih zakonom, ne primenjuju se odredbe ovog zakona kojima se uređuje elektronski novac, osim ako je tako utvrđeno posebnim propisom ili ugovorom kojim se uređuje izdavanje tog novca.
Narodna banka Srbije može propisati posebne uslove i način zaštite novčanih sredstava koja su banke primile radi zamene za izdati elektronski novac.
Javni poštanski operator dužan je da Narodnu banku Srbije obavesti o nameri početka ili prestanka izdavanja elektronskog novca, kao i o planiranom danu početka, odnosno prestanka izdavanja ovog novca - najkasnije mesec dana pre tog početka, odnosno prestanka.
Na poslovanje javnog poštanskog operatora kao izdavaoca elektronskog novca shodno se primenjuju odredbe
Javni poštanski operator može obavljati izdavanje, distribuciju i otkup elektronskog novca i u ime i za račun banaka, a može pružati i usluge posredovanja između banaka i imalaca elektronskog novca u vezi sa izdavanjem elektronskog novca, u skladu sa zakonom kojim se uređuju banke.
Međusobni odnosi izdavaoca i imaoca elektronskog novca kome se izdaje elektronski novac uređuju se ugovorom, i to naročito u vezi sa izdavanjem i otkupom elektronskog novca, kao i svim naknadama koje izdavalac elektronskog novca naplaćuje imaocu elektronskog novca pri izdavanju i otkupu tog novca.
Izdavaoci elektronskog novca ne mogu plaćati kamatu niti davati bilo koju drugu imovinsku korist imaocu elektronskog novca zbog držanja ovog novca u određenom vremenskom periodu.
Elektronski novac može prihvatati svako fizičko ili pravno lice koje sa izdavaocem elektronskog novca, odnosno pružaocem platnih usluga zaključi ugovor o prihvatanju tog novca.
Izdavalac elektronskog novca može prihvatati elektronski novac koji je izdao, a može, u skladu sa
Izdavaoci elektronskog novca dužni su da, na zahtev imaoca elektronskog novca, bez odlaganja izvrše isplatu ili prenos novčanih sredstava u visini nominalne vrednosti elektronskog novca koje taj imalac poseduje (otkup elektronskog novca).
Imalac elektronskog novca može zahtevati celokupni ili delimični otkup elektronskog novca, ako se taj otkup zahteva pre prestanka važenja ugovora zaključenog sa izdavaocem elektronskog novca.
Ako imalac elektronskog novca zahteva otkup elektronskog novca na dan prestanka važenja ugovora iz
ili u roku od godinu dana nakon prestanka važenja tog ugovora - izdavalac elektronskog novca dužan je da izvrši celokupan otkup elektronskog novca.
Ako na dan prestanka važenja ugovora zaključenog sa institucijom elektronskog novca koja obavlja druge poslovne aktivnosti koje nisu povezane sa izdavanjem elektronskog novca ili pružanjem platnih usluga ili u roku od godinu dana nakon prestanka važenja tog ugovora, imalac elektronskog novca zahteva otkup elektronskog novca od ove institucije, a unapred nije poznato koji deo novčanih sredstava bi trebalo da se iskoristi kao elektronski novac - ta institucija je dužna da izvrši otkup elektronskog novca u iznosu koji je imalac tog novca zahtevao.
Pri otkupu elektronskog novca, izdavalac elektronskog novca može od imaoca elektronskog novca naplatiti naknadu samo u sledećim slučajevima:
1)
ako je imalac elektronskog novca zahtevao otkup pre prestanka važenja ugovora iz
mora biti odgovarajuća i u skladu sa stvarnim troškovima izdavaoca elektronskog novca.
Izdavalac elektronskog novca i lice koje nije potrošač, a prihvata elektronski novac mogu ugovoriti drukčije uslove prava na otkup od onih koji su utvrđeni ovim članom.
Institucija elektronskog novca ovlašćena je da izdaje elektronski novac po dobijanju dozvole Narodne banke Srbije za izdavanje elektronskog novca (u daljem tekstu: dozvola za izdavanje elektronskog novca).
Pored izdavanja elektronskog novca, institucija elektronskog novca može obavljati i sledeće poslove:
i/ili 5) ovog člana - institucija elektronskog novca dužna je da te usluge pruža, odnosno te poslove obavlja na način koji ne ugrožava stabilnost i sigurnost dela njenog poslovanja koji se odnosi na izdavanje elektronskog novca, niti otežava vršenje nadzora nad njenim poslovanjem u skladu sa ovim zakonom.
Na članove organa upravljanja i lica koja će neposredno rukovoditi poslovima izdavanja elektronskog novca u instituciji elektronskog novca (u daljem tekstu: rukovodilac institucije elektronskog novca) shodno se primenjuju odredbe
Lice koje namerava da stekne kvalifikovano učešće u instituciji elektronskog novca ili da ga uveća tako da stekne od 20% do 30%, više od 30% do 50% ili više od 50% glasačkih prava ili kapitala u toj instituciji, odnosno tako da postane njeno matično društvo - dužno je da pribavi prethodnu saglasnost Narodne banke Srbije za ovo sticanje, odnosno uvećanje.
Narodna banka Srbije o zahtevu za davanje saglasnosti iz
neuredan, Narodna banka Srbije u roku od 15 dana od dana prijema tog zahteva obaveštava lice iz tog stava na koji način da uredi taj zahtev, u kom slučaju rok iz
, Narodna banka Srbije utvrđuje da je lice iz tog stava dužno da stekne, odnosno uveća kvalifikovano učešće u instituciji elektronskog novca najkasnije u roku od godinu dana od dana dostavljanja ovog rešenja.
, a ako u tom roku stekne, odnosno uveća ovo učešće, ali ne u nivou za koji je data ova saglasnost, ta saglasnost dalje važi samo za nivo stečenog, odnosno uvećanog kvalifikovanog učešća u instituciji elektronskog novca.
dužno je da obavesti Narodnu banku Srbije o svakom sticanju, odnosno uvećanju kvalifikovanog učešća u instituciji elektronskog novca, najkasnije u roku od osam dana od dana tog sticanja, odnosno uvećanja.
U postupku odlučivanja o zahtevu za davanje saglasnosti iz
mora da ispuni sledeće uslove podobnosti radi obezbeđivanja stabilnog i sigurnog upravljanja institucijom elektronskog novca:
1)
da ima dobru poslovnu reputaciju;
2)
da članovi organa upravljanja podnosioca zahteva - pravnog lica i lica koja su s tim pravnim licem blisko povezana imaju dobru poslovnu reputaciju;
3)
da je finansijsko stanje podnosioca zahteva odgovarajuće, posebno u odnosu na poslove koje institucija elektronskog novca obavlja;
4)
da vršenje nadzora nad institucijom elektronskog novca u skladu sa ovim zakonom neće biti onemogućeno ili znatno otežano zbog bliske povezanosti podnosioca zahteva s drugim licima, niti će biti onemogućena ili znatno otežana razmena podataka između nadležnih organa;
5)
da je grupa društava kojoj podnosilac zahteva - pravno lice pripada transparentna i da se u potpunosti može utvrditi vlasništvo svih lica koja imaju direktno ili indirektno vlasništvo u tom pravnom licu, kao i svako direktno ili indirektno vlasništvo tog pravnog lica u drugim pravnim licima;
6)
da poslovne i druge aktivnosti podnosioca zahteva nisu povezane s pranjem novca ili finansiranjem terorizma, niti mogu ugroziti stabilnost i sigurnost poslovanja institucije elektronskog novca, odnosno onemogućiti ili znatno otežati vršenje nadzora nad tom institucijom ili razmenu podataka između nadležnih organa;
7)
da je moguće utvrditi izvor sredstava za sticanje, odnosno uvećanje kvalifikovanog učešća;
8)
da ispunjava druge uslove koje propiše Narodna banka Srbije, uključujući uslov da nameravano sticanje kvalifikovanog učešća u instituciji elektronskog novca ne može dovesti do negativnih posledica po zaštitu konkurencije iz
Narodna banka Srbije propisuje bliže uslove za sticanje, odnosno uvećanje kvalifikovanog učešća u instituciji elektronskog novca, kao i dokaze, dokumentaciju i podatke koje je lice iz
Smatra se da, radi sticanja, odnosno uvećanja kvalifikovanog učešća u instituciji elektronskog novca, sledeća lica nastupaju kao jedan sticalac:
1)
pravno lice i lica koja učestvuju u upravljanju ili rukovođenju tim pravnim licem ili drugim pravnim licem s kojim je to pravno lice blisko povezano;
2)
pravno lice i lica koja neposredno imenuje i razrešava organ upravljanja tog pravnog lica ili drugog pravnog lica s kojim je to pravno lice blisko povezano;
3)
pravno lice i zastupnici i likvidacioni upravnici tog pravnog lica ili drugog pravnog lica s kojim je to pravno lice blisko povezano;
4)
fizička lica koja se smatraju povezanim licima u smislu zakona kojim se uređuju privredna društva;
učestvuju u upravljanju ili rukovođenju ili u njima imaju kontrolno učešće;
6)
pravna lica - članovi iste grupe društava;
7)
lica koja učestvuju u upravljanju ili rukovođenju istim pravnim licem;
8)
lica koja imaju kontrolno učešće u istom pravnom licu;
9)
lice koje drugom licu omogućava da obezbedi sredstva za sticanje, odnosno uvećanje kvalifikovanog učešća u instituciji elektronskog novca i to drugo lice;
10)
vlastodavac i punomoćnik;
11)
dva ili više pravnih ili fizičkih lica među kojima ne postoji odnos iz , a povezana su tako da postoji mogućnost da se usled pogoršanja ili poboljšanja finansijskog položaja jednog lica pogorša ili poboljša finansijski položaj drugog lica ili više njih, a Narodna banka Srbije, na osnovu dokumentacije i podataka kojima raspolaže, proceni da postoji mogućnost prenosa gubitka, dobiti ili kreditne sposobnosti.
Radi sticanja, odnosno uvećanja kvalifikovanog učešća u instituciji elektronskog novca, lice nastupa kao jedan sticalac s drugim licem i kada između njih ne postoji veza iz
namerava da u potpunosti otuđi stečeno kvalifikovano učešće, odnosno da ga umanji ispod visine za koju je dobilo tu saglasnost, dužno je da o tome prethodno obavesti Narodnu banku Srbije, uz navođenje visine preostalog učešća u instituciji elektronskog novca.
u potpunosti otuđilo učešće u instituciji elektronskog novca ili ga je umanjilo ispod nivoa kvalifikovanog učešća - saglasnost iz tog stava prestaje da važi, a ako je umanjilo kvalifikovano učešće u instituciji elektronskog novca ispod nivoa za koji je data ta saglasnost, ali ne i ispod nivoa kvalifikovanog učešća - saglasnost dalje važi samo za preostali nivo kvalifikovanog učešća.
stekne kvalifikovano učešće u instituciji elektronskog novca ili ga uveća tako da stekne od 20% do 30%, više od 30% do 50% ili više od 50% glasačkih prava ili kapitala u toj instituciji, odnosno tako da postane njeno matično društvo - Narodna banka Srbije rešenjem će naložiti tom licu da otuđi stečeno, odnosno uvećano kvalifikovano učešće u toj instituciji, u roku koji ne može biti duži od tri meseca od dana dostavljanja ovog rešenja.
instituciji elektronskog novca, lice iz tog stava više ne može neposredno ili posredno da ostvaruje glasačka prava u toj instituciji, kao ni pravo na dividendu i druga prava koja proističu iz stečenog ili uvećanog kvalifikovanog učešća, niti može da utiče na upravljanje tom institucijom ili njenu poslovnu politiku.
Institucija elektronskog novca dužna je da obezbedi potpunu primenu odredbe
ne otuđi stečeno, odnosno uvećano kvalifikovano učešće na način i u roku utvrđenim u rešenju iz tog stava, pravni posao na osnovu koga je stečeno, odnosno uvećano kvalifikovano učešće ništav je.
za davanje te saglasnosti ili da lice s kvalifikovanim učešćem može ugroziti stabilno i sigurno poslovanje institucije elektronskog novca ili da je to lice bez prethodne saglasnosti Narodne banke Srbije uvećalo kvalifikovano učešće preko nivoa za koji je dobilo saglasnost u tom rešenju.
, Narodna banka Srbije će licu kome je ukinuta saglasnost rešenjem naložiti da otuđi kvalifikovano učešće u instituciji elektronskog novca u roku koji ne može biti duži od tri meseca od dana dostavljanja ovog rešenja.
, lice može i bez prethodne saglasnosti Narodne banke Srbije steći, odnosno uvećati kvalifikovano učešće u instituciji elektronskog novca, i to nasleđivanjem, pravnim sledbeništvom ili drugim sticanjem nezavisnim od volje sticaoca.
Lice koje je kvalifikovano učešće steklo, odnosno uvećalo na način iz
dužno je da u roku od mesec dana od dana tog sticanja, odnosno uvećanja podnese zahtev za davanje saglasnosti Narodne banke Srbije na to sticanje, odnosno uvećanje ili da obavesti Narodnu banku Srbije da je tako stečeno, odnosno uvećano kvalifikovano učešće otuđilo.
Do donošenja rešenja Narodne banke Srbije o davanju saglasnosti na sticanje, odnosno uvećanje kvalifikovanog učešća, lice koje je to učešće steklo na način iz
ne može neposredno ili posredno da ostvaruje glasačka prava u instituciji elektronskog novca, kao ni pravo na dividendu i druga prava koja proističu iz stečenog, odnosno uvećanog kvalifikovanog učešća, niti može da utiče na upravljanje tom institucijom ili njenu poslovnu politiku.
Institucija elektronskog novca dužna je da obezbedi potpunu primenu odredbe
nije dostavilo zahtev ili obaveštenje iz tog stava - Narodna banka Srbije može od tog lica ili matičnog društva tog lica, kao i od članova organa tog lica, odnosno tog društva, zahtevati da joj dostave informacije i relevantnu dokumentaciju koji se odnose na proveru i utvrđivanje tih okolnosti.
Narodna banka Srbije može zahtevati da joj informacije i dokumentaciju iz
dužna su da Narodnoj banci Srbije dostave podatke i informacije o novoimenovanim članovima organa upravljanja tih lica, o licima koja u njima steknu kvalifikovano učešće ili s njima postanu blisko povezana, kao i o svakoj statusnoj promeni, najkasnije u roku od 15 dana od dana imenovanja, odnosno od dana sticanja tog svojstva, odnosno od dana saznanja o budućoj statusnoj promeni.
Institucija elektronskog novca dužna je da najmanje jednom godišnje, kao i na zahtev Narodne banke Srbije, obavesti Narodnu banku Srbije o identitetu svih lica koja imaju kvalifikovano učešće u toj instituciji, uz navođenje visine tog učešća.
Narodna banka Srbije može propisati bliže uslove i način dostavljanja podataka i informacija iz ovog člana.
Narodna banka Srbije može propisati da se sve ili pojedine odredbe ne primenjuju na institucije elektronskog novca koje u skladu sa zakonom obavljaju druge poslovne aktivnosti koje nisu povezane sa izdavanjem elektronskog novca ili pružanjem platnih usluga, naročito ako su aktivnosti i/ili vlasnička struktura tih institucija predmet nadzora nadležnog organa u skladu sa odredbama posebnog zakona.
Privredno društvo koje namerava da izdaje elektronski novac podnosi Narodnoj banci Srbije zahtev za davanje dozvole za izdavanje elektronskog novca, uz koji dostavlja:
poslovni plan institucije elektronskog novca s projekcijom prihoda i rashoda za period od prve tri godine poslovanja na osnovu kojeg se može zaključiti da će ova institucija biti u stanju da obezbedi ispunjenost odgovarajućih organizacionih, kadrovskih, tehničkih i drugih uslova za stabilno i sigurno poslovanje;
7)
dokaz da raspolaže propisanim iznosom početnog kapitala iz
opis sistema upravljanja i sistema unutrašnjih kontrola;
11)
opis mera unutrašnje kontrole koje se uspostavljaju radi ispunjavanja obaveza utvrđenih propisima kojima se uređuju sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma;
12)
opis organizacione strukture, uključujući podatke o planiranom izdavanju elektronskog novca preko ogranaka, odnosno pružanju platnih usluga preko ogranaka i/ili zastupnika, kao i podatke o poveravanju pojedinih operativnih poslova u vezi sa izdavanjem elektronskog novca i/ili pružanjem platnih usluga;
13)
opis uspostavljenih procedura i mehanizama unutrašnjih kontrola i interne revizije radi zaštite interesa imalaca elektronskog novca i, ako pruža platne usluge iz
, korisnika platnih usluga radi obezbeđenja kontinuiranog, stabilnog i sigurnog izdavanja elektronskog novca, odnosno pružanja platnih usluga, a u vezi s ;
14)
opis učešća u platnim sistemima, ako institucija elektronskog novca namerava da učestvuje u tim sistemima;
15)
podatke o licima koja su članovi organa upravljanja podnosioca zahteva iz ovog stava i budućim rukovodiocima institucije elektronskog novca, s podacima i dokazima o tome da ova lica imaju dobru poslovnu reputaciju, odgovarajuće stručne kvalifikacije i iskustvo, shodnom primenom
podatke o licima s kvalifikovanim učešćem u podnosiocu zahteva iz ovog stava, visini njihovog učešća, kao i dokaze o podobnosti tih lica da obezbede stabilno i sigurno upravljanje institucijom elektronskog novca u skladu s
podatke o spoljnom revizoru koji obavlja reviziju finansijskih izveštaja podnosioca zahteva iz ovog stava u godini u kojoj se podnosi zahtev, ako je za tog podnosioca obavezna revizija finansijskih izveštaja u skladu sa zakonom;
18)
podatke o licima blisko povezanim s podnosiocem zahteva iz ovog stava i opis te povezanosti;
neuredan, Narodna banka Srbije u roku od mesec dana od dana prijema tog zahteva obaveštava privredno društvo iz tog stava na koji način da uredi taj zahtev, u kom slučaju rok iz
počinje da teče od dana kada je podnet uredan zahtev u skladu sa obaveštenjem iz ovog stava.
Rešenje o davanju dozvole za izdavanje elektronskog novca objavljuje se u "Službenom glasniku Republike Srbije" i na Internet prezentaciji Narodne banke Srbije.
Narodna banka Srbije utvrđuje platne usluge koje će pružati institucija elektronskog novca.
Na odbijanje zahteva za davanje dozvole za izdavanje elektronskog novca, dopunu ove dozvole, promenu okolnosti posle davanja te dozvole i prestanak njenog važenja shodno se primenjuju odredbe .
Ako je platna institucija dobila dozvolu za izdavanje elektronskog novca, dozvola za pružanje platnih usluga prestaje da važi narednog radnog dana od dana dostavljanja platnoj instituciji rešenja o davanju dozvole za izdavanje elektronskog novca.
Narodna banka Srbije propisuje bliže uslove i način davanja dozvole za izdavanje elektronskog novca.
Privredno društvo koje podnosi zahtev za davanje dozvole za izdavanje elektronskog novca dužno je da, u toku postupka davanja ove dozvole, kao i na dan prijema rešenja Narodne banke Srbije o davanju te dozvole, ima početni kapital koji ne može biti manji od 350.000 evra u dinarskoj protivvrednosti prema zvaničnom srednjem kursu.
Narodna banka Srbije bliže uređuje elemente i način izračunavanja početnog kapitala institucije elektronskog novca.
Institucija elektronskog novca dužna je da u svakom trenutku posluje u skladu sa organizacionim, kadrovskim, tehničkim i drugim zahtevima utvrđenim ovim zakonom i drugim propisima.
Na sistem upravljanja i sistem unutrašnjih kontrola institucije elektronskog novca shodno se primenjuju odredbe
Institucija elektronskog novca dužna je da, radi stabilnog i sigurnog poslovanja i ispunjenja obaveza prema poveriocima, tokom svog poslovanja održava kapital koji ni u jednom trenutku ne može biti niži od iznosa početnog kapitala propisanog
ili od iznosa zbira kapitalnih zahteva iz , u zavisnosti od toga koji je iznos veći.
Ako pruža platne usluge koje nisu neposredno povezane sa izdavanjem elektronskog novca, institucija elektronskog novca dužna je da kapitalni zahtev za te usluge izračunava primenom metoda za izračunavanje kapitalnog zahteva platne institucije, u skladu s .
Kapitalni zahtev institucije elektronskog novca za izdavanje tog novca iznosi najmanje 2% proseka neiskorišćenog elektronskog novca.
Prosek neiskorišćenog elektronskog novca jeste prosečan ukupan iznos finansijskih obaveza koje se odnose na izdati elektronski novac na kraju svakog kalendarskog dana u prethodnih šest meseci. Ovaj prosek utvrđuje se prvog dana u mesecu za prethodnih šest meseci, a koristi se za izračunavanje kapitalnog zahteva za izdavanje elektronskog novca za taj mesec.
Ako institucija elektronskog novca pruža platne usluge koje nisu neposredno povezane sa izdavanjem elektronskog novca ili obavlja druge poslove iz , a iznos proseka neiskorišćenog elektronskog novca nije unapred poznat, Narodna banka Srbije može toj instituciji rešenjem dati saglasnost da umesto ovog proseka kao osnov za izračunavanje kapitalnog zahteva za izdavanje elektronskog novca koristi iznos dela novčanih sredstava za koji se pretpostavlja da će se upotrebiti za izdavanje elektronskog novca.
, institucija elektronskog novca dužna je da Narodnoj banci Srbije dostavi dokaze o tome da nije moguće unapred utvrditi iznos proseka neiskorišćenog elektronskog novca, kao i dokaze da se deo novčanih sredstava iz tog stava može objektivno proceniti na osnovu istorijskih podataka.
Ako period u kom posluje nije dovoljno dug za izračunavanje proseka neiskorišćenog elektronskog novca, institucija elektronskog novca može umesto ovog proseka kao osnov za izračunavanje kapitalnog zahteva za izdavanje elektronskog novca koristiti projektovani iznos neiskorišćenog elektronskog novca utvrđen u njenom poslovnom planu, uz prethodno obaveštenje Narodne banke Srbije, koja može zahtevati ispravku nerealno projektovanog iznosa.
Način izračunavanja kapitala i kapitalnih zahteva institucije elektronskog novca, kao i način i rokovi izveštavanja o načinu izračunavanja tog kapitala i kapitalnih zahteva, bliže se uređuju propisom Narodne banke Srbije.
do 20% u odnosu na zbir iznosa kapitalnih zahteva izračunatih u skladu sa tog člana, pri čemu taj kapital ne može biti niži od iznosa početnog kapitala iz
Narodna banka Srbije rešenja iz donosi uzimajući u obzir funkcionisanje sistema upravljanja i sistema unutrašnjih kontrola, a naročito upravljanje rizicima u instituciji elektronskog novca, kao i podatke o gubicima u poslovanju te institucije.
prenose plaćanjem posredstvom platnog instrumenta, ta institucija nije dužna da zaštiti ova sredstva pre njihovog odobravanja na njen platni račun ili stavljanja na raspolaganje ovih sredstava instituciji elektronskog novca na drugi način, u skladu sa ovim zakonom. U svakom slučaju, institucija elektronskog novca dužna je da zaštiti ova novčana sredstva u roku od pet poslovnih dana od dana izdavanja elektronskog novca.
Ako pruža platne usluge koje nisu neposredno povezane sa izdavanjem elektronskog novca, institucija elektronskog novca dužna je da zaštiti novčana sredstva koja je primila od korisnika platnih usluga ili od drugih pružalaca platnih usluga u vezi sa izvršenjem platne transakcije, u skladu s
, institucija elektronskog novca dužna je da u svojim poslovnim knjigama odvojeno evidentira poslovne promene koje nastaju na osnovu izdavanja elektronskog novca i poslovne promene koje nastaju na osnovu platnih usluga koje nisu neposredno povezane sa izdavanjem elektronskog novca.
Izuzetno od , institucija elektronskog novca dužna je da Narodnoj banci Srbije, pored pojedinačnih finansijskih izveštaja za prethodnu godinu, sa izveštajem spoljnog revizora, dostavi i odvojene računovodstvene podatke koji se odnose na izdavanje elektronskog novca, kao i odvojene računovodstvene podatke koji se odnose na platne usluge koje nisu neposredno povezane sa izdavanjem elektronskog novca, sa izveštajem spoljnog revizora o tim podacima, najkasnije u roku od 30 dana od dana dostavljanja finansijskih izveštaja u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo.
Institucija elektronskog novca smatra se velikim pravnim licem, u smislu zakona kojim se uređuje računovodstvo.
Institucija elektronskog novca može izdavati elektronski novac i pružati platne usluge preko ogranka.
Ogranak institucije elektronskog novca jeste njen izdvojeni organizacioni deo koji nema svojstvo pravnog lica, a preko koga ova institucija izdaje elektronski novac ili pruža jednu ili više platnih usluga, u skladu sa ovim zakonom.
Institucija elektronskog novca može u trećoj državi izdavati elektronski novac i pružati platne usluge samo preko ogranka.
Radi osnivanja ogranka u trećoj državi, institucija elektronskog novca podnosi Narodnoj banci Srbije zahtev za davanje saglasnosti, uz koji dostavlja sledeće podatke i dokumentaciju:
1)
naziv i adresu ogranka;
2)
opis organizacione strukture ogranka;
3)
poslovni plan ogranka za prve tri poslovne godine sa opisom poslova koje namerava da pruža preko ogranka;
4)
podatke o licima koja će rukovoditi poslovima ogranka i licima koja će neposredno rukovoditi poslovima izdavanja elektronskog novca i pružanja platnih usluga u ogranku, s podacima i dokazima da ta lica imaju dobru poslovnu reputaciju, kao i odgovarajuće stručne kvalifikacije i iskustvo, shodnom primenom
neuredan, Narodna banka Srbije u roku od mesec dana od dana prijema tog zahteva obaveštava instituciju elektronskog novca iz tog stava na koji način da uredi taj zahtev, u kom slučaju rok iz
Na instituciju elektronskog novca koja namerava da pojedine operativne poslove u vezi sa izdavanjem elektronskog novca i pružanjem platnih usluga poveri drugom licu - shodno se primenjuju odredbe
Institucija elektronskog novca može obavljati distribuciju i otkup elektronskog novca preko trećeg fizičkog ili pravnog lica s kojim je zaključila ugovor o obavljanju tih poslova, nakon što o tome obavesti Narodnu banku Srbije i dostavi joj podatke o tom licu (ime i prezime, jedinstveni matični broj i adresu prebivališta za fizička lica, odnosno poslovno ime ili naziv, matični broj, poreski identifikacioni broj i adresu sedišta za pravna lica i preduzetnike).
Ako prestane da obavlja distribuciju i otkup elektronskog novca preko lica iz
o svim trećim fizičkim i pravnim licima preko kojih vrši distribuciju i otkup elektronskog novca, kao i podatke o svim lokacijama na kojima se obavljaju distribucija i otkup elektronskog novca preko trećeg fizičkog ili pravnog lica.
Institucija elektronskog novca koja izdaje elektronski novac, pruža platne usluge i/ili obavlja distribuciju i otkup elektronskog novca u skladu s odgovara za zakonito poslovanje ogranka, zastupnika i trećih lica, kao i za zakonito obavljanje operativnih poslova koje je poverila drugom licu.
Narodna banka Srbije vodi registar institucija elektronskog novca.
U registar institucija elektronskog novca upisuju se podaci o:
1)
institucijama elektronskog novca koje imaju dozvolu za izdavanje elektronskog novca;
2)
zastupnicima institucija elektronskog novca u Republici Srbiji preko kojih ove institucije pružaju platne usluge;
3)
ograncima institucija elektronskog novca u trećim državama.
Narodna banka Srbije u registar institucija elektronskog novca redovno unosi sve promene nastale u vezi sa subjektima unosa.
Registar institucija elektronskog novca je javna knjiga i vodi se u elektronskom obliku, a podaci iz ovog registra dostupni su na Internet prezentaciji Narodne banke Srbije.
Narodna banka Srbije propisuje bliže uslove, sadržinu i način vođenja registra institucija elektronskog novca, kao i način brisanja podataka iz tog registra.
Povezani platni sistemi jesu dva ili više platnih sistema čiji su operatori zaključili sporazum o prenosu novčanih sredstava učesnika u jednom platnom sistemu učesniku u drugom platnom sistemu.
U okviru platnog sistema obavljaju se poslovi obrade naloga za prenos, netiranja i/ili poravnanja na osnovu naloga za prenos.
Obrada naloga za prenos je proces njihovog dostavljanja, prijema i provere, a može uključivati i njihovo razvrstavanje.
Netiranje je postupak pretvaranja potraživanja i obaveza na osnovu naloga za prenos koje jedan ili više učesnika u platnom sistemu dostavljaju ili primaju od jednog ili više učesnika u tom sistemu - u jednu neto obavezu ili jedno neto potraživanje pojedinačnog učesnika u platnom sistemu:
1)
prema svim ostalim učesnicima u tom sistemu - multilateralna neto pozicija za poravnanje, ili
2)
prema svakom drugom pojedinačnom učesniku u tom sistemu - bilateralna neto pozicija za poravnanje.
Poravnanje je izmirenje novčane obaveze, odnosno namirenje potraživanja između učesnika u platnom sistemu na osnovu naloga za prenos koje se obavlja prenosom novčanih sredstava.
Nalog za prenos u platnom sistemu je instrukcija učesnika u tom sistemu da se primaocu stavi na raspolaganje novčani iznos ili instrukcija koja dovodi do preuzimanja ili izvršenja obaveza plaćanja između učesnika u platnom sistemu.
investiciono društvo sa sedištem u Republici Srbiji koje posluje u skladu sa zakonom kojim se uređuje tržište kapitala;
7)
Republika Srbija, autonomna pokrajina ili jedinica lokalne samouprave, organ javne vlasti, kao i privredno društvo i drugo pravno lice čiji je osnivač i za čije obaveze jemči Republika Srbija;
8)
operator drugog platnog sistema;
9)
Centralni registar, depo i kliring hartija od vrednosti ili drugi operator sistema za poravnanje finansijskih instrumenata.
može učestvovati u platnom sistemu i indirektno preko drugog učesnika s kojim je u ugovornom odnosu i koji mu omogućava izvršavanje naloga za prenos u tom sistemu, pod uslovom da je kao indirektni učesnik poznat operatoru tog platnog sistema.
privredno društvo sa sedištem u Republici Srbiji osnovano kao akcionarsko društvo ili društvo sa ograničenom odgovornošću, u skladu sa zakonom kojim se uređuju privredna društva;
2)
udruženje banaka ili drugih pružalaca platnih usluga sa sedištem u Republici Srbiji, osnovano u skladu sa zakonom kojim se uređuju banke, odnosno drugim zakonom.
Narodna banka Srbije može uspostavljati platne sisteme čiji je operator, upravljati ovim sistemima i unapređivati njihov rad, učestvovati u njima i donositi pravila rada tih sistema.
utvrditi da učesnik u tom sistemu može biti i centralna banka iz treće države, odnosno pravno lice sa sedištem u trećoj državi koje obavlja poslove koji odgovaraju poslovima banke u smislu zakona kojim se uređuju banke, kao i drugi operator sistema za poravnanje hartija od vrednosti - strano pravno lice koje obavlja poslove saldiranja državnih hartija od vrednosti, angažovano u skladu sa zakonom kojim se uređuje javni dug.
Narodna banka Srbije uspostavlja, održava i administrira informatičku infrastrukturu za platne sisteme čiji je operator.
Narodna banka Srbije može uspostaviti sistem nacionalne platne kartice, upravljati ovim sistemom, unapređivati njegov rad i donositi njegova operativna pravila.
mora imati dobru poslovnu reputaciju za upravljanje radom platnog sistema.
Lice koje neposredno rukovodi radom platnog sistema kod operatora koji ima dozvolu za rad Narodne banke Srbije (u daljem tekstu: rukovodilac platnog sistema) mora imati dobru poslovnu reputaciju, kao i odgovarajuće stručne kvalifikacije i iskustvo za rukovođenje radom platnog sistema.
Agent za poravnanje učesnicima u platnom sistemu otvara, vodi i gasi račune za poravnanje, a može im, ako je za to zakonom ovlašćen, odobravati i kredite radi poravnanja.
Račun za poravnanje je račun na kome se drže novčana sredstva i koji se koristi za poravnanje.
Agent za poravnanje može biti Narodna banka Srbije ili banka.
Pravilima rada platnog sistema utvrđuju se objektivni, nediskriminatorni i srazmerni uslovi za učestvovanje u platnom sistemu.
Učestvovanje u platnom sistemu može se ograničiti samo u meri u kojoj je to potrebno radi zaštite od finansijskog, operativnog, poslovnog i drugih rizika, kao i radi očuvanja finansijske i operativne stabilnosti tog sistema.
Pravilima rada platnog sistema ne mogu se utvrditi:
1)
ograničenja u vezi sa učestvovanjem u drugim platnim sistemima;
2)
pravila koja dovode do diskriminatorskog položaja u vezi s pravima i obavezama koji se odnose na učestvovanje u platnom sistemu;
3)
ograničenja po osnovu vrste pružalaca platnih usluga.
Odredbe ne primenjuju se na:
1)
platni sistem koji je utvrđen kao bitan u skladu sa ovim zakonom;
2)
platni sistem čiji su učesnici isključivo pružaoci platnih usluga koji čine grupu društava povezanih udelom u kapitalu, pri čemu jedno od tih društava ima kontrolno učešće u drugim društvima u grupi.
3)
obrisana odredba
Kada učesnik u platnom sistemu koji je utvrđen kao bitan u skladu sa ovim zakonom pružaocu platnih usluga koji nije učesnik u tom platnom sistemu omogući slanje naloga za prenos preko tog sistema - dužan je da istu mogućnost pruži i drugom pružaocu platnih usluga koji to od njega zahteva, i to na objektivan, nediskriminatoran i srazmeran način.
Učesnik platnog sistema koji je utvrđen kao bitan dužan je da svako odbijanje zahteva iz
Banke su dužne da platnim institucijama i institucijama elektronskog novca omoguće pristup uslugama otvaranja i vođenja platnih računa kod banke na objektivnoj, nediskriminatornoj i proporcionalnoj osnovi.
Za rad pojedinačnog platnog sistema operatoru je potrebna dozvola Narodne banke Srbije (u daljem tekstu: dozvola za rad platnog sistema), osim za rad platnog sistema čiji je operator Narodna banka Srbije.
Platni sistem čiji je operator Narodna banka Srbije uspostavlja se utvrđivanjem pravila rada tog sistema.
Operator koji je dobio dozvolu za rad platnog sistema dužan je da Narodnu banku Srbije obavesti o početku rada tog sistema najkasnije osam dana pre utvrđenog dana početka rada tog sistema.
koje namerava da upravlja radom platnog sistema podnosi Narodnoj banci Srbije zahtev za davanje dozvole za rad platnog sistema, uz koji dostavlja:
1)
dokaz o upisu u registar privrednih subjekata, odnosno o registraciji kod nadležnog organa;
2)
osnivački akt, odnosno statut;
3)
poslovni plan za period od prve tri godine rada platnog sistema, na osnovu kojeg se može zaključiti da će podnosilac zahteva biti u stanju da obezbedi ispunjenost odgovarajućih organizacionih, kadrovskih, tehničkih i drugih uslova za stabilan i siguran rad platnog sistema;
4)
dokaz da raspolaže propisanim iznosom početnog kapitala iz
ugovor po pristupu zaključen između podnosioca zahteva i učesnika u platnom sistemu kojim ovi učesnici prihvataju pravila rada tog sistema, a koji proizvodi pravno dejstvo kad podnosilac zahteva dobije dozvolu za rad platnog sistema;
podatke o licima koja su članovi organa upravljanja podnosioca zahteva, s podacima i dokazima o tome da ova lica imaju dobru poslovnu reputaciju, shodnom primenom
podatke o rukovodiocima platnog sistema, s podacima i dokazima o tome da ova lica imaju dobru poslovnu reputaciju, odgovarajuće stručne kvalifikacije i iskustvo, shodnom primenom
podatke o licima s kvalifikovanim učešćem u podnosiocu zahteva, visini njihovog učešća, kao i dokaze o podobnosti tih lica da obezbede stabilno i sigurno upravljanje radom platnog sistema, shodnom primenom
podatke o spoljnom revizoru koji obavlja reviziju finansijskih izveštaja podnosioca zahteva u godini u kojoj se podnosi zahtev, ako je za podnosioca zahteva obavezna revizija finansijskih izveštaja u skladu sa zakonom.
Pravno lice iz koje namerava da upravlja radom platnog sistema, podnosi Narodnoj banci Srbije zahtev za davanje dozvole za rad platnog sistema, uz koji dostavlja dokumentaciju iz ovog člana.
Pravno lice iz koje namerava da upravlja radom platnog sistema, podnosi Narodnoj banci Srbije zahtev za davanje dozvole za rad platnog sistema, uz koji dostavlja dokumentaciju iz ovog člana.
Narodna banka Srbije može propisati da je pravno lice koje namerava da upravlja radom platnog sistema dužno da uz zahtev za davanje dozvole za rad platnog sistema, dostavi i drugu dokumentaciju, odnosno podatke.
O zahtevu za davanje dozvole za rad platnog sistema, Narodna banka Srbije odlučuje u roku od četiri meseca od dana prijema urednog zahteva.
neuredan, Narodna banka Srbije u roku od mesec dana od dana prijema tog zahteva obaveštava lice iz tog stava na koji način da uredi taj zahtev, u kom slučaju rok iz
počinje da teče od dana kada je podnet uredan zahtev u skladu sa obaveštenjem iz ovog stava.
Rešenje o davanju dozvole za rad platnog sistema objavljuje se u "Službenom glasniku Republike Srbije" i na Internet prezentaciji Narodne banke Srbije.
Narodna banka Srbije propisuje bliže uslove i način davanja dozvole za rad platnog sistema.
Pravno lice iz ovog zakona koje podnosi zahtev za davanje dozvole za rad platnog sistema dužno je da, u toku postupka davanja ove dozvole, kao i na dan prijema rešenja Narodne banke Srbije o davanju te dozvole, ima početni kapital koji ne može biti manji od 1.000.000 evra u dinarskoj protivvrednosti prema zvaničnom srednjem kursu.
, operator koji ima dozvolu za rad platnog sistema i podnosi zahtev za davanje dozvole za rad novog platnog sistema nije dužan da obezbedi početni kapital za novi platni sistem pored minimalnog kapitala koji već održava u skladu s
, odnosno ako oceni da predlogom pravila rada platnog sistema taj podnosilac neće moći da obezbedi stabilan i siguran rad platnog sistema.
Narodna banka Srbije odbiće zahtev za davanje dozvole za rad platnog sistema i ako oceni da bi zbog poslovnih aktivnosti podnosioca tog zahteva koje nisu povezane s poslovima platnog sistema bio ugrožen stabilan i siguran rad platnog sistema, ili da bi zbog tih aktivnosti vršenje nadzora nad poslovanjem platnog sistema u skladu sa ovim zakonom bilo znatno otežano.
Podnosilac zahteva kome je zahtev za davanje dozvole za rad platnog sistema odbijen ne može podneti novi zahtev u roku od godinu dana od dana tog odbijanja.
Operator je dužan da bez odlaganja obavesti Narodnu banku Srbije o svim promenama činjenica ili okolnosti na osnovu kojih je izdata dozvola za rad platnog sistema, kao i da joj istovremeno dostavi izmenjenu dokumentaciju i podatke utvrđene
Operator je dužan da stalno održava i unapređuje stabilan i siguran rad platnog sistema, a naročito da obezbedi:
1)
ispunjenost organizacionih, kadrovskih, tehničkih i drugih uslova utvrđenih ovim zakonom i drugim propisima;
2)
odgovarajući sistem upravljanja, koji naročito uključuje upravljanje rizicima, i sistem unutrašnjih kontrola.
3)
obrisana odredba
Upravljanje rizicima u platnom sistemu obuhvata upravljanje svim vrstama rizika u ovom sistemu, a naročito finansijskim i operativnim rizikom.
Finansijski rizik u platnom sistemu jeste mogućnost nastanka negativnih efekata na rad platnog sistema usled nesposobnosti učesnika ili drugog lica u ovom sistemu da izmiri svoje dospele obaveze (rizik likvidnosti), odnosno da trajno ispunjava sve svoje obaveze (rizik solventnosti).
Operativni rizik u platnom sistemu jeste mogućnost nastanka negativnih efekata na rad platnog sistema usled propusta u radu zaposlenih, nedostataka u radu informacionih i drugih sistema, neodgovarajućih unutrašnjih procedura i procesa, kao i usled nastupanja nepredvidljivih spoljnih događaja.
Narodna banka Srbije bliže propisuje način održavanja i unapređivanja stabilnog i sigurnog rada platnog sistema.
Operator iz ovog zakona dužan je da tokom svog poslovanja održava kapital koji ni u jednom trenutku ne može biti niži od iznosa 1.000.000 evra u dinarskoj protivvrednosti prema zvaničnom srednjem kursu ili od iznosa propisanog kapitalnog zahteva - u zavisnosti od toga koji je iznos veći.
operatora koji obavlja i druge poslovne aktivnosti izračunava se samo za deo njegovog poslovanja koji se odnosi na upravljanje radom platnog sistema.
Operator je dužan da održava minimalni kapital pored drugog minimalnog kapitala koji je dužan da održava u skladu sa odredbama ovog ili drugog zakona.
Način izračunavanja kapitala i kapitalnog zahteva operatora, kao i način i rokovi izveštavanja o kapitalu i kapitalnom zahtevu, bliže se uređuju propisom Narodne banke Srbije.
neuredan, Narodna banka Srbije u roku od 15 dana od dana prijema tog zahteva obaveštava operatora iz tog stava na koji način da uredi taj zahtev, u kom slučaju rok iz
, najkasnije narednog radnog dana od dana njihovog usvajanja. Operator je dužan da uz ovo obaveštenje dostavi usvojene izmene i dopune pravila rada platnog sistema.
Narodna banka Srbije može propisati bliže uslove i način davanja saglasnosti iz
Operator koji namerava da obavljanje pojedinih operativnih poslova u vezi s radom platnog sistema poveri drugom licu dužan je da o tome prethodno obavesti Narodnu banku Srbije.
odgovara za zakonito obavljanje ovih poslova, kao i za štetu koju ovo lice prouzrokuje u vezi sa obavljanjem tih poslova.
Operator je dužan da Narodnoj banci Srbije obezbedi vršenje nadzora nad licem kome je poverio obavljanje pojedinih operativnih poslova u delu poslovanja tog lica koji se odnosi na ove poslove, kao i da joj obezbedi uvid u poslovne knjige i drugu dokumentaciju i podatke nastale u vezi sa obavljanjem tih poslova, a kojima to lice raspolaže.
Operator je dužan da podatke o izvršenim nalozima za prenos i drugu dokumentaciju nastalu u radu platnog sistema čuva najmanje pet godina od dana njihovog izvršenja, odnosno nastanka, osim ako zakonom nije utvrđen duži rok čuvanja.
dužan je da vođenje poslovnih knjiga, priznavanje i vrednovanje imovine i obaveza, prihoda i rashoda, sastavljanje, prikazivanje, dostavljanje i obelodanjivanje informacija iz finansijskih izveštaja, kao i internu reviziju vrši u skladu sa zakonima kojima se uređuju računovodstvo i revizija i drugom zakonskom, profesionalnom i internom regulativom, ako ovim zakonom nije drukčije propisano.
Operator iz ovog zakona dužan je da u svojim poslovnim knjigama odvojeno evidentira poslovne promene koje se odnose na upravljanje radom platnog sistema.
dužni su da Narodnoj banci Srbije dostave i odvojene računovodstvene podatke koji se odnose na upravljanje radom platnog sistema, kao i da obezbede da izveštaj spoljnog revizora sadrži mišljenje o tim podacima.
dužan je da pojedinačne finansijske izveštaje za prethodnu godinu, sa odvojenim računovodstvenim podacima koji se odnose na upravljanje radom platnog sistema i izveštajem spoljnog revizora koji obavezno uključuje i mišljenje o tim podacima, dostavi Narodnoj banci Srbije najkasnije u roku od 30 dana od dana dostavljanja finansijskih izveštaja u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo.
Ako je dužan da sastavlja i konsolidovane finansijske izveštaje, operator iz
dostavlja Narodnoj banci Srbije konsolidovane finansijske izveštaje za prethodnu godinu, sa izveštajem spoljnog revizora, najkasnije u roku od 30 dana od dana dostavljanja konsolidovanih finansijskih izveštaja u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo.
Operator je dužan da na svojoj Internet prezentaciji objavljuje i redovno ažurira osnovne informacije i podatke o platnom sistemu čiji je operator, a naročito: naziv platnog sistema i njegova osnovna obeležja, poslovno ime i sedište operatora i svakog učesnika u tom sistemu, kao i naknade koje se naplaćuju u vezi sa učestvovanjem u platnom sistemu.
Operator je dužan da učesnicima u platnom sistemu i mogućim učesnicima u tom sistemu obezbedi dostupnost dokumentacije, informacija i podataka koji se odnose na prava i obaveze učesnika u platnom sistemu i upravljanje rizicima u tom sistemu.
Pravilima rada bitnog platnog sistema obavezno se utvrđuju trenutak prihvatanja naloga za prenos u tom sistemu i trenutak od kada učesnik i treće lice ne mogu opozvati taj nalog (trenutak neopozivosti naloga za prenos).
U pravilima rada povezanih bitnih platnih sistema, trenutak prihvatanja naloga za prenos u sistemu i trenutak neopozivosti tog naloga utvrđuju se tako da ta pravila budu u što većoj meri međusobno usklađena.
o trenutku prihvatanja naloga za prenos u sistemu i trenutku neopozivosti tog naloga ne mogu uticati pravila rada drugog sistema sa kojim je povezan, osim ako drukčije nije utvrđeno pravilima rada svih sistema unutar povezanih sistema.
U slučaju nastupanja nesposobnosti izmirivanja obaveza učesnika u bitnom platnom sistemu, učesnika u povezanom bitnom platnom sistemu ili operatora povezanog bitnog platnog sistema koji nije učesnik - netiranje i nalozi za prenos punovažni su i proizvode pravno dejstvo prema trećim licima, pod uslovom da su ti nalozi prihvaćeni u sistemu pre trenutka nastupanja te nesposobnosti.
Nalozi za prenos koji su prihvaćeni u bitnom platnom sistemu nakon trenutka nastupanja nesposobnosti lica iz
, a izvršeni su u toku istog poslovnog dana - punovažni su i proizvode pravno dejstvo prema trećim licima samo ako operator tog sistema nije znao niti je mogao znati za nastupanje ove nesposobnosti.
Netiranje se ne može osporiti, niti se može izvršiti ponovno netiranje na osnovu utvrđene ništavosti transakcija i ugovora zaključenih pre trenutka nastupanja nesposobnosti izmirivanja obaveza lica iz
U slučaju nastupanja nesposobnosti izmirivanja obaveza učesnika u bitnom platnom sistemu ili operatora povezanog bitnog platnog sistema, sredstva obezbeđenja raspoloživa na računu za poravnanje tog učesnika mogu se koristiti za izvršavanje obaveza učesnika u bitnom platnom sistemu ili povezanom bitnom platnom sistemu u okviru poslovnog dana u kome je ta nesposobnost nastupila.
Poslovni dan iz jeste dan koji, u skladu s pravilima rada bitnog platnog sistema, pokriva dnevna i noćna poravnanja i obuhvata sve događaje u toku poslovnog ciklusa sistema i ne mora se nužno odnositi na kalendarski dan.
nastupa donošenjem rešenja o oduzimanju dozvole, odnosno akta nadležnog organa kojim se pokreće stečajni postupak ili preduzimaju druge mere u skladu sa zakonom koje su usmerene ka prestanku ili reorganizaciji tog lica i dovode do zabrane raspolaganja sredstvima s računa.
Nesposobnost izmirivanja obaveza učesnika u bitnom platnom sistemu ne utiče na ostvarivanje prava i obaveza učesnika u tom sistemu, učesnika u povezanom bitnom platnom sistemu ili operatora povezanog bitnog platnog sistema koji nije učesnik, a koji su u vezi s njegovim učešćem u tom sistemu pre trenutka nastupanja ove nesposobnosti.
U slučaju nastupanja nesposobnosti izmirivanja obaveza učesnika u bitnom platnom sistemu, na prava i obaveze učesnika koji su u vezi sa učešćem u tom sistemu primenjuju se propisi Republike Srbije, osim ako nije drukčije uređeno ovim zakonom.
Trenutak nastupanja nesposobnosti izmirivanja obaveza je trenutak donošenja rešenja ili akta iz
Operator bitnog platnog sistema dužan je da bez odlaganja obavesti Narodnu banku Srbije o svakoj promeni u vezi s pristupom ili isključenjem učesnika u tom sistemu, kao i o odgovarajućim promenama koje se odnose na indirektne učesnike.
Učesnik u bitnom platnom sistemu dužan je da svako lice sa opravdanim interesom, na njegov zahtev, obavesti o svakom sistemu u kojem učestvuje i da mu pruži informacije o osnovnim pravilima kojima se taj sistem uređuje.
Na ostvarivanje prava učesnika ili operatora bitnog platnog sistema da se namiri iz sredstava obezbeđenja koja su data u vezi sa učešćem u tom sistemu ili povezanom bitnom platnom sistemu, kao i na prava Narodne banke Srbije da se namiri iz sredstava obezbeđenja - ne utiče nastupanje nesposobnosti izmirivanja obaveza sledećih lica:
1)
učesnika u tom sistemu ili povezanom bitnom platnom sistemu;
2)
operatora povezanog bitnog platnog sistema koji nije učesnik u tom sistemu;
primenjuju se odredbe zakona kojim se uređuje finansijsko obezbeđenje.
Nastupanje nesposobnosti izmirivanja obaveza operatora bitnog platnog sistema koji je primio sredstvo obezbeđenja u vezi s povezanim bitnim platnim sistemom ne utiče na ostvarivanje prava u vezi s tim sredstvom operatora bitnog platnog sistema koji je to sredstvo dao.
Sredstva obezbeđenja su novčana sredstva, finansijski instrumenti i kreditna potraživanja u smislu zakona kojim se uređuje finansijsko obezbeđenje.
Kada su finansijski instrumenti ili prava na finansijske instrumente dati kao sredstvo obezbeđenja učesniku bitnog platnog sistema, njegovom operatoru ili Narodnoj banci Srbije, a njihova prava na finansijske instrumente zakonito upisana na računu finansijskih instrumenata u registru - na prava primaoca tog sredstva obezbeđenja primenjuje se pravo države u kojoj se nalazi sedište tog registra.
Kontrola, odnosno nadzor nad primenom odredaba ovog zakona kod banaka vrši se u skladu sa zakonom kojim se uređuju banke, osim nadzora nad delom njihovog poslovanja koji se odnosi na upravljanje radom platnog sistema.
Nadzor nad primenom odredaba ovog zakona kod platnih institucija, institucija elektronskog novca i javnog poštanskog operatora vrši se u skladu sa odredbama ovog dela zakona.
Nadzor nad poslovanjem platnih sistema vrši se u skladu sa odredbama ovog dela zakona.
Narodna banka Srbije može doneti propise o uređivanju, kontroli i unapređivanju nesmetanog funkcionisanja platnog prometa u zemlji i sa inostranstvom.
Narodna banka Srbije vrši nadzor nad poslovanjem platnih institucija, institucija elektronskog novca, javnog poštanskog operatora i platnih sistema (u daljem tekstu: nadzor).
Predmet nadzora je provera usklađenosti poslovanja platne institucije, institucije elektronskog novca, javnog poštanskog operatora i operatora (u daljem tekstu: subjekti nadzora) sa ovim zakonom i propisima donetim na osnovu njega.
Kod hibridne platne institucije nadzor je ograničen na deo poslovanja te institucije koji se odnosi na pružanje platnih usluga i obavljanje poslova iz .
Kod institucije elektronskog novca nadzor je ograničen na deo poslovanja te institucije koji se odnosi na izdavanje elektronskog novca i obavljanje poslova iz .
Kod javnog poštanskog operatora nadzor je ograničen na deo poslovanja tog operatora koji se odnosi na pružanje platnih usluga i izdavanje elektronskog novca, kao i obavljanje drugih poslova utvrđenih ovim zakonom.
Kod operatora nadzor je ograničen na deo poslovanja koji se odnosi na upravljanje radom platnog sistema, uključujući i obavljanje poslova u tom sistemu.
Narodna banka Srbije može propisati obavezu platnih institucija, institucija elektronskog novca, javnog poštanskog operatora i operatora platnih sistema da plaćaju naknadu za vršenje nadzora iz ovog člana, kao i način obračuna, rokove plaćanja i druga pitanja u vezi sa ovom naknadom.
posredno - prikupljanjem i analizom izveštaja i druge dokumentacije i podataka koje subjekt nadzora dostavlja Narodnoj banci Srbije u skladu sa ovim zakonom, kao i druge dokumentacije, odnosno drugih podataka o poslovanju subjekta nadzora kojima Narodna banka Srbije raspolaže;
2)
neposredno - uvidom u poslovne knjige i drugu dokumentaciju i podatke subjekta nadzora.
Narodna banka Srbije može u toku vršenja nadzora, na način utvrđen
, izvršiti nadzor kod zastupnika subjekta nadzora i lica kome je subjekt nadzora poverio obavljanje pojedinih operativnih poslova u skladu sa ovim zakonom, kao i kod drugih lica koja su sa subjektom nadzora povezana imovinskim, upravljačkim i poslovnim odnosima.
Lica kod kojih se vrši nadzor iz ovog člana dužna su da ovlašćenim licima Narodne banke Srbije omoguće nesmetano vršenje nadzora i da sarađuju s njima.
Dostavljanjem subjektu nadzora rešenja, zapisnika i drugih akata, kao i obaveštenja, zahteva i drugih pismena Narodne banke Srbije koji su u vezi s nadzorom - smatra se da su oni dostavljeni i članovima organa upravljanja subjekta nadzora, rukovodiocima platne institucije, institucije elektronskog novca, odnosno platnog sistema i odgovornim licima kod javnog poštanskog operatora i ne može se dokazivati suprotno.
Narodna banka Srbije bliže propisuje uslove i način vršenja nadzora, a može propisati i obavezu subjekata nadzora da obezbede uslove za prijem rešenja, zapisnika i drugih akata, obaveštenja, zahteva i pismena Narodne banke Srbije u obliku elektronskih dokumenata.
sačinjeni na jeziku koji nije srpski, Narodna banka Srbije može zahtevati od subjekta nadzora, odnosno lica iz tog stava da o njihovom trošku obezbede prevod tih podataka i dokumentacije na srpski jezik.
Narodna banka Srbije prikuplja, obrađuje i analizira podatke u vezi s pružanjem platnih usluga, izdavanjem elektronskog novca i radom platnih sistema koje joj u statističke svrhe i radi obavljanja nadzora dostavljaju pružaoci platnih usluga, izdavaoci elektronskog novca i operatori.
Narodna banka Srbije bliže propisuje sadržinu, rokove i način dostavljanja podataka iz
na bilo koji način saznaju, a odnose se na nadzor nad poslovanjem, odnosno obavljanjem poslova subjekta nadzora, kao i dokumenti koji sadrže takve podatke, uključujući i mere iz - određuju se i štite kao tajni podaci sa oznakom stepena tajnosti "POVERLJIVO" ili "INTERNO", u skladu sa zakonom kojim se uređuje tajnost podataka.
dužna su da čuvaju podatke i dokumente iz tog stava kao tajne podatke, odnosno ne mogu ih učiniti dostupnim trećim licima, osim u slučajevima propisanim zakonom.
ne prestaje ni nakon prestanka radnog odnosa, odnosno angažovanja u Narodnoj banci Srbije, kao ni nakon prestanka drugog svojstva na osnovu kog su ta lica ostvarila pristup podacima iz tog stava.
izraženih u zbirnom obliku, tako da se na osnovu njih ne može utvrditi identitet subjekta nadzora, odnosno fizičkih i pravnih lica - ne smatra se povredom obaveze čuvanja tajnosti podataka.
Narodna banka Srbije i nadležni organi u Republici Srbiji sarađuju i razmenjuju podatke radi vršenja i unapređenja nadzora, odlučivanja u upravnim postupcima i obavljanja drugih poslova utvrđenih ovim zakonom.
Narodna banka Srbije ima pravo da u svakom trenutku od nadležnog organa koji vodi evidenciju o osuđivanosti za kaznena dela zahteva podatke o osuđivanosti lica, njegovih saradnika, kao i stvarnog vlasnika tog lica u smislu zakona kojim se uređuje sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma, na koje se odnose zahtevi i obaveštenja koji se Narodnoj banci Srbije dostavljaju u skladu sa ovim zakonom, odnosno čija je poslovna reputacija značajna za postupanje i odlučivanje po tim zahtevima, odnosno obaveštenjima.
Narodna banka Srbije sarađuje s nadležnim organima trećih država i može s njima razmenjivati podatke koji se odnose na nadzor nad subjektima nadzora u svrhe iz
Subjekt nadzora je dužan da Narodnoj banci Srbije omogući obavljanje neposrednog nadzora nad poslovanjem, odnosno obavljanjem pojedinih poslova u njegovom sedištu, ograncima i drugim organizacionim delovima.
(u daljem tekstu: ovlašćena lica) stavi na uvid poslovne knjige, dokumentaciju i podatke koje ta lica budu zahtevala u pismenoj, odnosno u elektronskoj formi, kao i da im omogući pristup opremi, bazama podataka i računarskim programima koje koristi.
Ovlašćena lica vrše neposredan nadzor radnim danom u toku redovnog radnog vremena subjekta nadzora, a kada je to neophodno zbog obima ili prirode ovog nadzora - subjekt nadzora dužan je da ovlašćenim licima omogući obavljanje tog nadzora i neradnim danima, odnosno izvan radnog vremena.
Ovlašćena lica u toku vršenja neposrednog nadzora mogu da:
1)
pristupaju svim prostorijama subjekta nadzora;
2)
zahtevaju da im se stavi na raspolaganje zasebna prostorija za obavljanje poslova neposrednog nadzora;
3)
zahtevaju da im se dostave podaci, odnosno obezbede kopije dokumenata koji su u vezi s predmetom neposrednog nadzora;
4)
neposredno komuniciraju s članovima organa upravljanja, rukovodiocima i odgovornim zaposlenima subjekta nadzora radi dobijanja neophodnih pojašnjenja.
Ako podatke obrađuje ili poslovne knjige i drugu dokumentaciju vodi u elektronskom obliku, subjekt nadzora dužan je da ovlašćenim licima pruži neophodnu tehničku podršku tokom uvida u te podatke, odnosno poslovne knjige i dokumentaciju.
Subjekt nadzora dužan je da imenuje svog predstavnika koji će ovlašćenim licima pružiti svu neophodnu pomoć za nesmetano vršenje neposrednog nadzora.
Narodna banka Srbije može angažovati druga lica koja će prisustvovati neposrednom nadzoru radi pružanja odgovarajuće stručne podrške ovlašćenim licima pri vršenju ovog nadzora.
Odredbe ovog člana shodno se primenjuju i u slučaju kada Narodna banka Srbije vrši neposredni nadzor kod zastupnika subjekta nadzora, lica kome je subjekt nadzora poverio obavljanje pojedinih operativnih poslova i drugih lica koja su sa subjektom nadzora povezana imovinskim, upravljačkim i poslovnim odnosima.
Ovlašćena lica dužna su da o izvršenom nadzoru sačine zapisnik (u daljem tekstu: zapisnik o nadzoru).
Narodna banka Srbije subjektu nadzora dostavlja zapisnik o nadzoru, na koji on može staviti primedbe u roku od 15 radnih dana od dana kada mu je taj zapisnik dostavljen.
koje se odnose na promenu činjeničnog stanja nastalu nakon perioda za koji je izvršen nadzor (presečni datum), ali ih može uzeti u obzir pri izricanju mere iz ovog zakona.
utvrdi činjenično stanje bitno različito od stanja navedenog u zapisniku o nadzoru, sačinjava se dopuna tog zapisnika.
Dopuna zapisnika o nadzoru dostavlja se subjektu nadzora u roku od 15 radnih dana od dana dostavljanja primedaba na taj zapisnik.
Ako utvrdi da primedbe subjekta nadzora na zapisnik o nadzoru nisu osnovane, odnosno da ne utiču bitno na utvrđeno činjenično stanje - Narodna banka Srbije o tome sačinjava službenu belešku i dostavlja je subjektu nadzora.
Narodna banka Srbije doneće zaključak o obustavi postupka nadzora izvršenog kod subjekta nadzora, ako zapisnikom o nadzoru nisu utvrđene nepravilnosti ili nedostaci u poslovanju subjekta nadzora ili ako subjekt nadzora primedbama dostavljenim u roku propisanom ovim zakonom osnovano ospori sve nalaze iz zapisnika o nadzoru.
Ako postoji sumnja da se pružanjem platnih usluga bavi pravno ili fizičko lice koje, u smislu ovog zakona, nije pružalac platnih usluga ili da se izdavanjem elektronskog novca bavi pravno ili fizičko lice koje, u smislu ovog zakona, nije izdavalac elektronskog novca ili da radom platnog sistema za koji je, u skladu sa ovim zakonom, potrebna dozvola Narodne banke Srbije upravlja pravno ili fizičko lice bez ove dozvole - Narodna banka Srbije može izvršiti neposrednu i posrednu proveru da li ova lica pružaju platne usluge, izdaju elektronski novac, odnosno upravljaju radom platnog sistema suprotno odredbama ovog zakona.
na zahtev Narodne banke Srbije ne dostavi sve tražene podatke i dokumentaciju u roku koji je utvrđen u tom zahtevu ili ako ne omogući Narodnoj banci Srbije obavljanje neposrednog nadzora ili ne sarađuje sa ovlašćenim licima - Narodna banka Srbije može tom licu izreći novčanu kaznu u rasponu:
1)
od 100.000 do 500.000 dinara za pravna lica i od 30.000 do 100.000 dinara za odgovorna lica u pravnom licu;
2)
od 30.000 do 100.000 dinara za fizička lica, uključujući preduzetnike.
utvrdi da se lice iz tog stava neovlašćeno bavi pružanjem platnih usluga, izdavanjem elektronskog novca ili upravljanjem radom platnog sistema, Narodna banka Srbije donosi rešenje o zabrani obavljanja ovih poslova i dostavlja ga nadležnim organima.
nisu prestali s neovlašćenim obavljanjem poslova iz tog stava - Narodna banka Srbije donosi rešenje kojim utvrđuje da su ispunjeni uslovi za pokretanje postupka prinudne likvidacije nad privrednim društvom, odnosno rešenje kojim se izriče mera zabrane obavljanja delatnosti preduzetnika, i dostavlja ga organizaciji nadležnoj za vođenje registra privrednih subjekata radi sprovođenja postupka prinudne likvidacije, odnosno brisanja privrednog subjekta iz tog registra.
Neovlašćenim pružanjem platnih usluga, izdavanjem elektronskog novca i/ili upravljanjem radom platnog sistema smatraju se aktivnosti koje korisnicima tih aktivnosti omogućavaju da koriste takve usluge koje po svojim karakteristikama predstavljaju platne usluge, izdavanje elektronskog novca i/ili upravljanje platnim sistemom, bez obzira na to da li se te usluge pružaju uz naknadu i bez obzira na to u kojoj se meri ove usluge pružaju i koliko korisnika te usluge koristi.
Narodna banka Srbije može utvrditi da se pravno ili fizičko lice bavi neovlašćenim pružanjem platnih usluga, izdavanjem elektronskog novca ili upravljanjem radom platnog sistema na osnovu činjenica koje nisu potpuno utvrđene ili koje se dokazima samo posredno utvrđuju (činjenice koje su učinjene verovatnim).
Na izricanje novčanih kazni iz , uključujući i uvećanje najvišeg iznosa novčane kazne iz tih stavova koji se može izreći, shodno se primenjuju odredbe
Ako se u postupku nadzora utvrde nedostaci ili nepravilnosti u poslovanju subjekta nadzora, odnosno ako se utvrdi da je taj subjekt postupio suprotno ovom zakonu ili propisima donetim na osnovu ovog zakona, Narodna banka Srbije preduzeće prema tom subjektu jednu od sledećih mera:
1)
uputiti preporuku;
2)
uputiti pismenu opomenu;
3)
izreći naloge i mere za otklanjanje utvrđenih nepravilnosti;
4)
oduzeti mu dozvolu datu u skladu sa odredbama ovog zakona.
, ako u toku vršenja nadzora utvrdi da je subjekt nadzora učinio teže nepravilnosti ili da je ugroženo njegovo stabilno ili sigurno poslovanje ili da su ugroženi interesi korisnika platnih usluga, imalaca elektronskog novca ili učesnika u platnom sistemu - Narodna banka Srbije može doneti rešenje o privremenoj meri kojom će subjektu nadzora naložiti da sprovede jednu ili više aktivnosti iz
Ako se u postupku nadzora utvrde manje značajne nepravilnosti ili nedostaci u poslovanju subjekta nadzora koji ne predstavljaju značajan rizik u njegovom poslovanju, Narodna banka Srbije uputiće tom subjektu odgovarajuću preporuku.
Preporuka sadrži rok za otklanjanje nepravilnosti, odnosno nedostataka iz
, kao i rok u kome je subjekt nadzora dužan da Narodnoj banci Srbije dostavi izveštaj o otklonjenim nepravilnostima, odnosno nedostacima, sa odgovarajućim dokazima.
Ako se u postupku nadzora utvrde nepravilnosti koje ne utiču bitno i neposredno na poslovanje subjekta nadzora, ali bi mogle predstavljati značajan rizik u poslovanju ako se ne otklone, ili ako subjekt nadzora nije postupio u skladu s preporukom - Narodna banka Srbije upućuje mu pismenu opomenu.
Pismena opomena sadrži rok za otklanjanje nepravilnosti iz
Ako se u postupku nadzora utvrdi da subjekt nadzora nije postupio u skladu sa ovim zakonom ili propisima donetim na osnovu ovog zakona, odnosno u skladu s pismenom opomenom - Narodna banka Srbije donosi rešenje kojim tom subjektu izriče naloge i mere za otklanjanje utvrđenih nepravilnosti.
subjektu nadzora nalaže se da sprovede jednu ili više sledećih aktivnosti:
1)
da svoje poslovanje uskladi sa ovim zakonom i propisima donetim na osnovu ovog zakona;
2)
da poveća iznos kapitala, u skladu sa odredbama ovog zakona;
3)
da privremeno obustavi pružanje pojedinih platnih usluga ili izdavanje elektronskog novca;
4)
da preduzme odgovarajuće mere za zaštitu korisnika platnih usluga, imalaca elektronskog novca ili učesnika u platnom sistemu, u skladu sa ovim zakonom;
5)
da razreši članove organa upravljanja i/ili rukovodioce platne institucije, institucije elektronskog novca ili platnog sistema, odnosno odgovorno lice kod javnog poštanskog operatora, ako više ne ispunjavaju uslove propisane ovim zakonom, odnosno ako postupaju suprotno odredbama ovog zakona;
6)
da privremeno obustavi ili ograniči davanje kredita iz
da naloži raskid ugovora s licem kome je poverio obavljanje pojedinih operativnih poslova ako nisu ispunjeni uslovi za obavljanje tih poslova utvrđeni ovim zakonom;
, ako Narodna banka Srbije u toku vršenja neposrednog nadzora ili na osnovu informacija pribavljenih posrednim nadzorom, oceni da je subjekt nadzora učinio teže nepravilnosti koje mogu značajno ugroziti rad subjekta nadzora, odnosno da se njegovo finansijsko stanje znatno pogoršalo ili da postoji mogućnost znatnog pogoršanja finansijskog stanja ili likvidnosti subjekta nadzora, odnosno da su značajnije ugroženi interesi korisnika platnih usluga, odnosno imalaca elektronskog novca ili da postoji mogućnost značajnijeg ugrožavanja tih interesa, kao i ako postoji mogućnost nastanka štete koju je potrebno sprečiti bez odlaganja - Narodna banka Srbije može rešenjem iz
naložiti bankama kod kojih subjekat nadzora ima otvorene račune da privremeno zabrane raspolaganje sredstvima na tim računima;
4)
imenovati privremenog predstavnika za nadzor nad poslovanjem subjekta nadzora koji za radnje u okviru svog nadzora odgovara Narodnoj banci Srbije, a čija se ovlašćenja u vezi s tim poslovanjem utvrđuju u rešenju kojim se ova mera izriče;
5)
utvrditi i druge privremene mere neophodne za sprečavanje nastupanja posledica iz ovog stava.
Ako u postupku nadzora utvrdi da subjekt nadzora nije postupio u skladu sa ovim zakonom ili propisima donetim na osnovu ovog zakona, a naročito ako su istovrsne povrede činjene u određenom periodu korišćenjem iste situacije ili trajnog odnosa s korisnicima platnih usluga ili imaocima elektronskog novca - Narodna banka Srbije rešenjem iz
može izreći novčanu kaznu tom subjektu, kao i članu organa upravljanja, rukovodiocu platne institucije, institucije elektronskog novca ili platnog sistema (u daljem tekstu: rukovodilac subjekta nadzora), odnosno odgovornom licu kod javnog poštanskog operatora.
koja se izriče subjektu nadzora ne može biti manja od 100.000 dinara ni veća od 5.000.000 dinara ili od 10% ukupnog prihoda subjekta nadzora ostvarenog u prethodnoj godini - ako je 10% ukupnog prihoda subjekta nadzora ostvarenog u prethodnoj godini veće od 5.000.000 dinara.
koja se izriče članu organa upravljanja, rukovodiocu subjekta nadzora i odgovornom licu kod javnog poštanskog operatora ne može biti manja od 30.000 dinara ni veća od 1.000.000 dinara ili od dvanaestostrukog iznosa prosečne mesečne zarade, odnosno naknade koju je to lice primilo za vršenje ovih poslova u tri meseca koja prethode mesecu u kojem se nalazi presečni datum iz
- ako je taj dvanaestostruki iznos veći od 1.000.000 dinara.
Izuzetno od , ako je lice iz tih stavova nepostupanjem u skladu sa ovim zakonom ili propisima donetim na osnovu ovog zakona pribavilo imovinsku korist, najviši iznos novčane kazne iz tih stavova može se uvećati za iznos pribavljene imovinske koristi.
subjekt nadzora ne dostavi Narodnoj banci Srbije dokaz iz tog stava - bez obzira na to da li je već izrečena novčana kazna u skladu sa , Narodna banka Srbije donosi rešenje kojim izriče novčanu kaznu, odnosno novu novčanu kaznu tom subjektu i/ili drugim licima iz
Pri izricanju novčane kazne članu organa upravljanja, rukovodiocu subjekta nadzora i odgovornom licu kod javnog poštanskog operatora, Narodna banka Srbije, pored kriterijuma iz
, ocenjuje i stepen odgovornosti ovog lica, uzimajući u obzir podelu odgovornosti za poslove iz delokruga tog organa, odnosno lica, utvrđene zakonom i unutrašnjim aktima subjekta nadzora, kao i ovlašćenja i odgovornosti u upravljanju subjektom nadzora.
Novčane kazne iz ovog člana mogu se izreći i pravnom licu, odnosno fizičkom licu koje u vreme izricanja novčane kazne više nema svojstvo subjekta nadzora, odnosno člana organa upravljanja subjekta nadzora, rukovodioca subjekta nadzora ili odgovornog lica kod javnog poštanskog operatora - za nepostupanja, odnosno povrede iz
koji su učinjeni dok su ta lica pružala usluge iz ovog zakona, odnosno obavljala te dužnosti u subjektu nadzora.
Rešenje kojim se izriče novčana kazna iz ovog člana, nakon dostavljanja subjektu nadzora i odgovornom licu u subjektu nadzora, predstavlja izvršnu ispravu.
Ako se obaveza po osnovu novčane kazne iz ovog člana ne plati u roku utvrđenom rešenjem o izricanju novčane kazne, Narodna banka Srbije ima pravo da obračunava zateznu kamatu na iznos tog duga.
Izvršna rešenja o izricanju novčane kazne iz ovog člana predstavljaju osnov za prinudnu naplatu s računa subjekta nadzora u skladu sa zakonom kojim se uređuje prinudna naplata na novčanim sredstvima na računu.
Narodna banka Srbije donosi rešenje o oduzimanju dozvole za pružanje platnih usluga u sledećim slučajevima:
1)
ako utvrdi da platna institucija nije otpočela s pružanjem platnih usluga u roku od 12 meseci od dana davanja ove dozvole ili da ne pruža te usluge u periodu dužem od šest meseci;
2)
ako platna institucija pismeno obavesti Narodnu banku Srbije da više ne namerava da pruža platne usluge.
Narodna banka Srbije može doneti rešenje o oduzimanju dozvole za pružanje platnih usluga:
1)
ako utvrdi da platna institucija više ne ispunjava uslove iz
tog zakona nije obavestila Narodnu banku Srbije o bitnim promenama činjenica ili okolnosti na osnovu kojih joj je dozvola za pružanje platnih usluga izdata;
2)
ako utvrdi da je ta dozvola data na osnovu neistinitih podataka ili na osnovu bilo kakvog protivpravnog činjenja;
3)
ako utvrdi da bi nastavak pružanja platnih usluga platne institucije ugrozio stabilnost platnog sistema;
4)
ako utvrdi da su aktivnosti platne institucije povezane s pranjem novca ili finansiranjem terorizma;
5)
ako utvrdi da platna institucija nije u roku izvršila naloge i mere iz
koji se ne odnose na sve platne usluge za koje je platna institucija dobila dozvolu za pružanje platnih usluga, Narodna banka Srbije oduzima dozvolu samo za pružanje onih platnih usluga na koje se ti razlozi odnose.
Rešenjem iz Narodna banka Srbije može izreći naloge i mere platnoj instituciji u vezi sa prestankom pružanja platnih usluga, odnosno može naložiti toj instituciji ili drugom licu da preduzme određene aktivnosti u vezi s tim prestankom, uključujući i mere iz
Rešenje o oduzimanju dozvole za pružanje platnih usluga objavljuje se u "Službenom glasniku Republike Srbije" i na Internet prezentaciji Narodne banke Srbije.
Narodna banka Srbije donosi rešenje o oduzimanju dozvole za izdavanje elektronskog novca u sledećim slučajevima:
1)
ako utvrdi da institucija elektronskog novca nije otpočela sa izdavanjem elektronskog novca u roku od 12 meseci od dana davanja ove dozvole ili da ne izdaje elektronski novac u periodu dužem od šest meseci;
2)
ako institucija elektronskog novca pismeno obavesti Narodnu banku Srbije da više ne namerava da izdaje elektronski novac.
Narodna banka Srbije može doneti rešenje o oduzimanju dozvole za izdavanje elektronskog novca:
1)
ako utvrdi da institucija elektronskog novca više ne ispunjava uslove iz
ili da u skladu s tim članom nije obavestila Narodnu banku Srbije o bitnim promenama činjenica ili okolnosti na osnovu kojih joj je dozvola za izdavanje elektronskog novca izdata;
2)
ako utvrdi da je dozvola za izdavanje elektronskog novca data na osnovu neistinitih podataka ili na osnovu bilo kakvog protivpravnog činjenja;
3)
ako utvrdi da bi nastavak izdavanja elektronskog novca institucije elektronskog novca ugrozio stabilnost platnog sistema;
4)
ako utvrdi da su aktivnosti institucije elektronskog novca povezane s pranjem novca ili finansiranjem terorizma;
5)
ako utvrdi da institucija elektronskog novca nije u roku izvršila naloge i mere iz
ako utvrdi da institucija elektronskog novca ne održava minimalni kapital u skladu sa odredbama ovog zakona;
7)
ako utvrdi da je institucija elektronskog novca teže povredila odredbe ovog zakona ili propisa donetih na osnovu ovog zakona;
8)
ako joj institucija elektronskog novca ne omogući da vrši nadzor nad njenim poslovanjem.
Rešenjem iz Narodna banka Srbije može izreći naloge i mere instituciji elektronskog novca u vezi s prestankom izdavanja elektronskog novca i/ili pružanja platnih usluga, odnosno može naložiti toj instituciji ili drugom licu da preduzme određene aktivnosti u vezi s tim prestankom, uključujući i mere iz
Rešenje o oduzimanju dozvole za izdavanje elektronskog novca objavljuje se u "Službenom glasniku Republike Srbije" i na Internet prezentaciji Narodne banke Srbije.
Narodna banka Srbije donosi rešenje o oduzimanju dozvole za rad platnog sistema u sledećim slučajevima:
1)
ako platni sistem ne započne s radom u roku od 12 meseci od dana dobijanja dozvole za rad ili prestane s radom u periodu dužem od šest meseci neprekidno;
2)
ako utvrdi da bi nastavak rada platnog sistema mogao ugroziti stabilnost celokupnog platnog prometa ili stabilnost i sigurnost pružanja platnih usluga u Republici Srbiji;
3)
ako operator pismeno obavesti Narodnu banku Srbije da više ne namerava da upravlja radom platnog sistema.
Narodna banka Srbije može doneti rešenje o oduzimanju dozvole za rad platnog sistema:
ako utvrdi da operator ne održava minimalni kapital u skladu sa ovim zakonom;
6)
ako operator ne omogući Narodnoj banci Srbije da vrši nadzor nad poslovanjem platnog sistema.
Rešenjem iz Narodna banka Srbije operatoru može izreći naloge i mere u vezi s prestankom rada platnog sistema, odnosno može naložiti operatoru ili drugom licu da preduzme određene aktivnosti u vezi s tim prestankom, uključujući i mere iz
Rešenje o oduzimanju dozvole za rad platnog sistema objavljuje se u "Službenom glasniku Republike Srbije" i na Internet prezentaciji Narodne banke Srbije.
informisanost lica s kvalifikovanim učešćem i organa upravljanja subjekta nadzora o teškoćama u poslovanju, odnosno obavljanju poslova tog subjekta;
4)
stepen saradnje sa ovlašćenim licima tokom nadzora.
Narodna banka Srbije može na svojoj internet prezentaciji objaviti ili na drugi način učiniti javno dostupnom informaciju o merama preduzetim prema određenom subjektu nadzora u skladu sa ovim zakonom, osim u slučaju da bi činjenje takve informacije javno dostupnom ozbiljno ugrozilo tržište finansijskih usluga ili prouzrokovalo nesrazmernu štetu zainteresovanim licima.
, platne usluge u Republici Srbiji mogu pružati i:
1)
kreditna institucija sa sedištem u državi članici koja je na osnovu dozvole nadležnog tela matične države članice ovlašćena za pružanje platnih usluga i koja, u skladu sa zakonom kojim se uređuju banke, pruža te usluge u Republici Srbiji (u daljem tekstu: kreditna institucija iz države članice);
2)
kreditna institucija sa sedištem u trećoj državi koja je na osnovu dozvole nadležnog tela matične države ovlašćena za pružanje platnih usluga i koja, u skladu sa zakonom kojim se uređuju banke, pruža te usluge u Republici Srbiji (u daljem tekstu: kreditna institucija iz treće države);
3)
institucija elektronskog novca sa sedištem u državi članici koja ima dozvolu nadležnog tela matične države članice za izdavanje elektronskog novca i koja, u skladu sa ovim zakonom, izdaje taj novac u Republici Srbiji (u daljem tekstu: institucija elektronskog novca iz države članice);
4)
institucija elektronskog novca sa sedištem u trećoj državi koja je, na osnovu propisa te države, ovlašćena za izdavanje elektronskog novca i koja, u skladu sa ovim zakonom, izdaje taj novac u Republici Srbiji (u daljem tekstu: institucija elektronskog novca iz treće države);
5)
platna institucija sa sedištem u državi članici koja ima dozvolu nadležnog tela matične države članice za pružanje platnih usluga kao platna institucija i koja, u skladu sa ovim zakonom, pruža platne usluge u Republici Srbiji (u daljem tekstu: platna institucija iz države članice).
Pružaoci platnih usluga iz ovog člana mogu voditi tekuće račune iz
u ime i za račun pružalaca platnih usluga iz ovog člana, a može pružati i usluge posredovanja između tih pružalaca i korisnika platnih usluga u vezi s tim uslugama, u skladu sa zakonom kojim se uređuju banke.
Odredbe ovog zakona primenjuju se i na pružanje platnih usluga koje se odnose na domaće i prekogranične platne transakcije koje se izvršavaju u evrima ili drugoj valuti države članice i na prekogranične platne transakcije u dinarima, a u skladu s
- i na pružanje platnih usluga koje se odnose na prekogranične platne transakcije u valuti trećih država.
Prekogranična platna transakcija, u smislu ovog zakona, označava platnu transakciju kod koje jedan pružalac platnih usluga pruža ovu uslugu na teritoriji Republike Srbije, a drugi pružalac platnih usluga na teritoriji druge države članice, kao i platnu transakciju kod koje isti pružalac platnih usluga tu uslugu za jednog korisnika platnih usluga pruža na teritoriji Republike Srbije, a za istog ili drugog korisnika platnih usluga na teritoriji druge države članice.
Država članica, u smislu ovog zakona, označava državu članicu Evropske unije ili državu potpisnicu Ugovora o Evropskom ekonomskom prostoru.
na papiru u svojim poslovnim prostorijama i na svojoj internet prezentaciji, kao i u ogranku, odnosno kod zastupnika i lica kome je poverio obavljanje pojedinih operativnih poslova u skladu sa ovim zakonom.
U slučaju osoba sa invaliditetom, odredbe ovog člana primenjuju se putem odgovarajućih alternativnih načina kako bi se informacije učinile dostupnim u pristupačnom obliku.
Kod domaće platne transakcije koja se izvršava u evrima, platiočev pružalac platnih usluga dužan je da obezbedi da iznos platne transakcije bude odobren na računu pružaoca platnih usluga primaoca plaćanja do kraja narednog poslovnog dana nakon poslovnog dana kada je platiočev pružalac platnih usluga primio platni nalog. Ovaj rok primenjuje se i na izvršenje domaće i prekogranične platne transakcije koje uključuju jednu zamenu valute između dinara i evra, pod uslovom da se ta zamena obavlja u Republici Srbiji, a u slučaju prekogranične platne transakcije i da se ta transakcija obavlja u evrima. Za prekogranične platne transakcije u dinarima primenjuje se rok izvršenja iz
Kod prekogranične platne transakcije koja se izvršava u evrima, platiočev pružalac platnih usluga dužan je da obezbedi da iznos platne transakcije bude odobren na računu pružaoca platnih usluga primaoca plaćanja do kraja narednog poslovnog dana nakon poslovnog dana kada je platiočev pružalac platnih usluga primio platni nalog. Ovaj rok za izvršenje platne transakcije koju korisnik platnih usluga inicira platnim nalogom na papiru može biti produžen za jedan poslovni dan.
Kod domaće i prekogranične platne transakcije koja se izvršava u valuti druge države članice koja nije evro, platiočev pružalac platnih usluga dužan je da obezbedi da iznos platne transakcije bude odobren na računu pružaoca platnih usluga primaoca plaćanja do kraja narednog poslovnog dana nakon poslovnog dana kada je platiočev pružalac platnih usluga primio platni nalog, osim ako pružalac platnih usluga i korisnik platnih usluga ne ugovore rok koji ne može biti duži od četiri poslovna dana nakon prijema platnog naloga.
U slučaju prekogranične platne transakcije, ako korisnik platnih usluga uplati gotov novac na platni račun kod pružaoca platnih usluga koji vodi taj račun, i to u valuti tog računa - pružalac platnih usluga dužan je da obezbedi da datum valute odobrenja platnog računa primaoca plaćanja koji je potrošač bude datum kada je pružalac platnih usluga primio gotov novac. Pružalac platnih usluga dužan je da obezbedi da ovaj primalac može raspolagati novčanim sredstvima odmah po prijemu gotovog novca.
kada primalac plaćanja nije potrošač, pružalac platnih usluga dužan je da obezbedi da datum valute odobrenja platnog računa tog primaoca bude najkasnije narednog poslovnog dana po prijemu gotovog novca. Pružalac platnih usluga dužan je i da u tom slučaju obezbedi da taj primalac može raspolagati novčanim sredstvima najkasnije narednog poslovnog dana po prijemu gotovog novca.
Izuzetno od , ako korisnik platnih usluga uplati gotov novac u valuti države članice koja nije evro na platni račun kod pružaoca platnih usluga koji vodi taj račun u toj valuti, korisnik platnih usluga i pružalac platnih usluga mogu ugovoriti drukčiji rok od onog koji je utvrđen u tim stavovima, s tim što taj rok ne može biti duži od četiri poslovna dana po prijemu gotovog novca.
Na vreme prijema gotovog novca iz shodno se primenjuju odredbe
, i deponovanjem tih sredstava na poseban račun kod kreditne institucije sa sedištem u državi članici koja ima dozvolu nadležnog tela matične države članice.
može se zaključiti i s društvom za osiguranje sa sedištem u državi članici, a garancija iz tog stava može se pribaviti i od kreditne institucije sa sedištem u državi članici koja ima dozvolu nadležnog tela matične države članice, pod uslovom da to društvo za osiguranje, odnosno ta kreditna institucija ne pripadaju istoj grupi društava kao i platna institucija.
Odredbe ovog člana primenjuju se i na zaštitu novčanih sredstava koja su delom namenjena izvršenju platne transakcije u skladu s
Narodna banka Srbije propisuje, objavljuje i ažurira na svojoj internet prezentaciji listu reprezentativnih usluga usklađenu sa standardizovanom terminologijom Evropske unije.
Ako potrošač odluči da otvori platni račun kod pružaoca platnih usluga sa sedištem u drugoj državi članici Evropske unije, pružalac platnih usluga sa sedištem u Republici Srbiji kod kojeg taj potrošač ima otvoren platni račun dužan je da, na zahtev potrošača, preduzme sledeće radnje:
1)
potrošaču bez naknade dostavi listu postojećih trajnih naloga i saglasnosti za direktna zaduženja datih tom pružaocu platnih usluga i raspoložive informacije o višekratnim prijemnim transferima odobrenja i direktnim zaduženjima kod kojih je saglasnost data samo primaocu plaćanja, a na osnovu kojih je odobren, odnosno zadužen platni račun potrošača u prethodnih trinaest meseci, s tim da novi pružalac platnih usluga nema obavezu pružanja onih usluga s liste iz ove tačke koje nema u svojoj ponudi;
2)
prenese sva novčana sredstva s prethodnog platnog računa (raspoloživo pozitivno stanje) na novi platni račun, pod uslovom da zahtev sadrži sve neophodne informacije koje omogućavaju identifikaciju novog pružaoca platnih usluga i novog platnog računa;
3)
ugasi platni račun potrošača.
Pružalac platnih usluga, ako potrošač nema neizmirenih obaveza po platnom računu, preduzima radnje iz
na dan koji je potrošač odredio, a najranije šestog poslovnog dana od dana prijema zahteva od potrošača, osim ako je u konkretnom slučaju dogovoren kraći rok ili ako je okvirnim ugovorom na osnovu kojeg je otvoren platni račun utvrđen duži rok u skladu sa zakonom kojim se uređuju platne usluge.
Pružalac platnih usluga bez odlaganja obaveštava potrošača u slučaju da potrošač ima neizmirene obaveze po platnom računu prema tom pružaocu koje sprečavaju gašenje ovog računa.
Odredbe ovog člana odnose se na korisnike platnih usluga koji nisu potrošači ako je nacionalnim zakonodavstvom druge države članice Evropske unije u kojoj novi pružalac platnih usluga obavlja delatnost utvrđeno da i ovi korisnici imaju pravo na promenu platnog računa u smislu odredaba ovog zakona.
Potrošač koji ima zakonit boravak na teritoriji Evropske unije, uključujući potrošače bez stalne adrese i tražioce azila, kao i potrošače kojima nije odobren boravak, ali čije proterivanje nije moguće iz pravnih ili činjeničnih razloga - ima pravo da otvori i koristi platni račun sa osnovnim uslugama kod banke, bez obzira na mesto boravka.
više nema zakonit boravak na teritoriji Evropske unije.
Zakonit boravak u Evropskoj uniji, u smislu ovog zakona, predstavlja pravo fizičkog lica da boravi u državi članici Evropske unije na osnovu propisa Evropske unije ili nacionalnog zakonodavstva, uključujući i fizička lica koja nemaju stalnu adresu i tražioce azila, u skladu sa opšteprihvaćenim pravilima međunarodnog prava i potvrđenim međunarodnim ugovorima.
Platna institucija koja namerava da pruža platne usluge u drugoj državi članici neposredno ili preko ogranka - dužna je da o tome obavesti Narodnu banku Srbije.
sadrži poslovno ime, adresu sedišta i registarski broj platne institucije, opis i spisak platnih usluga koje platna institucija namerava da pruža u drugoj državi članici i navođenje te države, a ako platna institucija namerava da pruža platne usluge preko ogranka, dužna je da dostavi i:
1)
naziv i adresu ogranka - ako je već osnovala ogranak;
2)
opis organizacione strukture ogranka;
3)
podatke o licima koja će rukovoditi poslovima ogranka i licima koja će neposredno rukovoditi poslovima pružanja platnih usluga u ogranku, s podacima i dokazima da ta lica imaju dobru poslovnu reputaciju, kao i odgovarajuće stručne kvalifikacije i iskustvo u skladu s
podatke i dokumentaciju o poveravanju operativnih poslova platne institucije drugom licu u vezi s platnim uslugama koje namerava da pruža u drugoj državi članici, u skladu s
samo pri osnivanju prvog ogranka u određenoj državi članici. Svi ogranci platne institucije koji su osnovani u istoj državi članici smatraju se jednim ogrankom.
Narodna banka Srbije dužna je da nadležni organ države članice domaćina obavesti o platnoj instituciji koja namerava da pruža platne usluge na teritoriji te države, kao i da mu dostavi obaveštenje i podatke iz
- u roku od mesec dana od dana prijema tih podataka.
Platna institucija može da počne s pružanjem platnih usluga u drugoj državi članici neposredno ili preko ogranka nakon što nadležni organ u toj državi primi obaveštenje i podatke iz
, a ako platna institucija pruža te usluge preko ogranka - i nakon upisa ogranka u registar platnih institucija.
Narodna banka Srbije odlučuje o upisu ili brisanju ogranka iz registra platnih institucija na osnovu procene nadležnog organa države članice domaćina, a ako smatra da je ocena dostavljene dokumentacije koju joj dostavi taj organ neosnovana, dužna je da tom organu dostavi obrazloženje svoje odluke.
Ako nadležni organ države članice domaćina obavesti Narodnu banku Srbije o tome da postoje osnovi sumnje da je pružanje platnih usluga platne institucije preko ogranka u toj državi u vezi sa izvršenjem ili pokušajem pranja novca ili finansiranja terorizma ili da bi pružanje ovih usluga moglo da uveća rizik od pranja novca ili finansiranja terorizma - Narodna banka Srbije može odbiti upis ogranka u registar platnih institucija ili brisati ogranak iz tog registra, ako je ogranak već upisan u taj registar.
Narodna banka Srbije odlučuje o upisu ogranka u registar platnih institucija u roku od tri meseca od dana prijema obaveštenja iz
Platna institucija dužna je da obavesti Narodnu banku Srbije o datumu započinjanja pružanja platnih usluga preko ogranka u državi članici domaćina, a Narodna banka Srbije dužna je da o tom podatku obavesti nadležni organ države članice domaćina.
Platna institucija dužna je da bez odlaganja obavesti Narodnu banku Srbije o svakoj promeni podataka iz
Platna institucija dužna je da obezbedi da njen ogranak u drugoj državi članici korisnicima platnih usluga pruži informacije o tome da nastupa u ime i za račun platne institucije.
Platna institucija koja pruža platne usluge preko ogranka u državi članici odgovara za zakonito poslovanje tog ogranka u vezi s pružanjem tih usluga.
Platna institucija koja namerava da pruža platne usluge u državi članici preko jednog ili više zastupnika - dužna je da o tome obavesti Narodnu banku Srbije. Ovo obaveštenje smatra se zahtevom za upis zastupnika u registar platnih institucija, u smisl
sadrži poslovno ime, adresu sedišta i registarski broj platne institucije, opis i spisak platnih usluga koje platna institucija namerava da pruža preko zastupnika u drugoj državi članici i navođenje te države, kao i podatke o zastupniku preko koga namerava da pruža usluge u državi članici u skladu s
Narodna banka Srbije dužna je da nadležni organ države članice domaćina obavesti o poslovnom imenu i adresi sedišta platne institucije koja namerava da pruža platne usluge preko zastupnika na teritoriji te države i o nameri da tog zastupnika upiše u registar platnih institucija, kao i da mu dostavi obaveštenje i podatke iz
- u roku od mesec dana od dana prijema tih podataka, a pre upisa u taj registar.
Platna institucija može da počne s pružanjem platnih usluga preko zastupnika u državi članici domaćinu nakon što nadležni organ u toj državi primi obaveštenje i podatke iz
, a nakon upisa tog zastupnika u registar platnih institucija.
Narodna banka Srbije odlučuje o upisu ili brisanju zastupnika iz registra na osnovu procene nadležnog organa države članice, a ukoliko smatra da je procena dostavljene dokumentacije od strane nadležnog organa države članice neosnovana, dužna je da tom organu dostavi obrazloženje svoje odluke.
, Narodna banka Srbije neće dostaviti obaveštenje i podatke iz tog stava nadležnom organu države članice domaćina, odbiće upis zastupnika u registar platnih institucija i o tome će obavestiti platnu instituciju bez odlaganja - ako oceni da postoje razlozi za odbijanje upisa iz
Ako nadležni organ države članice domaćina obavesti Narodnu banku Srbije o tome da postoje osnovi sumnje da je pružanje platnih usluga platne institucije preko zastupnika u toj državi u vezi sa izvršenjem ili pokušajem pranja novca ili finansiranja terorizma ili da bi pružanje ovih usluga moglo da uveća rizik od pranja novca ili finansiranja terorizma - Narodna banka Srbije može odbiti upis zastupnika u registar platnih institucija ili brisati zastupnika iz tog registra, ako je zastupnik već upisan u taj registar.
Narodna banka Srbije odlučuje o upisu zastupnika u registar platnih institucija u roku od tri meseca od dana prijema obaveštenja iz
Platna institucija dužna je da obavesti Narodnu banku Srbije o datumu započinjanja pružanja platnih usluga preko zastupnika u državi članici domaćina, a Narodna banka Srbije dužna je da o tom podatku obavesti nadležni organ države članice domaćina.
Platna institucija dužna je da bez odlaganja obavesti Narodnu banku Srbije o svakoj promeni podataka iz
Na zastupnika platne institucije iz ovog člana shodno se primenjuju odredbe .
Platna institucija koja pruža platne usluge preko zastupnika u državi članici odgovara za zakonito poslovanje tog zastupnika u vezi s pružanjem tih usluga.
Platna institucija iz države članice može u Republici Srbiji pružati platne usluge za koje ima dozvolu u matičnoj državi članici i to preko ogranka ili zastupnika, ili neposredno.
Platna institucija iz države članice može početi s pružanjem platnih usluga u Republici Srbije nakon što Narodna banka Srbije primi obaveštenje nadležnog organa te države o nameri platne institucije da pruža te usluge u Republici Srbiji, a ako platna institucija iz države članice namerava da pruža platne usluge preko ogranka ili zastupnika - i nakon upisa ogranka ili zastupnika u registar platnih institucija koji vodi nadležni organ matične države članice.
U roku od mesec dana od dana prijema obaveštenja iz
, Narodna banka Srbije ocenjuje dostavljenu dokumentaciju i obaveštava nadležni organ matične države članice o relevantnim informacijama u vezi s nameravanim pružanjem platnih usluga u Republici Srbiji.
posebno navodi osnovane razloge za zabrinutost u vezi s nameravanim pružanjem platnih usluga u Republici Srbiji preko zastupnika ili ogranka - ako takvi razlozi postoje u vezi sa sprečavanjem pranja novca ili finansiranja terorizma.
ako platna institucija iz države članice namerava da pruža platne usluge preko zastupnika.
Svi ogranci u Republici Srbiji koje osnuje ista platna institucija iz druge države članice smatraju se, u smislu ovog zakona, jednim ogrankom.
Zastupnik platne institucije iz države članice u Republici Srbiji može biti samo pravno lice ili preduzetnik sa sedištem u Republici Srbiji.
Ako oceni da postoje osnovi sumnje da je pružanje platnih usluga platne institucije iz države članice u Republici Srbiji u vezi sa izvršenjem ili pokušajem pranja novca ili finansiranja terorizma ili da bi pružanje ovih usluga moglo da uveća rizik od pranja novca ili finansiranja terorizma - Narodna banka Srbije o tome obaveštava nadležni organ matične države članice platne institucije.
Narodna banka Srbije može zahtevati od platnih institucija koje pružaju platne usluge na teritoriji Republike Srbije preko zastupnika, a čije je sedište u drugoj državi članici, da odrede centralnu kontakt tačku na ovoj teritoriji kako bi osigurale adekvatnu komunikaciju i izveštavanje o usaglašavanju sa glavama II do Va ovog zakona, ne dovodeći u pitanje bilo koju odredbu propisa kojima se uređuje sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma i olakšavanje vršenja nadzora od strane Narodne banke Srbije i nadležnih organa države članice domaćina, između ostalog i pružanje dokumenata i informacija nadležnim organima na zahtev.
Platne institucije iz država članica koje imaju zastupnike ili ogranke na teritoriji Republike Srbije periodično izveštavaju Narodnu banku Srbije o platnim uslugama koje pružaju na teritoriji Republike Srbije. Izveštaji iz ovog stava koriste se u svrhe prikupljanja podataka o pružanju platnih usluga ili u statističke svrhe, odnosno radi praćenja pružanja platnih usluga u skladu sa ovim zakonom i podležu propisima o tajnosti podataka.
Institucija elektronskog novca može u drugoj državi članici izdavati elektronski novac i pružati platne usluge neposredno ili preko ogranka i u tom slučaju shodno se primenjuju odredbe
Ako institucija elektronskog novca namerava da obavlja distribuciju i otkup elektronskog novca preko trećeg fizičkog ili pravnog lica na teritoriji druge države članice, dužna je da o tome prethodno obavesti Narodnu banku Srbije.
, institucija elektronskog novca dužna je da Narodnoj banci Srbije dostavi:
1)
opis poslova koji bi se obavljali preko trećeg lica;
2)
podatke o poslovnom imenu i adresi sedišta, odnosno imenu, prezimenu i adresi prebivališta trećeg lica koje bi obavljalo distribuciju i otkup elektronskog novca;
3)
podatke o organizacionoj strukturi pravnog lica koje bi obavljalo distribuciju i otkup elektronskog novca, ako bi se distribucija i otkup obavljali preko trećeg pravnog lica;
4)
podatke o licima koja su članovi organa upravljanja i licima koja će neposredno rukovoditi poslovima distribucije i otkupa elektronskog novca kod pravnog lica koje bi obavljalo te poslove, ako bi se distribucija i otkup obavljali preko trećeg pravnog lica.
Narodna banka Srbije dužna je da nadležni organ države članice domaćina obavesti o poslovnom imenu i adresi sedišta institucije elektronskog novca koja namerava da obavlja distribuciju i otkup elektronskog novca preko trećeg lica na teritoriji te države, kao i da mu dostavi obaveštenje i podatke iz
- u roku od mesec dana od dana prijema tih podataka.
Institucija elektronskog novca može da počne s distribucijom i otkupom elektronskog novca preko trećeg lica u državi članici domaćinu nakon što nadležni organ u toj državi primi obaveštenje i podatke iz .
Institucija elektronskog novca dužna je da bez odlaganja obavesti Narodnu banku Srbije o svakoj promeni podataka iz
Institucija elektronskog novca iz države članice može izdavati elektronski novac i pružati platne usluge u Republici Srbiji preko ogranka ili neposredno.
Institucija elektronskog novca iz države članice može preko zastupnika pružati platne usluge, ali ne može preko zastupnika izdavati elektronski novac u Republici Srbiji.
Na instituciju elektronskog novca koja namerava da izdaje elektronski novac, odnosno pruža platne usluge u skladu sa odredbama ovog člana, shodno se primenjuju odredbe
Institucija elektronskog novca iz treće države može izdavati elektronski novac i pružati platne usluge koje su neposredno povezane sa izdavanjem tog novca u Republici Srbiji preko ogranka, po dobijanju saglasnosti Narodne banke Srbije za izdavanje elektronskog novca.
neuredan, Narodna banka Srbije u roku od mesec dana od dana prijema tog zahteva obaveštava instituciju elektronskog novca iz tog stava na koji način da uredi taj zahtev, u kom slučaju rok iz
Institucija elektronskog novca iz države članice može u Republici Srbiji obavljati distribuciju i otkup elektronskog novca preko trećeg lica s kojim je zaključila ugovor o obavljanju tih poslova.
Institucija elektronskog novca iz države članice može početi s distribucijom i otkupom elektronskog novca preko trećeg lica u Republici Srbiji nakon što Narodna banka Srbije primi obaveštenje nadležnog organa te države o nameri te institucije da obavlja te poslove u Republici Srbiji preko trećeg lica.
ograncima platnih institucija u državama članicama;
2)
zastupnicima platnih institucija u državama članicama;
3)
obaveštenjima nadležnih organa matičnih država članica o platnim institucijama iz tih država koje nameravaju da pružaju platne usluge u Republici Srbiji.
U registar institucija elektronskog novca, pored podataka iz
ograncima institucija elektronskog novca u državama članicama;
2)
zastupnicima institucija elektronskog novca u državama članicama preko kojih ove institucije pružaju platne usluge;
3)
obaveštenjima nadležnih organa matičnih država članica o institucijama elektronskog novca iz tih država koje nameravaju da izdaju elektronski novac, pružaju platne usluge i/ili obavljaju distribuciju i otkup elektronskog novca u Republici Srbiji;
4)
institucijama elektronskog novca iz trećih država.
Narodna banka Srbije obaveštava, bez odlaganja, na jeziku uobičajenom za oblast finansija, organ Evropske unije nadležan za nadzor bankarskog sektora (eng. European Banking Authority) o podacima koje vodi u registru platnih institucija u skladu s
, kao i o razlozima za oduzimanje dozvole platnoj instituciji i za brisanje pružaoca usluga pružanja informacija o računu iz tog registra, kao i u slučaju da postupi po
tog člana bez odlaganja obaveštava Evropsku bankarsku agenciju i Evropsku centralnu banku o relevantnim detaljima u vezi sa incidentom.
Narodna banka Srbije sarađuje sa Evropskom bankarskom agencijom i Evropskom centralnom bankom u oceni relevantnosti incidenta za druge nadležne organe Evropske unije i Republike Srbije.
Ako Evropska bankarska agencija, odnosno Evropska centralna banka obavesti Narodnu banku Srbije o ispoljenom, značajnom operativnom ili bezbednosnom incidentu, Narodna banka Srbije na osnovu tog obaveštenja može, ako je potrebno, preduzeti sve neophodne mere za obezbeđivanje neposredne zaštite finansijskog sistema.
Narodna banka Srbije dostavlja Evropskoj bankarskoj agenciji i Evropskoj centralnoj banci zbirne podatke iz
kreditna institucija sa sedištem u državi članici koja ima dozvolu za rad nadležnog organa te države;
2)
institucija sa sedištem u državi članici koja obavlja poslove kreditne institucije, a na koju se ne primenjuju propisi Evropske unije kojima se uređuju kreditne institucije;
3)
investiciono društvo sa sedištem u državi članici koje posluje u skladu s propisima te države;
4)
pravno lice sa sedištem u trećoj državi koje obavlja poslove koji odgovaraju poslovima kreditne institucije ili investicionog društva, u smislu propisa Evropske unije;
5)
države članice, Evropska centralna banka, centralne banke država članica, organ javne vlasti u državi članici, kao i privredno društvo i drugo pravno lice za čije obaveze jemči država članica ili njena jedinica teritorijalne autonomije ili lokalne samouprave;
mora imati pravnu formu koja odgovara pravnoj formi akcionarskog društva ili društva sa ograničenom odgovornošću, u skladu sa zakonom kojim se uređuju privredna društva.
Odredbe ovog zakona koje se odnose na operatora iz
, nastupa i pokretanjem postupka zbog nesolventnosti, odnosno preduzimanjem druge kolektivne mere prema učesniku, u skladu s propisima države članice ili treće države, koja je usmerena ka prestanku ili reorganizaciji učesnika, a dovodi do zabrane ili ograničenja raspolaganja sredstvima s računa.
bez odlaganja prosleđuje nadležnim telima država članica ili treće države, Evropskom odboru za sistemski rizik (European Systemic Risk Board) i Evropskom telu za hartije od vrednosti i tržišta (European Securities and Markets Authority - ESMA).
Narodna banka Srbije obaveštava Evropsko telo za hartije od vrednosti i tržišta o bitnim platnim sistemima i operatorima tih sistema.
Narodna banka Srbije obaveštenje o nastupanju nesposobnosti izmirivanja obaveza učesnika primljeno od nadležnog tela države članice ili treće države bez odlaganja prosleđuje operatoru platnog sistema na čijeg se učesnika to obaveštenje odnosi.
Na ostvarivanje prava države članice, Evropske centralne banke ili centralne banke države članice da se namiri iz primljenog sredstva obezbeđenja shodno se primenjuju odredbe
Kada su finansijski instrumenti ili prava na finansijske instrumente dati kao sredstvo obezbeđenja centralnoj banci države članice ili treće države ili Evropskoj centralnoj banci, a njena prava na finansijske instrumente zakonito upisana na računu finansijskih instrumenata u registru - na prava primaoca tog sredstva obezbeđenja primenjuje se pravo države u kojoj se nalazi sedište tog registra.
Kontrola, odnosno nadzor nad primenom odredaba ovog zakona kod kreditnih institucija iz država članica ili kreditnih institucija iz trećih država vrši se u skladu sa zakonom kojim se uređuju banke.
Nadzor nad primenom odredaba ovog zakona kod platnih institucija iz država članica i institucija elektronskog novca iz država članica i trećih država vrši se u skladu sa ovim zakonom.
Nadzor nad poslovanjem platnih sistema čiji je operator lice iz
Narodna banka Srbije sarađuje sa Evropskom centralnom bankom, nacionalnim centralnim bankama država članica, nadležnim organima drugih država članica koji su odgovorni za davanje dozvole i nadzor nad platnim institucijama, institucijama elektronskog novca i platnim sistemima, kao i za vršenje nadzora kod pružalaca platnih usluga u vezi s njihovim obavezama koje se odnose na transparentnost i uporedivost naknada koje naplaćuju potrošačima u vezi s platnim računima, poštovanjem prava potrošača kod promene platnog računa i načinom ostvarivanja njihovog prava na otvaranje i korišćenje platnog računa sa osnovnim uslugama, odnosno čija je nadležnost utvrđena propisima Evropske unije ili države članice koji se odnose na pružaoce platnih usluga, izdavaoce elektronskog novca i platne sisteme, organima čija je nadležnost utvrđena propisima Evropske unije ili druge države članice kojima se uređuju zaštita podataka o ličnosti ili sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma, kao i drugim nadležnim organima Evropske unije ili države članice.
radi vršenja i unapređenja nadzora, odlučivanja u upravnim postupcima iz ovog zakona i obavljanja drugih poslova utvrđenih ovim zakonom.
Narodna banka Srbije dužna je da nadležnom organu države članice domaćina, na njegov zahtev, dostavi sve podatke i informacije kojima raspolaže, a koji su potrebni radi vršenja nadzornih ovlašćenja, a dužna je i da bez posebnog zahteva ovom organu dostavi sve podatke i informacije kojima raspolaže, a koji su bitni za vršenje nadzora, i to naročito u slučaju utvrđenih nepravilnosti ili sumnje da su nepravilnosti učinjene.
bez izričite saglasnosti organa koji su joj te informacije i podatke dostavili, niti ih može koristiti u drugu svrhu osim one za koju su ti organi dali saglasnost - izuzev u opravdanim okolnostima u skladu sa zakonom, pri čemu će Narodna banka Srbije o tome odmah obavestiti organ koji joj je poslao informacije.
Narodna banka Srbije može odbiti zahtev za saradnju iz
ako bi nadzorna aktivnost ili razmena informacija mogla negativno uticati na suverenitet, bezbednost ili javni poredak Republike Srbije;
2)
ako su već pokrenuti sudski postupci protiv istih lica i za iste radnje pred nadležnim organima Republike Srbije;
3)
ako je već donesena pravnosnažna presuda protiv istih lica i za iste radnje u Republici Srbiji.
Ako Narodna banka Srbije ili nadležni organ druge države članice odbije zahtev za saradnju ili ne postupi po takvom zahtevu u razumnom roku, organ po čijem zahtevu nije postupljeno može zahtevati posredovanje Evropskog tela za bankarstvo u skladu s propisima kojima se uređuje rad tog organa.
Ako Narodna banka Srbije utvrdi da platna institucija registrovana u državi članici koja pruža usluge preko zastupnika ili ogranka na teritoriji Republike Srbije nije usklađena sa odredbama ovog zakona, o tome će bez odlaganja obavestiti nadležni organ države članice domaćina.
Po prijemu obaveštenja o neusklađenosti od države članice domaćina, Narodna banka Srbije će sprovesti sve mere neophodne kako bi platna institucija uklonila tu neusklađenost i o tim merama će bez odlaganja obavestiti nadležni organ države članice domaćina.
Ako je neusklađenost takva da donošenje mere ne trpi odlaganje usled ozbiljne pretnje po interese korisnika platnih usluga na teritoriji Republike Srbije, Narodna banka Srbije može da preduzme mere predostrožnosti, uporedo sa aktivnostima u okviru međunarodne saradnje s drugim nadležnim telima, nezavisno od njihove odluke.
moraju biti odgovarajuće i proporcionalne s obzirom na njihovu svrhu zaštite od ozbiljne pretnje po interese korisnika platnih usluga na teritoriji Republike Srbije, a ne mogu dovesti do davanja prednosti korisnicima platnih usluga platnih institucija registrovanih u Republici Srbiji u odnosu na korisnike platnih usluga platnih institucija u drugim državama članicama.
Mere predostrožnosti su privremene i prestaju da važe po prestanku ozbiljne pretnje po interese korisnika platnih usluga na teritoriji Republike Srbije.
Kada je potrebno, Narodna banka Srbije obavestiće sve relevantne organe država članica, kao i Evropsku komisiju, odnosno organ Evropske unije nadležan za nadzor bankarskog sektora (eng. European Banking Authority) unapred, odnosno bez ikakvog odlaganja o svim preduzetim merama iz ovog člana, uz obrazloženje razloga za njihovo preduzimanje.
Pri vršenju nadzora nad ograncima subjekta nadzora sa sedištem u Republici Srbiji, njegovim zastupnicima i drugim licima kojima je taj subjekt poverio obavljanje operativnih i drugih poslova u drugoj državi članici, Narodna banka Srbije sarađuje s nadležnim organima države domaćina.
Narodna banka Srbije dužna je da obavesti nadležni organ države domaćina o nameri da vrši neposredni nadzor nad poslovanjem subjekta nadzora iz
Narodna banka Srbije može nadležnom organu države domaćina, uz njegov pristanak, u celini ili delimično poveriti vršenje neposrednog nadzora nad poslovanjem subjekta nadzora iz
Nadležni organ matične države članice može na teritoriji Republike Srbije vršiti neposredni nadzor nad subjektom nadzora sa sedištem u toj državi koji u Republici Srbiji posluje preko ogranka, zastupnika ili drugog lica kome je poverio obavljanje pojedinih operativnih i drugih poslova.
Nadležni organ matične države članice dužan je da Narodnu banku Srbije prethodno obavesti o nameri da vrši nadzor iz
Ako u postupku ostvarivanja zaštite prava i interesa korisnika platnih usluga i imalaca elektronskog novca utvrdi da je pružalac platnih usluga ili izdavalac elektronskog novca učinio povredu odredaba - Narodna banka Srbije donosi rešenje kojim davaocu finansijske usluge nalaže da otkloni utvrđene nepravilnosti i da joj o tome dostavi dokaz u roku utvrđenom tim rešenjem, a istovremeno izriče i novčanu kaznu iz ovih članova.
Ako pružalac platnih usluga ili izdavalac elektronskog novca u slučaju iz
ne dostave Narodnoj banci Srbije dokaz da su otklonili nepravilnosti u roku iz tog stava, Narodna banka Srbije donosi rešenje kojim izriče novu novčanu kaznu tom davaocu, i to u najvišem iznosu te kazne utvrđene .
Na izricanje novčane kazne pružaocu platnih usluga i izdavaocu elektronskog novca u postupku ostvarivanja zaštite prava i interesa korisnika platnih usluga i imalaca elektronskog novca - primenjuju se odredbe zakona kojim se uređuje zaštita korisnika finansijskih usluga.
Novčanom kaznom od 50.000 do 800.000 dinara kazniće se pružalac platnih usluga iz ovog zakona, kao i izdavalac elektronskog novca iz :
1)
ako korisnicima platnih usluga naplati naknadu za pružanje informacija, odnosno ispunjavanje svojih obaveza pri izvršavanju platnih transakcija, suprotno odredbama
ako platne usluge ne oglašava na jasan i lako razumljiv način, odnosno ako to oglašavanje sadrži netačne informacije ili informacije koje kod korisnika platnih usluga mogu stvoriti pogrešnu predstavu o uslovima korišćenja tih usluga (
ako informacije i obaveštenja iz ovog zakona ne pruža korisnicima platnih usluga na jasan i lako razumljiv način, na srpskom ili drugom jeziku koji je predložio korisnik platnih usluga, a o kojem su se strane dogovorile (
ako pre angažovanja lica na poslovima pružanja informacija korisnicima platnih usluga nije obezbedio obuku tih lica, nije obezbedio odgovarajući dokaz o ovoj obuci ili nije vršio periodičnu i kontinuiranu obuku angažovanih lica (
ako lica koja je angažovao na poslovima pružanja informacija korisnicima platnih usluga ne poseduju odgovarajuće kvalifikacije, znanje i iskustvo ili ne postupaju u skladu s dobrim poslovnim običajima ili poslovnom etikom ili ne poštuju ličnost i integritet korisnika platnih usluga (
, ako nije zaključio okvirni ugovor u pismenoj formi, ako korisniku platnih usluga nije obezbedio da dobije najmanje jedan primerak okvirnog ugovora, odnosno ako tokom trajanja ugovornog odnosa, na zahtev korisnika platnih usluga, nije dostavio na papiru ili drugom trajnom nosaču podataka kopiju okvirnog ugovora, odnosno informacije iz
ako o promenama kamatne stope iz odmah ne obavesti korisnika platnih usluga na način i u rokovima utvrđenim tim članom, osim ako okvirnim ugovorom nisu utvrđeni drukčiji rokovi i način ovog obaveštavanja (
ako u slučaju raskida okvirnog ugovora na zahtev korisnika platnih usluga ne vrati srazmerni deo unapred plaćene naknade za platne usluge koje nisu izvršene ili ako naplati naknadu za raskid okvirnog ugovora ();
13)
ako je okvirnim ugovorom utvrđen otkazni rok kraći od dva meseca u slučaju raskida ovog ugovora koji zahteva pružalac platnih usluga ili ako obaveštenje o raskidu okvirnog ugovora ne dostavi u pismenoj formi ();
14)
ako raskine okvirni ugovor, a ne vrati srazmerni deo unapred plaćene naknade za platne usluge koje nisu izvršene ili naplati naknadu za raskid okvirnog ugovora (
ako, odmah nakon prijema platnog naloga za izvršenje jednokratne platne transakcije, platiocu nije dostavio ili učinio dostupnim propisane informacije u skladu s
ako korisniku platnih usluga nije pružio informacije o očekivanom vremenu izvršenja međunarodne platne transakcije ili platne transakcije u valuti trećih država ili informacije o visini naknade drugog pružaoca platnih usluga ili posrednika koji učestvuje u izvršenju te transakcije, u skladu s
, odnosno ako korisnika platnih usluga, kada ne raspolaže informacijama o tačnoj visini te naknade u trenutku iniciranja platne transakcije, ne obavesti o očekivanoj visini te naknade ();
23)
ako korisnika platnih usluga pre iniciranja platne transakcije nije obavestio o plaćanju posebne naknade koju zahteva za upotrebu određenog platnog instrumenta (
ako odbije izvršenje platnog naloga kada su ispunjeni svi uslovi utvrđeni u ugovoru o platnim uslugama, osim ako je drukčije utvrđeno propisom, ili ako ne obavesti korisnika platnih usluga o odbijanju izvršenja platnog naloga u skladu s , ili ako naplati naknadu za to obaveštenje kada to nije utvrđeno okvirnim ugovorom u skladu sa
ako platnu transakciju izvrši u valuti o kojoj se nije dogovorio s korisnikom platnih usluga ili ga nije upoznao sa informacijama u vezi s promenom valute plaćanja u skladu s
ako pri izvršavanju platne transakcije od platioca do primaoca plaćanja ne prenese ukupan iznos platne transakcije utvrđen u platnom nalogu, osim u slučaju iz
ako je, pre odobravanja novčanih sredstava na račun primaoca plaćanja ili stavljanja tih sredstava na raspolaganje primaocu plaćanja, naplatio svoje naknade iz iznosa platne transakcije koji se prenosi, a u informacijama iz
ako platiočevom pružaocu platnih usluga ne dostavi platni nalog koji je izdao primalac plaćanja ili platilac preko primaoca plaćanja u roku utvrđenom između primaoca plaćanja i njegovog pružaoca platnih usluga, odnosno, u slučaju direktnog zaduženja, ako taj platni nalog ne dostavi u roku koji platiočevom pružaocu platnih usluga omogućava da odobri račun pružaoca platnih usluga primaoca plaćanja za iznos platne transakcije na ugovoreni datum dospeća (
ako bez odlaganja primaocu plaćanja ne odobri sredstva na njegovom platnom računu ili, kada primalac plaćanja nema platni račun kod tog pružaoca platnih usluga, ako mu ne stavi ta sredstva na raspolaganje, a ispunjeni su uslovi iz
ako ne obezbedi da datum valute odobrenja platnog računa bude datum kada pružalac platnih usluga primi gotov novac, ako korisnik platnih usluga uplati gotov novac na platni račun kod pružaoca platnih usluga koji vodi taj račun, i to u valuti tog računa, i/ili ako ne obezbedi da primalac plaćanja može raspolagati novčanim sredstvima odmah po prijemu gotovog novca u skladu sa ograničenjima iz
, ili ako ne obavesti platioca o nameri blokade, odnosno o blokadi platnog instrumenta na način utvrđen u tom članu, odnosno ako ne omogući ponovo korišćenje platnog instrumenta ili ga ne zameni novim kada prestanu da postoje razlozi za njegovu blokadu (član 49);
kod neizvršene ili nepravilno izvršene platne transakcije ili izvrši platnu transakciju koju je inicirao primalac plaćanja ili platilac preko primaoca plaćanja nakon vremena predviđenog
ne preduzme odmah razumne mere, tj. ne pruži informacije o toku novčanih sredstava platne transakcije i ne obavesti odmah pružaoca platnih usluga primaoca plaćanja ili ako ne izvrši povraćaj iznosa neizvršene platne transakcije ();
50)
ako platiočevom pružaocu platnih usluga bez odlaganja ne vrati novčana sredstva u skladu s
ako, u slučaju neodobrene neizvršene ili nepravilno izvršene platne transakcije, po zahtevu svog korisnika platnih usluga odmah ne preduzme odgovarajuće mere radi utvrđivanja toka novčanih sredstava te transakcije i tom korisniku bez odlaganja ne pruži informacije o ishodu preduzetih mera (
ako korisniku platnih usluga nije dostavio pregled usluga i naknada pre zaključenja okvirnog ugovora o platnom računu ili ga nije dostavio na način utvrđen
ako nije obezbedio da pregled usluga i naknada bude lako dostupan na šalterskim mestima u njegovim prostorijama i na njegovoj internet prezentaciji ili ako ovaj pregled nije dostavio korisniku platnih usluga na njegov zahtev, bez naknade, na papiru ili drugom trajnom nosaču podataka (
ako izveštaj o naplaćenim naknadama nije sačinjen u skladu s ();
58)
ako pri oglašavanju i ugovaranju usluga utvrđenih u listi reprezentativnih usluga ne koristi izraze i definicije utvrđene u toj listi ili koristi nazive određenih proizvoda (brendova) na osnovu kojih se ne mogu jasno prepoznati usluge definisane u toj listi (
ako korisnika platnih usluga ne obavesti o mogućnosti otvaranja platnog računa odvojeno od proizvoda ili usluga koji nisu povezani s tim računom, a nude se u paketu usluga otvaranja i vođenja platnog računa ili ako u tom slučaju korisniku platnih usluga ne pruži odvojene informacije u vezi s troškovima i naknadama povezanim sa svakim od drugih proizvoda i usluga ponuđenih u tom paketu (
ako korisniku platnih usluga koji otvara ili ima otvoren platni račun kod pružaoca platnih usluga ne omogući promenu platnog računa u istoj valuti ();
61)
ako kod promene platnog računa na novog pružaoca platnih usluga ne prenese informacije o svim ili pojedinim trajnim nalozima, višekratnim direktnim zaduženjima i prijemnim transferima odobrenja i/ili ne prenese, na zahtev korisnika platnih usluga, novčana sredstva na platnom računu (
ako korisniku platnih usluga ne učini lako dostupnim informacije o postojećim trajnim nalozima i direktnim zaduženjima ili mu ih ne dostavi, odnosno dostavi uz naknadu (
ako, kao prethodni pružalac platnih usluga, korisniku platnih usluga ili novom pružaocu platnih usluga ne dostavi informacije iz i/ili ih dostavi uz naknadu (
ako u slučaju odbijanja zahteva potrošača za otvaranje platnog računa sa osnovnim uslugama ne obavesti potrošača o odbijanju i razlozima za odbijanje, odnosno ne dostavi mu informaciju o pravu na prigovor i pritužbu i mogućnosti vansudskog rešavanja spornog odnosa (
ako ne omogući potrošaču izvršavanje neograničenog broja transakcija pri korišćenju platnog računa sa osnovnim uslugama ili izvršavanje platnih transakcija s tog računa u prostorijama banke i/ili putem interneta, kada banka nudi takvu mogućnost (
ako uslovljava otvaranje i korišćenje platnog računa sa osnovnim uslugama ugovaranjem dozvoljenog prekoračenja ili kreditne kartice, odnosno ugovaranjem druge dodatne usluge (
ako naknade u vezi s platnim računom sa osnovnim uslugama naplaćuje više nego što je propisano ili ne pruža besplatno određene vrste i određen broj platnih usluga iz
ako obaveštenje o raskidu ugovora o platnom računu sa osnovnim uslugama ne dostavi potrošaču u pismenoj formi ili mu ga ne dostavi najkasnije dva meseca pre stupanja na snagu tog raskida, odnosno ako mu to obaveštenje dostavi uz naknadu (
ako obaveštenje o raskidu ugovora o platnom računu sa osnovnim uslugama ne sadrži informaciju o pravu potrošača na prigovor i pritužbu i mogućnosti vansudskog rešavanja spornog odnosa (
, izdavanje elektronskog novca ne oglašava na jasan i lako razumljiv način, odnosno ako to oglašavanje sadrži netačne informacije ili informacije koje kod imaoca elektronskog novca mogu stvoriti pogrešnu predstavu o uslovima korišćenja usluga koje se odnose na elektronski novac (
, informacije i obaveštenja iz ovog zakona imaocima elektronskog novca ne pruža na jasan i lako razumljiv način, na srpskom ili drugom jeziku koji je predložio imalac elektronskog novca, a o kojem su se strane dogovorile (
, pre angažovanja lica na poslovima pružanja informacija imaocima elektronskog novca nije obezbedio obuku tih lica ili nije obezbedio odgovarajući dokaz o toj obuci ili nije vršio periodičnu i kontinuiranu obuku angažovanih lica (
, lica koja je angažovao na poslovima pružanja informacija imaocima elektronskog novca ne poseduju odgovarajuće kvalifikacije, znanje i iskustvo ili ne postupaju u skladu s dobrim poslovnim običajima i poslovnom etikom ili ne poštuju ličnost i integritet imalaca elektronskog novca (
, ugovorom zaključenim sa imaocem elektronskog novca utvrđen otkazni rok duži od mesec dana u slučaju raskida ovog ugovora koji zahteva imalac elektronskog novca ili ako naplati naknadu za raskid ugovora (
, ugovorom zaključenim sa imaocem elektronskog novca utvrđen otkazni rok kraći od dva meseca u slučaju raskida ovog ugovora koji zahteva izdavalac elektronskog novca ili ako naplati naknadu za raskid tog ugovora (
, novčanom kaznom od 50.000 do 800.000 dinara kazniće se pružalac platnih usluga iz ovog zakona, kao i izdavalac elektronskog novca iz - ako je postupio suprotno odredbama
primenjuju se na pružaoce platnih usluga, odnosno izdavaoce elektronskog novca iz države članice ili treće države kada, u skladu sa ovim zakonom, preko ogranka ili zastupnika pružaju platne usluge, odnosno izdaju elektronski novac u Republici Srbiji.
Novčanom kaznom od 50.000 do 800.000 dinara kazniće se za prekršaj pravno lice:
1)
ako, kao druga strana uključena u platnu transakciju koja nije primalac plaćanja kod te transakcije, pre iniciranja platne transakcije ne obavesti korisnika platnih usluga o plaćanju posebne naknade koju zahteva za upotrebu određenog platnog instrumenta (
, nije upoznalo platioca sa informacijama o kursu koji bi se koristio za promenu valute plaćanja i o naknadama koje bi se od njega naplatile u vezi s tom promenom ili je ovu promenu izvršilo bez saglasnosti platioca (član 39);
2)
ako, kao posrednik koji za račun pružaoca platnih usluga učestvuje u izvršavanju platne transakcije, ne prenese ukupan iznos platne transakcije utvrđen u platnom nalogu (
ako banku kod koje ima otvoren tekući račun ne obavesti o statusnoj i drugoj promeni koja se registruje kod drugih organa i organizacija ili ne preduzme pravne radnje potrebne za usklađivanje podataka u vezi sa svojim tekućim računom sa ovom promenom - u roku od tri dana od dana prijema rešenja o upisu te promene (
ako bez prethodne saglasnosti Narodne banke Srbije stekne kvalifikovano učešće u instituciji elektronskog novca ili uveća ovo učešće tako da stekne od 20% do 30%, više od 30% do 50% ili više od 50% glasačkih prava ili kapitala u toj instituciji, odnosno tako da postane njeno matično društvo (
, a u roku od mesec dana od dana tog sticanja, odnosno uvećanja ne podnese zahtev za davanje saglasnosti Narodne banke Srbije na to sticanje, odnosno uvećanje niti obavesti Narodnu banku Srbije da je tako stečeno, odnosno uvećano kvalifikovano učešće otuđilo (
Novčanom kaznom od 100.000 do 800.000 dinara kazniće se za prekršaj spoljni revizor koji obavlja reviziju finansijskih izveštaja platne institucije, institucije elektronskog novca ili operatora, ako Narodnu banku Srbije bez odlaganja ne obavesti o činjenicama i podacima iz
Novčanom kaznom od 50.000 do 150.000 dinara kazniće se za prekršaj odgovorno lice u Narodnoj banci Srbije:
1)
ako u roku od tri meseca od dana prijema urednog zahteva ne odluči o zahtevu za davanje dozvole za pružanje platnih usluga ili o zahtevu za dopunu te dozvole (
ako u roku od tri meseca od dana prijema urednog zahteva ne odluči o zahtevu za davanje saglasnosti platnoj instituciji za osnivanje ogranka u trećoj državi (
ako u roku od tri meseca od dana prijema urednog zahteva ne odluči o zahtevu za davanje dozvole za izdavanje elektronskog novca ili o zahtevu za dopunu te dozvole ();
5)
ako u roku od tri meseca od dana prijema urednog zahteva ne odluči o zahtevu za davanje saglasnosti instituciji elektronskog novca za izdavanje elektronskog novca i pružanje platnih usluga preko ogranka u trećoj državi (
ako u roku od dva meseca od dana prijema urednog zahteva ne odluči o zahtevu za davanje saglasnosti na izmene i dopune elemenata pravila rada platnog sistema iz
ako u roku od šest meseci od dana prijema urednog zahteva ne odluči o zahtevu za davanje saglasnosti instituciji elektronskog novca iz treće države za izdavanje elektronskog novca i pružanje platnih usluga koje su neposredno povezane sa izdavanjem tog novca u Republici Srbiji (
Banke su dužne da svoje poslovanje i unutrašnje akte usklade sa odredbama ovog zakona do dana početka njegove primene.
Banke su dužne da, najkasnije mesec dana pre početka primene ovog zakona, korisnicima platnih usluga s kojima imaju zaključen ugovor o otvaranju i vođenju računa, ugovor o izdavanju i korišćenju platne kartice ili drugi ugovor o platnim uslugama s trajnim izvršenjem - dostave predlog okvirnog ugovora iz
, banka ili korisnik platnih usluga mogu, u roku od tri meseca od dana početka primene ovog zakona, jednostrano raskinuti ovaj ugovor i bez proteka otkaznog roka utvrđenog
Banka može, osim na način utvrđen , izvršiti usklađivanje ugovora o otvaranju i vođenju računa, ugovora o izdavanju i korišćenju platne kartice i drugih ugovora o platnim uslugama s trajnim izvršenjem iz
, banke su dužne da, najkasnije mesec dana pre početka primene ovog zakona, sve korisnike platnih usluga s kojima imaju zaključene ugovore iz tog stava obaveste o tome da su izvršile usklađivanje opštih uslova poslovanja sa odredbama ovog zakona i ove uslove učine dostupnim tim korisnicima.
suprotne odredbama usklađenih opštih uslova poslovanja, odnosno odredbama ovog zakona, od dana početka primene ovog zakona na ugovorni odnos između banke i korisnika platnih usluga primenjuju se odredbe tih uslova, odnosno ovog zakona.
do dana početka primene ovog zakona s korisnicima platnih usluga zaključuje ugovor o otvaranju i vođenju računa, ugovor o izdavanju i korišćenju platne kartice ili drugi ugovor o platnim uslugama s trajnim izvršenjem - banka je dužna da istovremeno s tim ugovorom zaključi i okvirni ugovor iz
koji će se primenjivati od dana početka primene ovog zakona.
Narodna banka Srbije preduzeće mere iz svoje nadležnosti prema banci koja ne postupi u skladu sa odredbama ovog člana, u skladu sa zakonom kojim se uređuju banke i ovim zakonom.
Na izvršavanje platnih transakcija u dinarima iniciranih do dana početka primene ovog zakona primenjuje se Zakon o platnom prometu ("Službeni list SRJ", br. 3/02 i 5/03 i "Službeni glasnik RS", br. 43/04, 62/06, 111/09 - dr. zakon i 31/11 - u daljem tekstu: Zakon o platnom prometu).
, na platne transakcije koje će se inicirati na osnovu ovlašćenja koje dužnik daje svojoj banci i svom poveriocu, a koja su izdata u skladu sa Zakonom o platnom prometu do početka primene ovog zakona, primenjivaće se odredbe Zakona o platnom prometu.
Do dana pristupanja Republike Srbije Evropskoj uniji, domaća platna transakcija između rezidenata i nerezidenata ili između nerezidenata, koja se izvršava u dinarima - ne smatra se domaćom platnom transakcijom, već međunarodnom platnom transakcijom, u smislu odredaba ovog zakona.
, na poslovanje institucija elektronskog novca iz trećih država preko kojih rezidenti, u skladu sa odredbama zakona kojim se uređuje devizno poslovanje, obavljaju poslove platnog prometa sa inostranstvom - primenjuju se odredbe zakona kojim se uređuje devizno poslovanje.
dužna je da Narodnu banku Srbije obavesti o svom poslovnom imenu i sedištu i odgovarajućem broju pod kojim je registrovana u registru matične države, odnosno o i-mejl adresi za komunikaciju s Narodnom bankom Srbije, kao i o nazivu i adresi sedišta nadzornog organa - najkasnije do početka primene ovog zakona, odnosno pre početka pružanja usluga rezidentima ako te usluge nije počela da pruža pre početka primene ovog zakona.
Narodna banka Srbije objavljuje listu institucija elektronskog novca iz trećih država koje su dostavile obaveštenje iz
Ako utvrdi da postoji sumnja da su aktivnosti institucije elektronskog novca iz treće države povezane s pranjem novca ili finansiranjem terorizma ili da ta institucija nije ispunila obavezu iz
Javni poštanski operator koji na dan stupanja na snagu ovog zakona pruža usluge u skladu sa Zakonom o platnom prometu - dužan je da Narodnoj banci Srbije dostavi obaveštenje iz
Pravno lice, osim Narodne banke Srbije, koje je do dana početka primene ovog zakona upravljalo radom platnog sistema u skladu sa odredbama Zakona o platnom prometu i propisa donetih na osnovu tog zakona - dužno je da do tog dana Narodnoj banci Srbije podnese zahtev za davanje dozvole za rad platnog sistema.
Pravno lice koje je do dana početka primene ovog zakona podnelo zahtev iz
- nastavlja da posluje u skladu sa odredbama Zakona o platnom prometu i propisa donetih na osnovu tog zakona do dana dostavljanja rešenja Narodne banke Srbije kojim je odlučeno o tom zahtevu.
Danom početka primene ovog zakona, Narodna banka Srbije nastavlja, u skladu sa odredbama ovog zakona, da upravlja platnim sistemima čiji je operator, a koji su uspostavljeni na osnovu odredaba Zakona o platnom prometu i drugih propisa.
Narodna banka Srbije nastavlja da upravlja sistemom nacionalne platne kartice.
Narodna banka Srbije doneće propise za sprovođenje ovog zakona koje je dužna da donese - najkasnije u roku od šest meseci od dana stupanja na snagu ovog zakona.
Danom početka primene ovog zakona prestaju da važe odredbe Zakona o platnom prometu ("Službeni list SRJ", br. 3/02 i 5/03 i "Službeni glasnik RS", br. 43/04, 62/06, 111/09 - dr. zakon i 31/11), osim odredaba člana 2, čl. 47. do 49, člana 50. stav 1. tačka 6) i st. 2. i 3, člana 51. stav 1. tač. 18) i 19) i stav 2. i člana 57. stav 3. tog zakona.
Odredbe člana 2. Zakona o platnom prometu ("Službeni list SRJ", br. 3/02 i 5/03 i "Službeni glasnik RS", br. 43/04, 62/06, 111/09 - dr. zakon i 31/11) važe i dalje isključivo radi primene ostalih odredaba iz stava 1. ovog člana koje ne prestaju da važe danom početka primene ovog zakona.
Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srbije", a primenjivaće se od 1. oktobra 2015. godine, osim odredaba ,
Narodna banka Srbije doneće propise za sprovođenje ovog zakona koje je dužna da donese - najkasnije u roku od šest meseci od dana stupanja na snagu ovog zakona.
Banke su dužne da svoje poslovanje i unutrašnje akte usklade sa odredbama ovog zakona do dana početka njegove primene.
Banke su dužne da, najkasnije mesec dana pre početka primene ovog zakona, usklade zaključene ugovore kojima se uređuju usluge povezane s platnim računom i da predlog tih ugovora koji će se primenjivati od dana početka primene ovog zakona dostave korisnicima platnih usluga.
Ako korisnik platnih usluga nije pre početka primene ovog zakona pismeno obavestio banku da odbija predlog iz stava 2. ovog člana, smatraće se da se saglasio s tim predlogom, o čemu je banka dužna da ga obavesti istovremeno s dostavljanjem tog predloga.
Banka može, osim na način utvrđen u st. 2. i 3. ovog člana, izvršiti usklađivanje ugovora kojima se uređuju usluge povezane s platnim računom i usklađivanjem opštih uslova poslovanja koji se primenjuju na ove ugovore.
U slučaju iz stava 4. ovog člana, banke su dužne da, najkasnije mesec dana pre početka primene ovog zakona, korisnike platnih usluga s kojima imaju zaključene ugovore iz tog stava obaveste o tome da su izvršile usklađivanje opštih uslova poslovanja sa odredbama ovog zakona i ove uslove učine dostupnim tim korisnicima.
Ako su odredbe ugovora iz stava 4. ovog člana suprotne odredbama usklađenih opštih uslova poslovanja, odnosno odredbama ovog zakona - od dana početka primene ovog zakona, na ugovorni odnos između banke i korisnika platnih usluga primenjuju se odredbe tih uslova, odnosno ovog zakona.
Narodna banka Srbije može propisati bliže uslove i način usklađivanja iz ovog člana.
Narodna banka Srbije preduzeće mere iz svoje nadležnosti prema banci koja ne postupi u skladu sa odredbama ovog člana, u skladu sa zakonom kojim se uređuju banke i ovim zakonom.
Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srbije", a primenjuje se istekom devet meseci od dana stupanja na snagu, osim odredaba čl. 28. do 30. ovog zakona, koje se primenjuju od dana pristupanja Republike Srbije Evropskoj uniji.
Narodna banka Srbije doneće propise za sprovođenje ovog zakona koje je dužna da donese - najkasnije u roku od šest meseci od dana stupanja na snagu ovog zakona.
Pružaoci platnih usluga dužni su da unutrašnje akte usklade sa odredbama ovog zakona u roku od šest meseci od dana njegovog stupanja na snagu.
Rok iz člana 42. stav 3. ovog zakona računa se od dana stupanja na snagu ovog zakona, a Narodna banka Srbije može doneti rešenje iz tog stava od početka primene ovog zakona.
Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srbije", a primenjivaće se od 6. maja 2025. godine, osim odredaba čl. 73. do 79. ovog zakona, koje će se primenjivati od dana pristupanja Republike Srbije Evropskoj uniji.