Institucija elektronskog novca ovlašćena je da izdaje elektronski novac po dobijanju dozvole Narodne banke Srbije za izdavanje elektronskog novca (u daljem tekstu: dozvola za izdavanje elektronskog novca).
Pored izdavanja elektronskog novca, institucija elektronskog novca može obavljati i sledeće poslove:
i/ili 5) ovog člana - institucija elektronskog novca dužna je da te usluge pruža, odnosno te poslove obavlja na način koji ne ugrožava stabilnost i sigurnost dela njenog poslovanja koji se odnosi na izdavanje elektronskog novca, niti otežava vršenje nadzora nad njenim poslovanjem u skladu sa ovim zakonom.
Na članove organa upravljanja i lica koja će neposredno rukovoditi poslovima izdavanja elektronskog novca u instituciji elektronskog novca (u daljem tekstu: rukovodilac institucije elektronskog novca) shodno se primenjuju odredbe
Lice koje namerava da stekne kvalifikovano učešće u instituciji elektronskog novca ili da ga uveća tako da stekne od 20% do 30%, više od 30% do 50% ili više od 50% glasačkih prava ili kapitala u toj instituciji, odnosno tako da postane njeno matično društvo - dužno je da pribavi prethodnu saglasnost Narodne banke Srbije za ovo sticanje, odnosno uvećanje.
Narodna banka Srbije o zahtevu za davanje saglasnosti iz
neuredan, Narodna banka Srbije u roku od 15 dana od dana prijema tog zahteva obaveštava lice iz tog stava na koji način da uredi taj zahtev, u kom slučaju rok iz
, Narodna banka Srbije utvrđuje da je lice iz tog stava dužno da stekne, odnosno uveća kvalifikovano učešće u instituciji elektronskog novca najkasnije u roku od godinu dana od dana dostavljanja ovog rešenja.
, a ako u tom roku stekne, odnosno uveća ovo učešće, ali ne u nivou za koji je data ova saglasnost, ta saglasnost dalje važi samo za nivo stečenog, odnosno uvećanog kvalifikovanog učešća u instituciji elektronskog novca.
dužno je da obavesti Narodnu banku Srbije o svakom sticanju, odnosno uvećanju kvalifikovanog učešća u instituciji elektronskog novca, najkasnije u roku od osam dana od dana tog sticanja, odnosno uvećanja.
U postupku odlučivanja o zahtevu za davanje saglasnosti iz
mora da ispuni sledeće uslove podobnosti radi obezbeđivanja stabilnog i sigurnog upravljanja institucijom elektronskog novca:
1)
da ima dobru poslovnu reputaciju;
2)
da članovi organa upravljanja podnosioca zahteva - pravnog lica i lica koja su s tim pravnim licem blisko povezana imaju dobru poslovnu reputaciju;
3)
da je finansijsko stanje podnosioca zahteva odgovarajuće, posebno u odnosu na poslove koje institucija elektronskog novca obavlja;
4)
da vršenje nadzora nad institucijom elektronskog novca u skladu sa ovim zakonom neće biti onemogućeno ili znatno otežano zbog bliske povezanosti podnosioca zahteva s drugim licima, niti će biti onemogućena ili znatno otežana razmena podataka između nadležnih organa;
5)
da je grupa društava kojoj podnosilac zahteva - pravno lice pripada transparentna i da se u potpunosti može utvrditi vlasništvo svih lica koja imaju direktno ili indirektno vlasništvo u tom pravnom licu, kao i svako direktno ili indirektno vlasništvo tog pravnog lica u drugim pravnim licima;
6)
da poslovne i druge aktivnosti podnosioca zahteva nisu povezane s pranjem novca ili finansiranjem terorizma, niti mogu ugroziti stabilnost i sigurnost poslovanja institucije elektronskog novca, odnosno onemogućiti ili znatno otežati vršenje nadzora nad tom institucijom ili razmenu podataka između nadležnih organa;
7)
da je moguće utvrditi izvor sredstava za sticanje, odnosno uvećanje kvalifikovanog učešća;
8)
da ispunjava druge uslove koje propiše Narodna banka Srbije, uključujući uslov da nameravano sticanje kvalifikovanog učešća u instituciji elektronskog novca ne može dovesti do negativnih posledica po zaštitu konkurencije iz
Narodna banka Srbije propisuje bliže uslove za sticanje, odnosno uvećanje kvalifikovanog učešća u instituciji elektronskog novca, kao i dokaze, dokumentaciju i podatke koje je lice iz
Smatra se da, radi sticanja, odnosno uvećanja kvalifikovanog učešća u instituciji elektronskog novca, sledeća lica nastupaju kao jedan sticalac:
1)
pravno lice i lica koja učestvuju u upravljanju ili rukovođenju tim pravnim licem ili drugim pravnim licem s kojim je to pravno lice blisko povezano;
2)
pravno lice i lica koja neposredno imenuje i razrešava organ upravljanja tog pravnog lica ili drugog pravnog lica s kojim je to pravno lice blisko povezano;
3)
pravno lice i zastupnici i likvidacioni upravnici tog pravnog lica ili drugog pravnog lica s kojim je to pravno lice blisko povezano;
4)
fizička lica koja se smatraju povezanim licima u smislu zakona kojim se uređuju privredna društva;
učestvuju u upravljanju ili rukovođenju ili u njima imaju kontrolno učešće;
6)
pravna lica - članovi iste grupe društava;
7)
lica koja učestvuju u upravljanju ili rukovođenju istim pravnim licem;
8)
lica koja imaju kontrolno učešće u istom pravnom licu;
9)
lice koje drugom licu omogućava da obezbedi sredstva za sticanje, odnosno uvećanje kvalifikovanog učešća u instituciji elektronskog novca i to drugo lice;
10)
vlastodavac i punomoćnik;
11)
dva ili više pravnih ili fizičkih lica među kojima ne postoji odnos iz , a povezana su tako da postoji mogućnost da se usled pogoršanja ili poboljšanja finansijskog položaja jednog lica pogorša ili poboljša finansijski položaj drugog lica ili više njih, a Narodna banka Srbije, na osnovu dokumentacije i podataka kojima raspolaže, proceni da postoji mogućnost prenosa gubitka, dobiti ili kreditne sposobnosti.
Radi sticanja, odnosno uvećanja kvalifikovanog učešća u instituciji elektronskog novca, lice nastupa kao jedan sticalac s drugim licem i kada između njih ne postoji veza iz
namerava da u potpunosti otuđi stečeno kvalifikovano učešće, odnosno da ga umanji ispod visine za koju je dobilo tu saglasnost, dužno je da o tome prethodno obavesti Narodnu banku Srbije, uz navođenje visine preostalog učešća u instituciji elektronskog novca.
u potpunosti otuđilo učešće u instituciji elektronskog novca ili ga je umanjilo ispod nivoa kvalifikovanog učešća - saglasnost iz tog stava prestaje da važi, a ako je umanjilo kvalifikovano učešće u instituciji elektronskog novca ispod nivoa za koji je data ta saglasnost, ali ne i ispod nivoa kvalifikovanog učešća - saglasnost dalje važi samo za preostali nivo kvalifikovanog učešća.
stekne kvalifikovano učešće u instituciji elektronskog novca ili ga uveća tako da stekne od 20% do 30%, više od 30% do 50% ili više od 50% glasačkih prava ili kapitala u toj instituciji, odnosno tako da postane njeno matično društvo - Narodna banka Srbije rešenjem će naložiti tom licu da otuđi stečeno, odnosno uvećano kvalifikovano učešće u toj instituciji, u roku koji ne može biti duži od tri meseca od dana dostavljanja ovog rešenja.
instituciji elektronskog novca, lice iz tog stava više ne može neposredno ili posredno da ostvaruje glasačka prava u toj instituciji, kao ni pravo na dividendu i druga prava koja proističu iz stečenog ili uvećanog kvalifikovanog učešća, niti može da utiče na upravljanje tom institucijom ili njenu poslovnu politiku.
Institucija elektronskog novca dužna je da obezbedi potpunu primenu odredbe
ne otuđi stečeno, odnosno uvećano kvalifikovano učešće na način i u roku utvrđenim u rešenju iz tog stava, pravni posao na osnovu koga je stečeno, odnosno uvećano kvalifikovano učešće ništav je.
za davanje te saglasnosti ili da lice s kvalifikovanim učešćem može ugroziti stabilno i sigurno poslovanje institucije elektronskog novca ili da je to lice bez prethodne saglasnosti Narodne banke Srbije uvećalo kvalifikovano učešće preko nivoa za koji je dobilo saglasnost u tom rešenju.
, Narodna banka Srbije će licu kome je ukinuta saglasnost rešenjem naložiti da otuđi kvalifikovano učešće u instituciji elektronskog novca u roku koji ne može biti duži od tri meseca od dana dostavljanja ovog rešenja.
, lice može i bez prethodne saglasnosti Narodne banke Srbije steći, odnosno uvećati kvalifikovano učešće u instituciji elektronskog novca, i to nasleđivanjem, pravnim sledbeništvom ili drugim sticanjem nezavisnim od volje sticaoca.
Lice koje je kvalifikovano učešće steklo, odnosno uvećalo na način iz
dužno je da u roku od mesec dana od dana tog sticanja, odnosno uvećanja podnese zahtev za davanje saglasnosti Narodne banke Srbije na to sticanje, odnosno uvećanje ili da obavesti Narodnu banku Srbije da je tako stečeno, odnosno uvećano kvalifikovano učešće otuđilo.
Do donošenja rešenja Narodne banke Srbije o davanju saglasnosti na sticanje, odnosno uvećanje kvalifikovanog učešća, lice koje je to učešće steklo na način iz
ne može neposredno ili posredno da ostvaruje glasačka prava u instituciji elektronskog novca, kao ni pravo na dividendu i druga prava koja proističu iz stečenog, odnosno uvećanog kvalifikovanog učešća, niti može da utiče na upravljanje tom institucijom ili njenu poslovnu politiku.
Institucija elektronskog novca dužna je da obezbedi potpunu primenu odredbe
nije dostavilo zahtev ili obaveštenje iz tog stava - Narodna banka Srbije može od tog lica ili matičnog društva tog lica, kao i od članova organa tog lica, odnosno tog društva, zahtevati da joj dostave informacije i relevantnu dokumentaciju koji se odnose na proveru i utvrđivanje tih okolnosti.
Narodna banka Srbije može zahtevati da joj informacije i dokumentaciju iz
dužna su da Narodnoj banci Srbije dostave podatke i informacije o novoimenovanim članovima organa upravljanja tih lica, o licima koja u njima steknu kvalifikovano učešće ili s njima postanu blisko povezana, kao i o svakoj statusnoj promeni, najkasnije u roku od 15 dana od dana imenovanja, odnosno od dana sticanja tog svojstva, odnosno od dana saznanja o budućoj statusnoj promeni.
Institucija elektronskog novca dužna je da najmanje jednom godišnje, kao i na zahtev Narodne banke Srbije, obavesti Narodnu banku Srbije o identitetu svih lica koja imaju kvalifikovano učešće u toj instituciji, uz navođenje visine tog učešća.
Narodna banka Srbije može propisati bliže uslove i način dostavljanja podataka i informacija iz ovog člana.
Narodna banka Srbije može propisati da se sve ili pojedine odredbe ne primenjuju na institucije elektronskog novca koje u skladu sa zakonom obavljaju druge poslovne aktivnosti koje nisu povezane sa izdavanjem elektronskog novca ili pružanjem platnih usluga, naročito ako su aktivnosti i/ili vlasnička struktura tih institucija predmet nadzora nadležnog organa u skladu sa odredbama posebnog zakona.
Privredno društvo koje namerava da izdaje elektronski novac podnosi Narodnoj banci Srbije zahtev za davanje dozvole za izdavanje elektronskog novca, uz koji dostavlja:
poslovni plan institucije elektronskog novca s projekcijom prihoda i rashoda za period od prve tri godine poslovanja na osnovu kojeg se može zaključiti da će ova institucija biti u stanju da obezbedi ispunjenost odgovarajućih organizacionih, kadrovskih, tehničkih i drugih uslova za stabilno i sigurno poslovanje;
7)
dokaz da raspolaže propisanim iznosom početnog kapitala iz
opis sistema upravljanja i sistema unutrašnjih kontrola;
11)
opis mera unutrašnje kontrole koje se uspostavljaju radi ispunjavanja obaveza utvrđenih propisima kojima se uređuju sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma;
12)
opis organizacione strukture, uključujući podatke o planiranom izdavanju elektronskog novca preko ogranaka, odnosno pružanju platnih usluga preko ogranaka i/ili zastupnika, kao i podatke o poveravanju pojedinih operativnih poslova u vezi sa izdavanjem elektronskog novca i/ili pružanjem platnih usluga;
13)
opis uspostavljenih procedura i mehanizama unutrašnjih kontrola i interne revizije radi zaštite interesa imalaca elektronskog novca i, ako pruža platne usluge iz
, korisnika platnih usluga radi obezbeđenja kontinuiranog, stabilnog i sigurnog izdavanja elektronskog novca, odnosno pružanja platnih usluga, a u vezi s ;
14)
opis učešća u platnim sistemima, ako institucija elektronskog novca namerava da učestvuje u tim sistemima;
15)
podatke o licima koja su članovi organa upravljanja podnosioca zahteva iz ovog stava i budućim rukovodiocima institucije elektronskog novca, s podacima i dokazima o tome da ova lica imaju dobru poslovnu reputaciju, odgovarajuće stručne kvalifikacije i iskustvo, shodnom primenom
podatke o licima s kvalifikovanim učešćem u podnosiocu zahteva iz ovog stava, visini njihovog učešća, kao i dokaze o podobnosti tih lica da obezbede stabilno i sigurno upravljanje institucijom elektronskog novca u skladu s
podatke o spoljnom revizoru koji obavlja reviziju finansijskih izveštaja podnosioca zahteva iz ovog stava u godini u kojoj se podnosi zahtev, ako je za tog podnosioca obavezna revizija finansijskih izveštaja u skladu sa zakonom;
18)
podatke o licima blisko povezanim s podnosiocem zahteva iz ovog stava i opis te povezanosti;
neuredan, Narodna banka Srbije u roku od mesec dana od dana prijema tog zahteva obaveštava privredno društvo iz tog stava na koji način da uredi taj zahtev, u kom slučaju rok iz
počinje da teče od dana kada je podnet uredan zahtev u skladu sa obaveštenjem iz ovog stava.
Rešenje o davanju dozvole za izdavanje elektronskog novca objavljuje se u "Službenom glasniku Republike Srbije" i na Internet prezentaciji Narodne banke Srbije.
Narodna banka Srbije utvrđuje platne usluge koje će pružati institucija elektronskog novca.
Na odbijanje zahteva za davanje dozvole za izdavanje elektronskog novca, dopunu ove dozvole, promenu okolnosti posle davanja te dozvole i prestanak njenog važenja shodno se primenjuju odredbe .
Ako je platna institucija dobila dozvolu za izdavanje elektronskog novca, dozvola za pružanje platnih usluga prestaje da važi narednog radnog dana od dana dostavljanja platnoj instituciji rešenja o davanju dozvole za izdavanje elektronskog novca.
Narodna banka Srbije propisuje bliže uslove i način davanja dozvole za izdavanje elektronskog novca.
Privredno društvo koje podnosi zahtev za davanje dozvole za izdavanje elektronskog novca dužno je da, u toku postupka davanja ove dozvole, kao i na dan prijema rešenja Narodne banke Srbije o davanju te dozvole, ima početni kapital koji ne može biti manji od 350.000 evra u dinarskoj protivvrednosti prema zvaničnom srednjem kursu.
Narodna banka Srbije bliže uređuje elemente i način izračunavanja početnog kapitala institucije elektronskog novca.
Institucija elektronskog novca dužna je da u svakom trenutku posluje u skladu sa organizacionim, kadrovskim, tehničkim i drugim zahtevima utvrđenim ovim zakonom i drugim propisima.
Na sistem upravljanja i sistem unutrašnjih kontrola institucije elektronskog novca shodno se primenjuju odredbe
Institucija elektronskog novca dužna je da, radi stabilnog i sigurnog poslovanja i ispunjenja obaveza prema poveriocima, tokom svog poslovanja održava kapital koji ni u jednom trenutku ne može biti niži od iznosa početnog kapitala propisanog
ili od iznosa zbira kapitalnih zahteva iz , u zavisnosti od toga koji je iznos veći.
Ako pruža platne usluge koje nisu neposredno povezane sa izdavanjem elektronskog novca, institucija elektronskog novca dužna je da kapitalni zahtev za te usluge izračunava primenom metoda za izračunavanje kapitalnog zahteva platne institucije, u skladu s .
Kapitalni zahtev institucije elektronskog novca za izdavanje tog novca iznosi najmanje 2% proseka neiskorišćenog elektronskog novca.
Prosek neiskorišćenog elektronskog novca jeste prosečan ukupan iznos finansijskih obaveza koje se odnose na izdati elektronski novac na kraju svakog kalendarskog dana u prethodnih šest meseci. Ovaj prosek utvrđuje se prvog dana u mesecu za prethodnih šest meseci, a koristi se za izračunavanje kapitalnog zahteva za izdavanje elektronskog novca za taj mesec.
Ako institucija elektronskog novca pruža platne usluge koje nisu neposredno povezane sa izdavanjem elektronskog novca ili obavlja druge poslove iz , a iznos proseka neiskorišćenog elektronskog novca nije unapred poznat, Narodna banka Srbije može toj instituciji rešenjem dati saglasnost da umesto ovog proseka kao osnov za izračunavanje kapitalnog zahteva za izdavanje elektronskog novca koristi iznos dela novčanih sredstava za koji se pretpostavlja da će se upotrebiti za izdavanje elektronskog novca.
, institucija elektronskog novca dužna je da Narodnoj banci Srbije dostavi dokaze o tome da nije moguće unapred utvrditi iznos proseka neiskorišćenog elektronskog novca, kao i dokaze da se deo novčanih sredstava iz tog stava može objektivno proceniti na osnovu istorijskih podataka.
Ako period u kom posluje nije dovoljno dug za izračunavanje proseka neiskorišćenog elektronskog novca, institucija elektronskog novca može umesto ovog proseka kao osnov za izračunavanje kapitalnog zahteva za izdavanje elektronskog novca koristiti projektovani iznos neiskorišćenog elektronskog novca utvrđen u njenom poslovnom planu, uz prethodno obaveštenje Narodne banke Srbije, koja može zahtevati ispravku nerealno projektovanog iznosa.
Način izračunavanja kapitala i kapitalnih zahteva institucije elektronskog novca, kao i način i rokovi izveštavanja o načinu izračunavanja tog kapitala i kapitalnih zahteva, bliže se uređuju propisom Narodne banke Srbije.
do 20% u odnosu na zbir iznosa kapitalnih zahteva izračunatih u skladu sa tog člana, pri čemu taj kapital ne može biti niži od iznosa početnog kapitala iz
Narodna banka Srbije rešenja iz donosi uzimajući u obzir funkcionisanje sistema upravljanja i sistema unutrašnjih kontrola, a naročito upravljanje rizicima u instituciji elektronskog novca, kao i podatke o gubicima u poslovanju te institucije.
prenose plaćanjem posredstvom platnog instrumenta, ta institucija nije dužna da zaštiti ova sredstva pre njihovog odobravanja na njen platni račun ili stavljanja na raspolaganje ovih sredstava instituciji elektronskog novca na drugi način, u skladu sa ovim zakonom. U svakom slučaju, institucija elektronskog novca dužna je da zaštiti ova novčana sredstva u roku od pet poslovnih dana od dana izdavanja elektronskog novca.
Ako pruža platne usluge koje nisu neposredno povezane sa izdavanjem elektronskog novca, institucija elektronskog novca dužna je da zaštiti novčana sredstva koja je primila od korisnika platnih usluga ili od drugih pružalaca platnih usluga u vezi sa izvršenjem platne transakcije, u skladu s
, institucija elektronskog novca dužna je da u svojim poslovnim knjigama odvojeno evidentira poslovne promene koje nastaju na osnovu izdavanja elektronskog novca i poslovne promene koje nastaju na osnovu platnih usluga koje nisu neposredno povezane sa izdavanjem elektronskog novca.
Izuzetno od , institucija elektronskog novca dužna je da Narodnoj banci Srbije, pored pojedinačnih finansijskih izveštaja za prethodnu godinu, sa izveštajem spoljnog revizora, dostavi i odvojene računovodstvene podatke koji se odnose na izdavanje elektronskog novca, kao i odvojene računovodstvene podatke koji se odnose na platne usluge koje nisu neposredno povezane sa izdavanjem elektronskog novca, sa izveštajem spoljnog revizora o tim podacima, najkasnije u roku od 30 dana od dana dostavljanja finansijskih izveštaja u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo.
Institucija elektronskog novca smatra se velikim pravnim licem, u smislu zakona kojim se uređuje računovodstvo.
Institucija elektronskog novca može izdavati elektronski novac i pružati platne usluge preko ogranka.
Ogranak institucije elektronskog novca jeste njen izdvojeni organizacioni deo koji nema svojstvo pravnog lica, a preko koga ova institucija izdaje elektronski novac ili pruža jednu ili više platnih usluga, u skladu sa ovim zakonom.
Institucija elektronskog novca može u trećoj državi izdavati elektronski novac i pružati platne usluge samo preko ogranka.
Radi osnivanja ogranka u trećoj državi, institucija elektronskog novca podnosi Narodnoj banci Srbije zahtev za davanje saglasnosti, uz koji dostavlja sledeće podatke i dokumentaciju:
1)
naziv i adresu ogranka;
2)
opis organizacione strukture ogranka;
3)
poslovni plan ogranka za prve tri poslovne godine sa opisom poslova koje namerava da pruža preko ogranka;
4)
podatke o licima koja će rukovoditi poslovima ogranka i licima koja će neposredno rukovoditi poslovima izdavanja elektronskog novca i pružanja platnih usluga u ogranku, s podacima i dokazima da ta lica imaju dobru poslovnu reputaciju, kao i odgovarajuće stručne kvalifikacije i iskustvo, shodnom primenom
neuredan, Narodna banka Srbije u roku od mesec dana od dana prijema tog zahteva obaveštava instituciju elektronskog novca iz tog stava na koji način da uredi taj zahtev, u kom slučaju rok iz
Na instituciju elektronskog novca koja namerava da pojedine operativne poslove u vezi sa izdavanjem elektronskog novca i pružanjem platnih usluga poveri drugom licu - shodno se primenjuju odredbe
Institucija elektronskog novca može obavljati distribuciju i otkup elektronskog novca preko trećeg fizičkog ili pravnog lica s kojim je zaključila ugovor o obavljanju tih poslova, nakon što o tome obavesti Narodnu banku Srbije i dostavi joj podatke o tom licu (ime i prezime, jedinstveni matični broj i adresu prebivališta za fizička lica, odnosno poslovno ime ili naziv, matični broj, poreski identifikacioni broj i adresu sedišta za pravna lica i preduzetnike).
Ako prestane da obavlja distribuciju i otkup elektronskog novca preko lica iz
o svim trećim fizičkim i pravnim licima preko kojih vrši distribuciju i otkup elektronskog novca, kao i podatke o svim lokacijama na kojima se obavljaju distribucija i otkup elektronskog novca preko trećeg fizičkog ili pravnog lica.
Institucija elektronskog novca koja izdaje elektronski novac, pruža platne usluge i/ili obavlja distribuciju i otkup elektronskog novca u skladu s odgovara za zakonito poslovanje ogranka, zastupnika i trećih lica, kao i za zakonito obavljanje operativnih poslova koje je poverila drugom licu.
Narodna banka Srbije vodi registar institucija elektronskog novca.
U registar institucija elektronskog novca upisuju se podaci o:
1)
institucijama elektronskog novca koje imaju dozvolu za izdavanje elektronskog novca;
2)
zastupnicima institucija elektronskog novca u Republici Srbiji preko kojih ove institucije pružaju platne usluge;
3)
ograncima institucija elektronskog novca u trećim državama.
Narodna banka Srbije u registar institucija elektronskog novca redovno unosi sve promene nastale u vezi sa subjektima unosa.
Registar institucija elektronskog novca je javna knjiga i vodi se u elektronskom obliku, a podaci iz ovog registra dostupni su na Internet prezentaciji Narodne banke Srbije.
Narodna banka Srbije propisuje bliže uslove, sadržinu i način vođenja registra institucija elektronskog novca, kao i način brisanja podataka iz tog registra.