Privredni subjekt ne sme da primenjuje različite uslove pružanja usluga pristupa mreži ili usluga elektronskih komunikacija koje se odnose na nacionalnost, državljanstvo, prebivalište ili poslovno sedište krajnjih korisnika, osim u slučaju postojanja objektivnih razloga.
Pružalac javno dostupne elektronske komunikacione usluge, osim pružaoca usluga komunikacije između mašina, dužan je pre zaključenja ugovora sa potrošačima, odnosno krajnjim korisnicima, gde je posebno naznačeno, pruži informacije koje naročito uključuju:
1)
minimalni kvalitet pružanja usluga, u meri u kojoj je ponuđen, a za usluge koje nisu usluge pristupa internetu posebne garantovane parametre kvaliteta, ukoliko nije ponuđen minimalni kvalitet usluga pružalac usluge daje izjavu o tome;
2)
cene aktiviranja elektronske komunikacione usluge i iznos svih ponavljajućih naknada ili naknada povezanih sa potrošnjom, ukoliko je primenljivo i u meri u kojoj je primenljivo;
3)
rok važenja ugovora i uslove pod kojima se ugovor obnavlja i raskida, uključujući i troškove raskida;
4)
minimalno korišćenje usluge ili trajanje ugovora potrebno za ostvarivanja prava na promotivne pogodnosti;
5)
postupak u vezi sa promenom pružaoca usluga pristupa internetu i naknadama u slučaju kašnjenja ili zloupotrebe prilikom promene pružaoca usluga pristupa internetu;
6)
prava potrošača koji koristi uslugu sa plaćanjem unapred da na zahtev ostvari povraćaj preostalog iznosa unapred plaćene usluge, u slučaju promene pružaoca usluge pristupa internetu;
7)
sve naknade koje se plaćaju u slučaju raskida ugovora pre isteka perioda na koji je zaključen, uključujući informacije o otključavanju terminalne opreme i sve povraćaje troškova povezanih sa terminalnom opremom;
8)
naknade i uslove vraćanja sredstava za slučaj nepridržavanja ugovorenog nivoa kvaliteta usluga i naknade u slučaju neadekvatne primene bezbednosnih mera;
9)
mere koje operator može primeniti radi održavanja bezbednosti i integriteta svojih mreža i usluga, sprečavanja zloupotreba kao i kontrole nedozvoljenog sadržaja.
Pružaoci usluga pristupa internetu i javno dostupnih komunikacionih usluga između lica, osim podataka iz
minimalni kvalitet pružanja usluge u meri u kojoj se nudi uzimajući u obzir smernice tela evropskih regulatora i to za usluge pristupa internetu- naročito kašnjenje, varijacije kašnjenja i gubitak paketa i za javno dostupne komunikacione usluge između lica, pri čemu pružaoci tih usluga kontrolišu najmanje neke delove mreže ili su u tu svrhu sklopili sporazum o nivou usluge (SLA) sa privrednim subjektom koji pruža pristup mreži, naročito vreme potrebno za priključak, verovatnoću kvarova i kašnjenje signalizacijskih poruka u skladu sa
uslove, uključujući i naknade koje pružalac usluge propisuje za korišćenje isporučene terminalne opreme, pri čemu se ne dovodi u pitanje pravo krajnjih korisnika da koriste terminalnu opremu prema vlastitom izboru u skladu sa
visinu jednokratne naknade za priključenje elektronske komunikacione usluge i iznos svih ponavljajućih naknada i naknada povezanih sa potrošnjom;
4)
detalje određenog tarifnog paketa na osnovu ugovora, i za svaki tarifni plan vrstu ponuđenih usluga, i ukoliko je primenljivo, količinu saobraćaja (kao što je broj megabajta, minuta, poruka) koji je uključen u obračunski interval i cenu dodatnog saobraćaja;
5)
mogućnosti za potrošače da prenesu neiskorišćenu količinu iz prethodnog obračunskog perioda u naredni obračunski period, u slučaju tarifnog paketa sa unapred utvrđenom količinom saobraćaja, ukoliko je ta mogućnost predviđena ugovorom;
6)
omogućavanje transparentnosti računa i praćenje potrošnje;
7)
informacije o tarifama vezanim za brojeve ili usluge na koje se primenjuju posebni uslovi određivanja cene, i ukoliko je primenljivo, za pojedinačne kategorije usluga ove informacije se pružaju neposredno pre uspostavljanja poziva ili povezivanja sa pružaocem usluge;
8)
za pakete usluga i pakete koji uključuju usluge i terminalnu opremu, cenu pojedinačnih elemenata paketa u meri u kojoj se samostalno pružaju na tržištu;
9)
detalje i uslove, uključujući i naknade, vezane za postprodajne usluge održavanja i podrške kupcima;
10)
način na koji se mogu dobiti ažurirane informacije o svim primenljivim tarifama i naknadama za održavanje;
11)
informacije o trajanju ugovora za pakete usluga i uslove za obnavljanje i raskid ugovora, i ukoliko je primenljivo, uslove za raskid paketa usluga ili njegovih elemenata;
12)
postupanje sa podacima o ličnosti koje treba staviti na raspolaganje pre početka pružanja usluge ili prikupiti u kontekstu pružanja usluge, podacima o saobraćaju i podacima o lokaciji tokom trajanja i nakon prestanka ugovornog odnosa;
13)
redovno obaveštavanje krajnjih korisnika sa invaliditetom o proizvodima i uslugama koji su posebno prilagođeni za njihovu upotrebu, kao i načinu dobijanja ažuriranih informacija u pogledu pojedinosti o proizvodima i uslugama;
14)
način za pokretanje postupka i rešavanje prigovora, kao i o mogućnosti vansudskog rešavanja sporova iz
Pružaoci javno dostupnih komunikacionih usluga između lica koje su zasnovane na korišćenju numeracije, osim podataka iz , dužni su da obezbede i informacije o:
1)
svim ograničenjima pristupa službama za hitne intervencije ili podacima o lokaciji lica koje poziva službu za hitne intervencije zbog tehničke nemogućnosti u meri u kojoj se uslugom omogućava krajnjem korisniku da uspostavi poziv prema broju iz plana numeracije;
2)
pravu krajnjeg korisnika da odabere da li se njegovi podaci o ličnosti unose u javni imenik, sa preciziranom vrstom podataka koji se unose.
Pružaoci usluga pristupa internetu osim podataka iz dužni su da krajnjim korisnicima obezbede i sledeće informacije:
1)
o merama upravljanja saobraćajem i njihovom uticaju na kvalitet usluge pristupa internetu, privatnosti krajnjih korisnika, zaštiti podataka o ličnosti i informacije o podacima o ličnosti koje treba staviti na raspolaganje pre početka pružanja usluge ili prikupiti u kontekstu pružanja usluge;
2)
o načinu na koji svako ograničenje količine podataka, protoka i ostalih parametara kvaliteta usluge može uticati na kvalitet usluge pristupa internetu, a naročito na korišćenje sadržaja, aplikacija i usluga;
3)
o tome kako usluge elektronskih komunikacija koje se pružaju u zatvorenim elektronskim komunikacionim mrežama koristeći internet protokol (IPTV, VoLTE i drugo) mogu uticati na uslugu pristupa internetu koja se pruža krajnjem korisniku;
4)
o minimalnom, uobičajeno dostupnom, maksimalnom i oglašenom protoku za preuzimanje i slanje podataka u slučaju fiksnih mreža, kao i procenjenom maksimalnom i oglašenom protoku za preuzimanje i slanje u slučaju mobilnih mreža i o tome koliko odstupanje od oglašenog protoka utiče na prava krajnjih korisnika iz
o pravnim sredstvima dostupnim krajnjem korisniku u slučaju svake razlike do koje dolazi stalno ili redovno, između stvarnog kvaliteta usluge pristupa internetu u pogledu protoka ili drugih parametara kvaliteta i ugovorenog kvaliteta.
Informacije iz pružaju se na jasan i nedvosmislen način na trajnom nosaču informacija ili, ako to nije izvodljivo, u okviru dokumenta koji je potrošaču dostupan za pregled i preuzimanje. Pružalac usluge dužan je da potrošaču ukaže na postojanje tog dokumenta i o važnosti njegovog preuzimanja za potrebe čuvanja, budućeg pretraživanja i nepromenjenog umnožavanja.
Informacije iz pružaju se, na zahtev, na način i u obliku koji je dostupan krajnjim korisnicima sa invaliditetom.
odnose se i na krajnje korisnike mikro i mala pravna lica i neprofitne organizacije, osim ako su izričito pristali da se odreknu ovih odredbi u celini ili delimično.
Pružalac komunikacione usluge između lica koja je zasnovana na korišćenju numeracije ili usluge pristupa internetu je dužan da, u skladu sa svojim tehničkim mogućnostima, dostavi besplatno obaveštenje o cenama odlaznih i dolaznih poziva, slanja tekstualnih poruka i prenosa podataka u romingu prilikom svakog pojedinačnog ulaska krajnjeg korisnika u novu roming zonu.
Regulator bliže određuje informacije koje je pružalac usluge dužan da objavi u skladu sa i
Pružaoci usluga pristupa internetu ili pružaoci javno dostupnih komunikacionih usluga između lica dužni su da u uslovima ugovora, na jasan, nedvosmislen, mašinski čitljiv način i na način koji je pristupačan krajnjim korisnicima sa invaliditetom, navedu informacije koje se odnose na:
1)
kontakt podatke pružaoca usluge;
2)
opis ponuđenih usluga uključujući:
(1)
specifikaciju ponuđenih usluga i glavne karakteristike svake ponuđene usluge, uključujući minimalni kvalitet pružanja usluge, ukoliko je ponuđen, i sva ograničenja u vezi sa upotrebom terminalne opreme;
(2)
cene ponuđenih usluga, uključujući podatke o saobraćaju (kao što su ograničenja u količini prenosa podataka, broju minuta govornog saobraćaja ili broju poruka) u posebnim tarifnim paketima i cene koje se primenjuju na dodatne jedinice potrošnje, brojeve ili usluge za koje važe posebni uslovi određivanja cena, o naknadama za pristup i održavanje, o svim vrstama naknada koje zavise od potrošnje, specijalnim tarifnim šemama, kao i svim dodatnim naknadama, kao i troškovima koji se odnose na terminalnu opremu;
(3)
ponuđene postprodajne usluge, usluge održavanja i korisničke podrške, kao i njihove kontakt podatke;
(4)
standardne uslove ugovora, uključujući rok važenja ugovora, naknade usled privremenog raskida ugovora, prava u vezi sa raskidom ugovora za pakete usluga ili njihove elemente, postupke i naknade u vezi sa prenosom broja i druge pokazatelje, ukoliko je primenljivo;
(5)
za pružaoca komunikacionih usluga između lica koje su zasnovane na korišćenju numeracije podatke o pristupu službama za hitne intervencije i podatke o lokaciji pozivaoca, kao i o svim ograničenjima u vezi sa lokacijom pozivaoca, kao i podatke o stepenu u kome se može omogućiti pristup službama za hitne intervencije za pružaoca komunikacionih usluga između lica koje nisu zasnovane na korišćenju numeracije;
(6)
detalje o proizvodima i uslugama, uključujući sve mogućnosti, prakse, politike, procedure i izmene u načinu pružanja usluga koje su posebno dizajnirane za krajnje korisnike sa invaliditetom;
(7)
način rešavanja prigovora, uključujući i postupke koje je uspostavio pružalac usluge.
Regulator je nadležan da omogući objavljivanje podataka iz
i bliže uređuje relevantne podatke koje sam objavljuje i podatke koje objavljuju pružaoci usluga pristupa internetu i pružaoci javno dostupnih komunikacionih usluga između lica, načinu i rokovima za objavu tih podataka, a sve u cilju omogućavanja krajnjim korisnicima da donesu odluku. Pre određivanja bilo koje obaveze i ukoliko smatra primerenim, Regulator može promovisati mere samoregulacije i koregulacije.
Međusobna prava i obaveze pružaoca javno dostupnih elektronskih komunikacionih usluga i krajnjih korisnika uređuju se ugovorom.
Prilikom zaključenja ili izmene ugovora za korišćenje elektronskih komunikacionih usluga pružalac elektronske komunikacione usluge može da izvrši procenu solventnosti potrošača povlačenjem izveštaja iz baze podataka o zaduženosti potrošača, na način propisan pravilima rukovaoca baze, u svrhu donošenja odluke o pružanju elektronske komunikacione usluge, uz prethodnu saglasnost potrošača. Operator može, da podatke o izmirivanju obaveza potrošača od značaja za procenu solventnosti, dostavlja putem informacionog sistema bazi podataka o zaduženosti potrošača propisanu zakonom kojim se uređuje zaštita korisnika finansijskih usluga u svrhu provere solventnosti i kreditne sposobnosti potrošača od strane banaka i pružaoca elektronske komunikacione usluge.
Pružalac javno dostupne elektronske komunikacione usluge, osim pružaoca usluga komunikacije između mašina dužan je da potrošačima pre zaključenja ugovora bez naknade obezbedi kratak i čitljiv sažetak ugovora na propisanom obrascu.
poslovno ime, adresu sedišta pružaoca usluge, adresu za prijem prigovora ukoliko se ona razlikuje od adrese sedišta, adresu elektronske pošte i matični broj;
2)
osnovne karakteristike usluge koja se pruža samostalno ili u paketu i terminalne opreme (vrsta terminalne opreme, količina prenosa podataka poziva, poruka, vrsta televizijskog paketa sa spiskom TV kanala i sl);
3)
podatke o cenama, visini jednokratne naknade za priključenje elektronske komunikacione usluge i svim ponavljajućim naknadama i naknadama koje su povezane sa potrošnjom, maloprodajne cene terminalne opreme uključujući i povlašćene maloprodajne cene, kao i informacije o cenama dodatnih usluga ako su dostupne;
4)
rok važenja ugovora, kao i uslove pod kojima se ugovor produžava i raskida, uključujući naknade za prevremeni raskid i način korišćenja terminalne opreme;
5)
informacije o dostupnosti usluga za krajnje korisnike sa invaliditetom i informacije o najvažnijim proizvodima i uslugama (specijalizovanoj opremi, posebnim tarifama, komunikaciji prema službama za hitne intervencije i dr);
6)
vezano za usluge pristupa internetu, jasno i razumljivo objašnjenje vezano za minimalan, uobičajeno dostupan, maksimalan i oglašen protok za preuzimanje i slanje podataka u slučaju fiksnih mreža, kao i procenjen maksimalan i oglašen protok za preuzimanje i slanje podataka u slučaju mobilnih mreža;
7)
vezano za usluge pristupa internetu, jasno i razumljivo objašnjenje o pravnim sredstvima dostupnim potrošaču u slučaju svake razlike do koje dolazi stalno ili koja se često ponavlja, između stvarnog kvaliteta usluge pristupa internetu u pogledu protoka ili drugih parametara kvaliteta i ugovorenog kvaliteta.
Odredbe odnose se i na krajnje korisnike mikro i mala pravna lica i neprofitne organizacije, osim ako su izričito pristali da se odreknu ovih odredbi u celini ili delimično.
Potrošački ugovori koji se zaključuju u postupku javne nabavke mogu da odstupaju od uslova i cenovnika koje je operator učinio javno dostupnim u skladu sa odredbama ovog člana i
Period važenja ugovorne obaveze koji pružalac javno dostupne elektronske komunikacione usluge, osim pružaoca komunikacione usluge između lica koja nije zasnovana na korišćenju numeracije i pružaoca usluga komunikacije između mašina zaključuje sa potrošačem na određeno vreme, ne može biti duži od 24 meseca.
Posebno zaključeni ugovori za priključak na mrežu, naročito na mrežu vrlo visokog kapaciteta, koji uključuju plaćanje na rate i ne uključuju terminalnu opremu mogu trajati duže od 24 meseca i ne dovode u pitanje ostvarivanje prava potrošača na osnovu ovog člana.
najkasnije 30 dana, pre isteka perioda na koji je ugovor na određeno vreme zaključen, na trajnom nosaču podataka ili na drugi odgovarajući način koji omogućava krajnjem korisniku da sačuva obaveštenje na trajnom nosaču, obaveštava krajnjeg korisnika o periodu važenja ugovora i o njegovim pravima i obavezama s tim u vezi i istovremeno ga savetuje o najboljim tarifama u vezi sa svojim uslugama.
Nakon isteka perioda na koji je ugovor na određeno vreme zaključen, ugovor se automatski produžava na neodređeno vreme i krajnji korisnik ima pravo na raskid ugovora u bilo kom momentu uz maksimalni otkazni rok od mesec dana bez plaćanja troškova vezanih za raskid ugovora, uz izuzetak naknade za korišćenje usluge tokom otkaznog roka.
Svako značajno odstupanje, koje je trajno ili se često ponavlja, između stvarnih parametara kvaliteta elektronske komunikacione usluge, koja nije usluga pristupa internetu ili komunikaciona usluga između lica koja nije zasnovana na korišćenju numeracije, i parametara kvaliteta navedenih u ugovoru smatra se osnovom za aktiviranje pravnih sredstava koja su potrošaču dostupna u skladu sa
zaključenog na određeno vreme, dužan je da plati troškove u vezi sa raskidom koji uključuju:
1)
mesečnu naknadu za preostali period važenja ugovora zaključenog na određeno vreme, kao i preostale mesečne rate za terminalnu opremu kupljenu uz uslugu ili
2)
naknadu u visini razlike između pune cene i popusta ostvarenog na usluge i terminalnu opremu, ako je plaćanje ovog iznosa povoljnije za potrošača.
Krajnji korisnik koji je izvršio jednostrani raskid ugovora zaključenog na određeno vreme ima pravo da prenese broj u mrežu drugog operatora, u skladu sa odredbama ovog zakona.
Odredbe i 6–8. ovog člana se odnose i na krajnje korisnike mikro i mala pravna lica i neprofitne organizacije, osim ako su izričito pristali da se odreknu ovih odredbi.
važe i u slučaju pojedinačnih usluga vezanih u pakete ili paketa usluga i terminalne opreme koji se nude potrošaču i koji obuhvataju najmanje uslugu pristupa internetu ili javno dostupnu komunikacionu uslugu između osoba koja je zasnovana na korišćenju numeracije.
Svako značajno odstupanje, koje je trajno ili se često ponavlja, između stvarnih parametara kvaliteta svake pojedinačne usluge vezane u paket smatra se osnovom za aktiviranje pravnih sredstava koja su potrošaču dostupna u skladu sa
Rok trajanja ugovora za usluge vezane u paket ne produžava se prilikom pretplate na dodatne usluge ili kupovine terminalne opreme osim ukoliko potrošač izričito pristane na produženje roka važenja ugovora.
Odredbe se odnose i na krajnje korisnike mikro i mala pravna lica i neprofitne organizacije.
Pružalac javno dostupne elektronske komunikacione usluge, osim pružaoca komunikacione usluge između osoba koja nije zasnovana na korišćenju numeracije i pružaoca usluga komunikacije između mašina, dužan je da krajnjeg korisnika, najmanje 30 dana unapred, na jasan i razumljiv način, na trajnom nosaču podataka ili na drugi odgovarajući način koji omogućava krajnjem korisniku da sačuva obaveštenje na trajnom nosaču podataka, obavesti o nameri jednostrane izmene uslova ugovora, kao i pravu krajnjeg korisnika na raskid ugovora pre isteka perioda na koji je zaključen, bez obaveze plaćanja troškova u vezi sa raskidom.
je dužan da vodi evidenciju o dostavljenim obaveštenjima iz ovog člana, koja obuhvata ime i prezime potrošača, korisnički broj, kao i vreme dostavljanja obaveštenja.
Krajnji korisnik ima pravo na raskid ugovora, bez obaveze plaćanja troškova u vezi sa raskidom, u roku od 30 dana od dana prijema obaveštenja o nameri jednostrane izmene uslova ugovora od strane pružaoca javno dostupne elektronske komunikacione usluge, osim pružaoca komunikacione usluge između lica koja nije zasnovana na korišćenju numeracije, ako se najavljenim jednostranim izmenama bitno menjaju uslovi pod kojima je ugovor zaključen, na način koji nije u korist krajnjeg korisnika, a naročito u pogledu specifikacije usluga i uslova za korišćenje usluga u vezi sa ponuđenim promotivnim pogodnostima.
Krajnji korisnik nema pravo da raskine ugovor, bez obaveze plaćanja troškova u vezi sa raskidom, kada je jednostrana izmena uslova ugovora od strane pružaoca usluge iz
administrativne prirode i nema negativnih posledica na krajnjeg korisnika ili je posledica zakonskih i regulatornih promena.
Shodno pravo na raskid ugovora bez obaveze plaćanja troškova u vezi sa raskidom podrazumeva i pravo krajnjeg korisnika da zadrži terminalnu opremu uz plaćanje preostalog iznosa do povlašćene cene terminalne opreme utvrđene u momentu sklapanja ugovora ili plaćanje mesečnog iznosa naknade za preostali period važenja ugovora, ako je to povoljnije za krajnjeg korisnika.
Za usluge prenosa signala koje se koriste za usluge komunikacije između mašina, prava krajnjih korisnika iz se odnose samo na potrošače, mikro i mala pravna lica i neprofitne organizacije.
Pružaoci usluga pristupa internetu dužni su da krajnjem korisniku pruže informacije u vezi sa postupkom promene pružaoca usluga pristupa internetu, pre otpočinjanja i tokom trajanja postupka, kao i da obezbede neprekidno trajanje usluge pristupa internetu, ukoliko je tehnički izvodljivo.
Novi pružalac usluga pristupa internetu je dužan da obezbedi da se aktivacija usluge pristupa internetu odvije u najkraćem mogućem roku na datum i u roku koji su izričito dogovoreni sa krajnjim korisnikom. Zamenjeni pružalac usluga pristupa internetu nastavlja da pruža svoje usluge pristupa internetu pod istim uslovima sve dok novi pružalac usluga pristupa internetu ne aktivira svoje usluge pristupa internetu. Prekid pružanja usluge tokom postupka promene pružaoca usluga pristupa internetu ne sme da traje duže od jednog radnog dana.
Postojeći i novi pružalac usluga pristupa internetu dužni su da ostvare međusobnu saradnju u postupku promene pružaoca usluga pristupa internetu i ne smeju da otežavaju ili spreče proces promene pružaoca usluga, niti da prebacuju krajnje korisnike bez njihovog izričitog pristanka.
Ugovor sa krajnjim korisnikom se smatra automatski raskinutim danom uspešnog završetka promene pružaoca usluga pristupa internetu.
na zahtev potrošača vrši povraćaj celokupnog preostalog iznosa unapred plaćenih usluga na koji se može obračunati naknada koja obuhvata stvarne troškove koji nastaju za operatora i samo ukoliko je predviđeno korisničkim ugovorom.
Krajnji korisnici imaju pravo na naknadu u slučaju kada novi pružalac i/ili zamenjeni pružalac usluga pristupa internetu ne ispuni rok iz
Regulator bliže propisuje uslove i način promene pružaoca usluga pristupa internetu, kao i visinu naknade u slučaju prekoračenja rokova za promenu pružaoca usluga pristupa internetu.
Pružalac usluga sa dodatom vrednošću dužan je da unapred objavi detaljan opis i cenu ukupne usluge, odnosno svih njenih sastavnih delova, uslove pružanja usluge i adresu za dostavu prigovora.
Regulator bliže uređuje obaveze operatora koji prenosi usluge sa dodatom vrednošću i pružaoca usluga iz
, naročito u pogledu oglašavanja usluga, uslova početka i prestanka pružanja usluge sa dodatom vrednošću krajnjem korisniku, načina obračuna i naplate usluga, načina obrade podataka o ličnosti, podataka o saobraćaju i podataka o lokaciji, kontrole nedozvoljenog sadržaja i rešavanja prigovora, vodeći naročito računa o zaštiti interesa krajnjih korisnika.
Krajnji korisnici usluga sa dodatom vrednošću pristupaju uslugama putem posebnih brojeva i posebnih kodova određenih Planom numeracije za pružanje navedenih usluga.
Pružalac usluge pristupa internetu u obavezi je da svojim krajnjim korisnicima omogući pristup informacijama i sadržaju i njihovu distribuciju, kao i upotrebu aplikacija, usluga i terminalne opreme po svom izboru, nezavisno od lokacije krajnjeg korisnika ili pružaoca usluge pristupa internetu, poreklu ili odredištu informacije, sadržaja, aplikacije ili usluge.
Prilikom pružanja usluge pristupa internetu pružalac usluge je dužan da sa celokupnim saobraćajem postupa bez diskriminacije, na transparentan način i bez ograničavanja ili ometanja nezavisno od pošiljaoca i primaoca, sadržaja kojem se pristupa ili koji se distribuira, aplikacijama ili uslugama koje se upotrebljavaju ili pružaju, ili terminalnoj opremi koja se upotrebljava.
Obaveze iz ne sprečavaju pružaoca usluga pristupa internetu da sprovodi redovne mere za upravljanje saobraćajem koje moraju biti transparentne, nediskriminatorne, proporcionalne, ograničenog trajanja i ne smeju biti zasnovane na poslovnim interesima već na objektivnim zahtevima u vezi sa tehničkim kvalitetom usluga.
Pružaoci usluga pristupa internetu ne smeju sprovoditi dodatne mere upravljanja saobraćajem, osim mera iz
, a naročito ne smeju blokirati, usporavati, menjati, ograničavati, ometati, degradirati ili diskriminisati određene sadržaje, aplikacije ili usluge, ili određene njihove kategorije, osim ukoliko je potrebno i samo onoliko dugo koliko je neophodno, radi:
1)
poštovanja nacionalnog zakonodavstva, uključujući sudske odluke ili odluke organa javne vlasti kojima su dodeljena odgovarajuća ovlašćenja;
2)
očuvanja integriteta i bezbednosti mreže, usluga koje se pružaju putem te mreže i terminalne opreme krajnjih korisnika;
3)
ublažavanja učinaka privremenog zagušenja mreže, pod uslovom da se sa istovetnim kategorijama saobraćaja jednako postupa.
Regulator bliže propisuje obaveze pružalaca usluga pristupa internetu vezane za otvoreni pristup internetu i prati usklađenost sa propisanim obavezama.
Regulator je ovlašćen da, radi obezbeđivanja kvaliteta u pružanju usluga interneta i javno dostupnih komunikacionih usluga između lica i zaštite interesa krajnjih korisnika:
1)
bliže propisuje parametre kvaliteta elektronskih komunikacionih usluga kao i sadržaj, oblik i način obaveštavanja krajnjih korisnika o ponuđenom kvalitetu usluga uključujući i moguće mehanizme utvrđivanja kvaliteta kako bi se osiguralo da krajnji korisnici, uključujući i krajnje korisnike sa invaliditetom imaju pristup sveobuhvatnim, uporedivim, pouzdanim i jednostavno predstavljenim podacima;
da objave uporedive, odgovarajuće i ažurne podatke o kvalitetu njihovih usluga, u meri u kojoj se određeni elementi mreže nalaze pod njihovom kontrolom, direktno ili na osnovu sporazuma o pružanju usluga, i o merama koje su preduzete kako bi se osigurala jednakost u pristupu krajnjih korisnika sa invaliditetom, kao i da obavesti krajnje korisnike ukoliko kvalitet usluga koje pruža zavisi od činilaca koji nisu pod njegovom kontrolom.
Operator je dužan da na zahtev Regulatora, dostavi podatke iz
koje su jednake uslugama koje su dostupne većini krajnjih korisnika;
2)
mogućnost izbora operatora i usluga dostupnih većini krajnjih korisnika.
Regulator bliže uređuje posebne obaveze pružaoca usluga u pogledu obezbeđivanja dostupnosti određenih elektronskih komunikacionih usluga, uključujući i usluge univerzalnog servisa i odgovarajuće terminalne opreme krajnjim korisnicima sa invaliditetom.
Regulator vodi ažurnu bazu podataka o cenama, tarifama i kvalitetu usluga pristupa internetu, javno dostupnim komunikacionim uslugama između lica koje su zasnovane na korišćenju numeracije, usluga distribucije medijskih sadržaja i ukoliko je moguće javno dostupnim komunikacionim uslugama između lica koje nisu zasnovane na korišćenju numeracije, na svojoj veb prezentaciji, sa mogućnošću sveobuhvatnog pretraživanja i upoređivanja.
Krajnji korisnici imaju pravo da besplatno i u otvorenom formatu koriste informacije o cenama, tarifama i kvalitetu elektronskih komunikacionih usluga iz
bude operativno nezavisna od pružaoca usluga čime se obezbeđuje da se prema svim pružaocima usluga jednako postupa u rezultatima pretraživanja;
2)
jasno pruži informacije ko je vlasnik i ko upravlja bazom podataka;
3)
sadrži jasne i objektivne kriterijume na kojima se zasniva njena upotreba;
4)
koristi jednostavan i nedvosmislen jezik;
5)
pruža tačne i ažurne informacije i navodi vreme poslednjeg ažuriranja;
6)
je otvorena za svakog pružaoca usluga pristupa internetu ili javno dostupnih komunikacionih usluga koji stavlja na raspolaganje relevantne informacije i da obuhvati širok raspon ponuda kojima je pokriven značajni deo tržišta i ukoliko prikazane informacije ne predstavljaju potpuni pregled tržišta, o tome treba dati jasnu izjavu pre prikazivanja rezultata;
7)
obezbedi efikasan postupak za prijavljivanje netačnih informacija;
8)
omogući pretraživanje i upoređivanje cena, tarifa i kvaliteta usluge među ponudama koje su dostupne krajnjim korisnicima.
Pružalac javno dostupne elektronske komunikacione usluge je dužan da krajnjem korisniku izda račun za usluge elektronskih komunikacija u elektronskom obliku, o čemu ga blagovremeno i na pogodan način obaveštava.
izdaje se, bez naknade, u papirnom obliku, na zahtev krajnjeg korisnika ili ukoliko ne postoje tehničke mogućnosti za prijem računa u elektronskom obliku.
Pružalac usluga pristupa internetu i operator komunikacione usluge između lica mora omogućiti na zahtev krajnjeg korisnika obustavljanje izdavanja računa od strane trećih lica za svoje proizvode i usluge putem računa pružaoca usluga pristupa internetu ili pružaoca komunikacione usluge između lica.
je dužan da na zahtev krajnjeg korisnika, odnosno ovlašćenog lica krajnjeg korisnika, bez naknade, dostavi detaljnu specifikaciju pruženih usluga sa obračunom zaduženja za svaku pojedinačnu uslugu, radi jednostavne provere i kontrole troškova pruženih usluga.
uključuje i podatke o pozivima prema uslugama sa dodatom vrednošću, koji uključuju i podatke o pružaocu usluge sa dodatom vrednošću i trajanju naplaćenih usluga, osim ukoliko ne postoji zahtev krajnjeg korisnika da se te informacije ne navode.
Krajnji korisnik može pružaocu javno dostupne elektronske komunikacione usluge da podnese prigovor na iznos kojim je zadužen za pruženu uslugu, odnosno na kvalitet pružene usluge, kao i da traži odgovarajuće umanjenje računa za usluge sa manjim kvalitetom od ugovorenog i/ili propisanog.
je dužan da krajnjem korisniku izda potvrdu o prijemu prigovora iz stava 1. ovog člana, odnosno saopšti broj pod kojim je prigovor iz stava 1. ovog člana zaveden kod operatora.
je 30 dana od dana dospeća računa za uslugu, kada se radi o prigovoru na iznos računa, odnosno 30 dana od dana pružanja usluge ili od dana nemogućnosti korišćenja usluge, kada se radi o prigovoru na kvalitet usluge.
Krajnji korisnik je dužan da plati nesporan deo iznosa računa, a ako osporava ceo račun, dužan je da plati prosečno mesečno zaduženje za poslednja tri meseca koji su prethodili periodu na koji se prigovor odnosi.
ne odgovara za kvalitet pružene usluge ako je isti manji od propisanog i/ili ugovorenog zbog objektivnih uzroka koji se nisu mogli predvideti, izbeći odnosno ukloniti (viša sila), kao i zbog blagovremeno najavljenih radova na održavanju mreža i usluga u rokovima primerenim okolnostima.
je dužan da, u roku definisanom zakonom kojim se uređuje zaštita potrošača, dostavi potrošaču odgovor, kojim će, navodeći činjenice i dokaze na osnovu kojih je utvrđen iznos zaduženja za pružene usluge, odnosno utvrđen kvalitet pruženih usluga, prihvatiti osnovani zahtev za odgovarajuće umanjenje računa i/ili raskid ugovora, odnosno odbiti navedeni zahtev.
, rok za rešavanje prigovora krajnjih korisnika koji se odnose na usluge rominga, međunarodnog saobraćaja kao i usluge sa dodatom vrednošću ne može biti duži od 30 dana od dana prijema prigovora.
Rok za rešavanje prigovora krajnjih korisnika koji nisu potrošači ne može biti duži od 30 dana od dana prijema prigovora.
Krajnji korisnik kome je odbijen prigovor i koji pred drugim nadležnim telom nije pokrenuo postupak vansudskog rešavanja spora, može se obratiti Regulatoru u roku od 60 dana od dana dostavljanja odgovora pružalac usluge iz
na prigovor, odnosno u roku od 60 dana od dana isteka roka u kojem je pružalac usluge iz stava 1. ovog člana bio dužan da se izjasni o prigovoru. Prigovor krajnjeg korisnika sadrži ime i prezime, adresu krajnjeg korisnika, korisnički broj i podatke o ostvarenom saobraćaju, kao i druge podatke koji su neophodni za rešavanje prigovora.
Krajnjem korisniku koji podnese prigovor i uredno izvrši obavezu plaćanja iz
, u opravdanim slučajevima kada je predmet spora složen, rok od 90 dana se može produžiti za najviše još 90 dana, o čemu Regulator bez odlaganja obaveštava strane u sporu.
Pružalac usluga pristupa internetu ili javno dostupne komunikacione usluge između lica koja je zasnovana na korišćenju numeracije može delimično obustaviti pružanje usluge krajnjem korisniku koji nije u roku od 15 dana od dana dospeća računa izmirio novčane obaveze za korišćenje usluge ili nije podneo prigovor pružaocu javno dostupne elektronske komunikacione usluge u skladu sa
je dužan da omogući krajnjem korisniku primanje dolaznih poziva kada se krajnji korisnik nalazi na teritoriji Republike Srbije i upućivanje odlaznih poziva službama za hitne intervencije i besplatnom broju korisničke službe operatora.
može potpuno obustaviti pružanje usluge krajnjem korisniku koji nije u roku od dva meseca od dana dospeća izmirio novčane obaveze za korišćenje usluge, uz prethodno obaveštenje krajnjeg korisnika o potpunom obustavljanju pružanja usluge.
može da delimično obustavi pružanje usluge krajnjem korisniku ukoliko utvrdi da krajnji korisnik vrši zloupotrebu usluge ili ugrožava bezbednost i integritet mreže, odnosno ugrožava rad elektronske komunikacione mreže, uz prethodno slanje opomene krajnjem korisniku da obustavi navedene aktivnosti.
nastavi da vrši zloupotrebu elektronske komunikacione usluge ili ugrožava bezbednost i integritet mreže, odnosno ugrožava rad elektronske komunikacione mreže.
je dužan da, po prijemu akta nadležnog organa za vršenje inspekcijskog nadzora kojim je utvrđeno prouzrokovanje štetne smetnje usled korišćenja terminalne opreme od strane krajnjeg korisnika opomene krajnjeg korisnika i ostavi rok u kojem je krajnji korisnik dužan da prestane sa upotrebom terminalne opreme ili mu privremeno onemogući korišćenje usluge i o tome ga bez odlaganja obavesti.
Ukoliko se prilikom kontrole izvršenja akta nadležnog organa za vršenje inspekcijskog nadzora iz
ima pravo da preduzme radnje iz bez akta organa nadležnog za inspekcijski nadzor, ukoliko krajnji korisnik prouzrokuje štetne smetnje upotrebom terminalne opreme u elektronskoj komunikacionoj mreži tog operatora.
Pružalac komunikacione usluge između lica koja je zasnovana na korišćenju numeracije ili usluge pristupa internetu je dužan da, u skladu sa svojim tehničkim mogućnostima, krajnjem korisniku omogući, na jednostavan način i bez naknade:
1)
zabranu odlaznih poziva, slanja elektronskih poruka i prenosa podataka, kada troškovi tih usluga pređu iznos koji je unapred određen ugovorom;
2)
zabranu određenih vrsta odlaznih poziva, kao i poziva ili slanja elektronskih poruka na određene vrste brojeva.
Pružalac komunikacione usluge između lica koja je zasnovana na korišćenju numeracije ili usluge pristupa internetu je dužan da potrošaču, u skladu sa svojim tehničkim mogućnostima, dostavi besplatno obaveštenje, ako trenutni iznos zaduženja za tekući mesec bude dvostruko veći od prosečnog iznosa zaduženja za uslugu u prethodna tri meseca.
U slučaju nepostojanja tehničkih mogućnosti, pružalac usluge iz
je dužan da obavesti potrošača na način iz stava 1. ovog člana, ako trenutni iznos zaduženja za tekući mesec bude dvostruko veći od ugovorenog iznosa mesečne naknade.
je dužan da vodi evidenciju o dostavljenim obaveštenjima iz ovog člana, koja obuhvata ime i prezime potrošača, korisnički broj, podatke o ostvarenom saobraćaju, kao i vreme dostavljanja obaveštenja.
Pružalac javno dostupne komunikacione usluge između lica koja je zasnovana na korišćenju numeracije koji nudi uslugu identifikacije poziva dužan je da omogući sprečavanje prikazivanja identifikacije za pojedinačni odlazni poziv ili za sve odlazne pozive, na jednostavan način i bez naknade.
koji nudi uslugu identifikacije poziva dužan je da krajnjem korisniku omogući isključivanje identifikacije dolaznih poziva, na jednostavan način i bez naknade za razumno korišćenje ove mogućnosti.
koji pruža uslugu identifikacije uspostavljene linije dužan je da krajnjem korisniku omogući isključivanje prikazivanja identifikacije uspostavljene linije pozivaocu, na jednostavan način i bez naknade.
Pružalac javno dostupne komunikacione usluge između lica kome krajnji korisnik u pisanom ili elektronskom obliku prijavi i opiše način, odnosno sadržinu, okvirni datum i vreme zlonamernog ili uznemiravajućeg poziva, dužan je da zabeleži i sačuva podatke o identifikaciji tog dolaznog poziva ili kratke poruke, datumu i vremenu poziva ili kratke poruke ili pokušaju pozivanja.
Pružalac javno dostupne komunikacione usluge između lica je dužan da krajnjem korisniku iz
, zlonamerni ili uznemiravajući poziv ili kratka poruka upućen sa broja njegovog krajnjeg korisnika, dužan je da tom krajnjem korisniku uputi upozorenje, odnosno, u slučaju ponovnog uznemiravanja, preduzme druge odgovarajuće mere radi sprečavanja daljeg uznemiravanja.
Ako pružalac javno dostupne komunikacione usluge između lica utvrdi da je, na osnovu prijave iz
, zlonamerni ili uznemiravajući poziv ili kratka poruka upućen sa korisničkog broja u mreži drugog pružaoca komunikacione usluge između lica, prosleđuje tom pružaocu usluge prijavu o uznemiravanju iz stava 1. ovog člana, kako bi taj pružalac usluge svom krajnjem korisniku uputio upozorenje, odnosno, u slučaju ponovnog uznemiravanja, preduzeo druge odgovarajuće mere radi sprečavanja daljeg uznemiravanja, uključujući meru privremenog ili trajnog isključenja krajnjeg korisnika.
Pružaoci javno dostupne komunikacione usluge između lica dužni su da sarađuju radi praćenja i otkrivanja zlonamernih ili uznemiravajućih poziva ili kratkih poruka, a naročito radi razmene podataka o broju sa kojeg je i na koji je upućen zlonamerni ili uznemiravajući poziv ili kratka poruka i postupanja po prosleđenim prijavama iz
Pružalac javno dostupne komunikacione usluge između lica je dužan da krajnjem korisniku omogući, na jednostavan način i bez naknade, zaustavljanje automatskog preusmeravanja poziva, koju je izvršila treća strana, na terminalnu opremu krajnjeg korisnika.
Pružalac javno dostupne elektronske komunikacione usluge je dužan da, na zahtev krajnjeg korisnika, pruži uslugu roditeljske kontrole, kojom se omogućava:
1)
ograničavanje pristupa određenim sadržajima;
2)
zabrana upućivanja poziva i slanja elektronskih poruka na određene brojeve;
3)
upućivanje poziva i slanje elektronskih poruka samo na određene brojeve;
Upućivanje poziva, uključujući i korišćenje sistema za automatsko pozivanje i komunikaciju bez ljudske intervencije, faks uređaja, elektronske pošte ili drugih vrsta elektronskih poruka, radi neposrednog oglašavanja, dopušteno je samo uz prethodni pristanak krajnjeg korisnika (primalac).
Zabranjeno je neposredno oglašavanje kojim se netačno prikazuje ili prikriva identitet pošiljaoca elektronske pošte ili drugih vrsta elektronskih poruka, neposredno oglašavanje koje ne sadrži naznačenu elektronsku adresu, odnosno broj telefona, putem koga primalac može bez naknade da zahteva sprečavanje daljeg slanja oglasnih poruka, kao i slanje elektronske poruke kojom se primalac podstiče da posećuje veb prezentaciju čija je sadržina u suprotnosti sa zakonom koji uređuje elektronsku trgovinu.
Pružalac javno dostupne komunikacione usluge između lica koja je zasnovana na korišćenju numeracije je dužan da krajnjem korisniku omogući filtriranje nezatraženih i škodljivih elektronskih poruka, kao i jednostavan način za podešavanje ili isključivanje filtera.
je dužan da, po prijemu dokaza o nezatraženim i škodljivim porukama koje su poslate od strane njegovih krajnjih korisnika, utvrdi činjenično stanje i, u zavisnosti od stepena zloupotrebe, opomene krajnjeg korisnika ili mu privremeno onemogući korišćenje usluge i o tome ga bez odlaganja obavesti.
Pružalac javno dostupne komunikacione usluge između lica koja je zasnovana na korišćenju numeracije koji pruža usluge javnog telefonskog imenika dužan je da bez naknade obavesti krajnjeg korisnika o nameri da njegove podatke o ličnosti uključi u javno dostupan telefonski imenik u štampanoj ili elektronskoj formi, o svrsi imenika, dostupnosti podataka o ličnosti preko usluga obaveštenja, kao i mogućnostima za pretragu podataka o ličnosti od strane trećih lica preko funkcija pretrage u elektronskoj formi imenika.
Uključivanje podataka o ličnosti u javno dostupan telefonski imenik je moguće samo uz izričiti pristanak krajnjeg korisnika.
dužno je da krajnjem korisniku, čiji se podaci o ličnosti nalaze u javno dostupnom telefonskom imeniku, omogući proveru ili ispravku podataka, kao i mogućnost brisanja podataka o ličnosti iz javno dostupnog telefonskog imenika, na jednostavan način i bez naknade.
Odredbe primenjuju se na pravna lica u meri u kojoj ona nisu obavezna da njihov korisnički broj bude dostupan javnosti.
, pod uslovima koji su objektivni, nediskriminatorni i troškovno zasnovani u skladu sa odredbama ovog zakona i zakona kojim se uređuje zaštita podataka o ličnosti.
naročito se odnosi na zahteve drugih pružaoca koji pružaju usluge javnih telefonskih imenika, koji sačinjavaju sveobuhvatne javno dostupne telefonske imenike sa podacima o svim krajnjim korisnicima govornih komunikacionih usluga u Republici Srbiji.
Regulator bliže propisuje uslove u pogledu pristupa i korišćenja podataka iz javnih telefonskih imenika iz
Privredni subjekt koji obrađuje i čuva podatke o saobraćaju krajnjeg korisnika, dužan je da te podatke izbriše ili da ih obradi i sačuva tako da nije moguće prepoznati o kom licu se radi, kada podaci o saobraćaju više nisu neophodni za prenos komunikacije, sa izuzetkom:
1)
podataka koji su neophodni radi izrade računa za usluge ili međupovezivanje, a koji se mogu obrađivati do isteka zakonom predviđenog roka za prigovor ili naplatu potraživanja;
2)
podataka koje privredni subjekt koristi radi oglašavanja i prodaje usluga, uz prethodni pristanak lica na koje se podaci odnose, kao i radi pružanja usluga sa dodatom vrednošću, u meri i vremenu neophodnom za te svrhe;
3)
podataka koji se zadržavaju u skladu sa odredbama zakona koji uređuje zadržavanje podataka.
, obavesti krajnjeg korisnika o vrstama podataka koji će biti obrađivani, odnosno o trajanju obrade, kao i drugim informacijama u skladu sa zakonom kojim se uređuje pravo na zaštitu fizičkih lica u vezi sa obradom podataka o ličnosti.
smeju da vrše samo lica ovlašćena od strane privrednog subjekta iz stava 1. ovog člana, a naročito lica koja obavljaju poslove izdavanja računa, upravljanja mrežnim saobraćajem, odgovaranja na pitanja krajnjeg korisnika, otkrivanja prevara, oglašavanja i prodaje usluga elektronskih komunikacija, kao i pružanja usluga sa dodatom vrednošću, u meri neophodnoj za obavljanje navedenih aktivnosti.
Odredbe ne odnose se na mogućnost Regulatora i drugih nadležnih državnih organa da ostvare uvid u podatke o mrežnom saobraćaju koji su od značaja za odlučivanje u sporovima, naročito povodom računa za usluge ili međupovezivanja.
Privredni subjekt može obrađivati podatke o lokaciji krajnjeg korisnika, koji nisu podaci o saobraćaju, samo kada se obrade tako da nije moguće prepoznati o kom licu se radi ili uz prethodni pristanak krajnjeg korisnika radi pružanja usluga sa dodatom vrednošću, u meri i vremenu potrebnom za te svrhe.
je dužan da, pre pribavljanja pristanka iz stava 1. ovog člana, krajnjeg korisnika obavesti o vrstama podataka o lokaciji koji će biti obrađivani, svrsi i trajanju obrade, kao i tome da li će podaci biti dostavljani trećim licima za potrebe pružanja usluga sa dodatom vrednošću.
je dužan da licu koje je dalo pristanak za obradu podataka iz stava 1. ovog člana, pruži mogućnost odbijanja obrade podataka o lokaciji pri svakom povezivanju na mrežu ili prenosu komunikacije, na jednostavan način i bez naknade.
Obradu podataka o lokaciji iz ovog člana smeju da vrše samo ovlašćena lica privrednog subjekta iz
Pružalac govorne komunikacione usluge i usluge pristupa internetu putem javne komunikacione mreže, u slučaju izuzetno teškog kvara mreže ili u slučajevima više sile, dužan je da preduzme odgovarajuće tehničke i organizacione mere u cilju obezbeđivanja najveće moguće dostupnosti navedenih usluga.
Pružalac govorne komunikacione usluge dužan je da preduzme sve neophodne mere kako bi se obezbedio neprekidan pristup hitnim službama i neprekidan prenos javnih upozorenja.
Odredbe ne odnose se na mikro pravna lica koja pružaju javno dostupne komunikacione usluge između lica koje nisu zasnovane na korišćenju numeracije, ukoliko ne pružaju i ostale usluge elektronskih komunikacija.
Odredbe , 147–149. i shodno se primenjuju i na privredne subjekte kojima je određena obaveza pružanja usluga univerzalnog servisa kada pružaju usluge potrošačima i krajnjim korisnicima koji su mikro, mala i srednja pravna lica i neprofitne organizacije.
Regulator ocenjuje da li je potrebno ukinuti obaveze iz