Ovim zakonom uređuju se uslovi i način obavljanja revizije finansijskih izveštaja, obaveznost revizije, stručna osposobljenost lica i licence za obavljanje revizije, kontrola kvaliteta rada društava za reviziju, samostalnih revizora i licenciranih ovlašćenih revizora, davanje i oduzimanje dozvole za rad društvima za reviziju i samostalnim revizorima, nadzor nad obavljanjem revizije, Komora ovlašćenih revizora (u daljem tekstu: Komora) i nadzor nad njenim radom, međunarodna saradnja sa nadležnim telima u oblasti nadzora, kao i druga pitanja u vezi sa revizijom.
Pojedini pojmovi, u smislu ovog zakona, imaju sledeća značenja:
1)
revizija finansijskih izveštaja (u daljem tekstu: revizija) je postupak provere i ocene finansijskih izveštaja, kao i podataka i metoda koji se primenjuju pri sastavljanju finansijskih izveštaja na osnovu kojih se daje nezavisno stručno mišljenje o tome da li finansijski izveštaji u svim materijalno značajnim aspektima daju istinit i objektivan prikaz finansijskog stanja i rezultata poslovanja pravnog lica u skladu sa odgovarajućom regulativom za izradu finansijskih izveštaja;
2)
subjekat revizije je pravno lice odnosno preduzetnik, u smislu zakona kojim se uređuje računovodstvo, a čiji su finansijski izveštaji predmet zakonske revizije, u skladu sa ovim zakonom;
3)
zakonska revizija označava reviziju redovnih godišnjih i konsolidovanih finansijskih izveštaja, sastavljenih u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo, a koja je po ovom zakonu obavezna, kao i onih subjekata revizije za koje revizija, u skladu sa ovim zakonom, nije obavezna, već se obavlja dobrovoljno;
4)
društvo za reviziju je privredno društvo sa sedištem u Republici Srbiji, osnovano u skladu sa zakonom kojim se uređuju privredna društva i koje u skladu sa ovim zakonom ima važeću dozvolu za obavljanje revizije;
5)
društvo za reviziju države članice je pravno lice, bez obzira na njegovu pravnu formu, koje ima dozvolu nadležnog organa države članice Evropske unije (u daljem tekstu: država članica) za obavljanje zakonske revizije;
6)
društvo za reviziju treće zemlje je pravno lice, bez obzira na njegovu pravnu formu, koje ima dozvolu nadležnog organa treće zemlje za obavljanje zakonske revizije, osim pravnog lica koje je registrovano kao društvo za reviziju u bilo kojoj državi članici na osnovu važeće dozvole za obavljanje zakonske revizije izdate u državi članici;
7)
ovlašćeni revizor je fizičko lice koje je, u skladu sa ovim zakonom, položilo ispit za sticanje zvanja ovlašćeni revizor, a koje nema važeću licencu za obavljanje revizije;
8)
licencirani ovlašćeni revizor je fizičko lice koje je, u skladu sa ovim zakonom, položilo ispit za sticanje zvanja ovlašćeni revizor i ima važeću licencu za obavljanje revizije;
9)
samostalni revizor je licencirani ovlašćeni revizor koji, u skladu sa ovim zakonom, ima važeću dozvolu da obavlja reviziju kao preduzetnik;
10)
revizor države članice je fizičko lice koje ima važeću ispravu nadležnog organa države članice za obavljanje zakonske revizije;
11)
revizor treće zemlje je fizičko lice koje ima važeću ispravu nadležnog organa treće zemlje za obavljanje zakonske revizije, isključujući državljane Republike Srbije koji su tu ispravu stekli u bivšim članicama SFRJ, a koje nisu članice Evropske unije, osim fizičkog lica koje je registrovano za obavljanje zakonske revizije u bilo kojoj državi članici na osnovu važeće isprave za obavljanje revizije;
12)
revizor grupe je društvo za reviziju koje vrši zakonsku reviziju konsolidovanih finansijskih izveštaja;
13)
mreža označava organizaciju koja:
(1)
za cilj ima međusobnu saradnju i kojoj pripadaju društva za reviziju, odnosno samostalni revizori, i
(2)
koja za cilj ima raspodelu dobiti ili troškova, ili ima zajedničko vlasništvo, kontrolu ili upravu, zajedničku politiku i procedure kontrole kvaliteta obavljanja revizije, zajedničku poslovnu strategiju, korišćenje zajedničkog imena ili značajnog dela stručnih resursa;
14)
povezano društvo za reviziju sa društvom države članice je društvo za reviziju koje je sa društvom za reviziju države članice povezano zajedničkim vlasništvom, kontrolom ili upravljanjem;
15)
revizorski izveštaj je izveštaj o obavljenoj reviziji koji izdaje društvo za reviziju, odnosno samostalni revizor u skladu sa ovim zakonom i Međunarodnim standardima revizije;
16)
nadležni organi su ovlašćeni organi ili tela država članica i trećih zemalja za uređivanje revizije i/ili za nadzor revizora i revizorskih društava, kao i za saradnju sa nadležnim organima drugih država u oblasti revizije;
17)
Međunarodni standardi revizije i Međunarodni standard kontrole kvaliteta (u daljem tekstu: MSR) su Međunarodni standardi revizije (International Standards on Auditing - ISA) i Međunarodni standard kontrole kvaliteta (International Standard on Quality Controle - ISQC) i sa njima povezani stavovi i standardi koje je objavio Odbor za međunarodne standarde revizije i usluga uveravanja (International Auditing and Assurance Standards Board - IAASB) Međunarodne federacije računovođa (International Federation of Accountants - IFAC), izmene ovih standarda, kao i budući standardi izdati ili prihvaćeni od strane ovog tela, čiji je prevod utvrdilo i objavilo ministarstvo nadležno za poslove finansija (u daljem tekstu: Ministarstvo);
18)
Međunarodni standardi finansijskog izveštavanja (u daljem tekstu: MSFI) su Međunarodni standardi finansijskog izveštavanja (MSFI) i Međunarodni standard finansijskog izveštavanja za mala i srednja pravna lica (MSFI za MSP), bliže definisani zakonom kojim se uređuje računovodstvo;
19)
Kodeks profesionalne etike revizora je akt koji donosi Komora na osnovu Kodeksa etike za profesionalne računovođe Međunarodne federacije računovođa (IFAC Code of Ethics for Professional Accountants), pri čemu Komora može doneti i odluku o neposrednoj primeni Kodeksa etike za profesionalne računovođe Međunarodne federacije računovođa;
20)
Međunarodni standardi edukacije su Međunarodni standardi edukacije za profesionalne računovođe (International Education Standards - IES) koje je usvojila Međunarodna federacija računovođa;
21)
profesionalni skepticizam je stav koji podrazumeva kritičko razmišljanje, sposobnost prepoznavanja okolnosti koje mogu ukazati na moguće netačno prikazivanje činjenica zbog greške ili prevare i kritičku ocenu revizorskih dokaza;
22)
društvima od javnog interesa smatraju se:
(1)
velika pravna lica razvrstana u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo;
(2)
pravna lica koja se smatraju javnim društvima u skladu sa zakonom kojim se uređuje tržište kapitala;
(3)
sva pravna lica koje Vlada na predlog nadležnog ministarstva proglasi pravnim licima od javnog interesa za Republiku Srbiju, nezavisno od njihove veličine;
23)
nepraktičar je fizičko lice, koje za vreme trajanja članstva u telu koje obavlja poslove javnog nadzora nad obavljanjem revizije i najmanje tri godine pre članstva u tom telu, nije vršilo revizije, nije imalo pravo glasa u društvu za reviziju, nije bilo direktor, odnosno član organa upravljanja ili nadzora društva za reviziju i nije bilo zaposleno u društvu za reviziju ili na bilo koji drugi način bilo povezano sa društvom za reviziju;
24)
ključni revizorski partner je:
(1)
licencirani ovlašćeni revizor kojeg društvo za reviziju, odnosno samostalni revizor imenuje za određeni revizorski posao kao glavno i odgovorno lice za vršenje zakonske revizije u ime društva za reviziju, odnosno u ime samostalnog revizora;
(2)
u slučaju revizije grupe - licencirani ovlašćeni revizor kojeg društvo za reviziju imenuje kao glavno i odgovorno lice za vršenje zakonske revizije na nivou grupe i koji potpisuje izveštaj o reviziji grupe,
(3)
licencirani ovlašćeni revizor, koji potpisuje revizorski izveštaj;
25)
treća zemlja je država koja nije članica Evropske unije;
26)
povezana lica su povezana lica u smislu zakona kojim se uređuju privredna društva;
27)
filijala društva za reviziju predstavlja organizacionu jedinicu društva za reviziju bez svojstva pravnog lica;
28)
ovlašćeni interni revizor je fizičko lice koje ima odgovarajuće stručno zvanje stečeno u skladu sa ovim zakonom;
29)
Komisija za hartije od vrednosti (u daljem tekstu: Komisija) je organ koji sprovodi javni nadzor nad obavljanjem revizije i kontrolu kvaliteta rada društava za reviziju, samostalnih revizora i licenciranih ovlašćenih revizora u skladu sa ovim zakonom;
30)
srednje pravno lice je ono pravno lice koje je razvrstano u srednje pravno lice u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo;
31)
malo pravno lice je ono pravno lice koje je razvrstano u malo pravno lice u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo;
32)
matična država članica je država članica koja je konkretnom društvu za reviziju ili revizoru, izdala dozvolu za obavljanje revizije;
33)
država članica domaćin je država članica u kojoj revizor koji ima važeću ispravu nadležnog organa njegove matične države članice za obavljanje zakonske revizije, traži da mu se izda isprava za obavljanje zakonske revizije, ili država članica u kojoj društvo za reviziju koje ima dozvolu za obavljanje zakonske revizije njegove matične države članice, traži registraciju ili je već registrovano za obavljanje zakonske revizije.
, kojim se određuje i datum početka primene MSR, zajedno sa tekstom prevoda MSR, Ministarstvo objavljuje u "Službenom glasniku Republike Srbije" i na internet stranici Ministarstva.
ovog zakona koje ima u radnom odnosu sa punim radnim vremenom zaposlenog najmanje jednog licenciranog ovlašćenog revizora i ispunjava druge uslove utvrđene ovim zakonom;
2)
društvo za reviziju države članice koje je za obavljanje revizije dobilo dozvolu u skladu sa ovim zakonom, odnosno koje je registrovano za obavljanje revizije u smislu ovog zakona;
3)
društvo za reviziju treće zemlje koje je za obavljanje revizije dobilo dozvolu u skladu sa ovim zakonom;
revizor države članice koji ima važeću licencu i dozvolu za obavljanje revizije, koje su izdate od nadležnog organa u Republici Srbiji, a koji je registrovan kao samostalni revizor u skladu sa ovim zakonom;
6)
revizor treće zemlje koji ima važeću licencu i dozvolu za obavljanje revizije, koje su izdate od nadležnog organa u Republici Srbiji, a koji je registrovan kao samostalni revizor u skladu sa ovim zakonom;
Lice koje je pravnosnažno osuđeno na kaznu zatvora za krivično delo u Republici Srbiji ili stranoj državi ne može da obavlja reviziju, stiče licence i zvanja u skladu sa ovim zakonom i obavlja druge poslove u oblasti revizije, utvrđene ovim zakonom.
Licenca za obavljanje revizije (u daljem tekstu: licenca) je javna isprava koju, u skladu sa ovim zakonom, izdaje Ministarstvo.
Licenca se izdaje licu koje ispunjava sledeće uslove:
1)
da ima položen ispit za zvanje ovlašćeni revizor;
2)
da ima stečeno visoko obrazovanje na studijama drugog stepena u skladu sa zakonom kojim se uređuje visoko obrazovanje, odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine;
3)
da ima najmanje tri godine praktičnog radnog iskustva na zakonskim revizijama, od kojih najmanje dve godine uz nadzor licenciranog ovlašćenog revizora. Pod praktičnim radnim iskustvom na zakonskim revizijama smatra se radno iskustvo, na neodređeno ili na određeno vreme, stečeno u radnom odnosu u društvu za reviziju, odnosno kod samostalnog revizora na poslovima zakonske revizije;
4)
da, u skladu sa ovim zakonom ne postoji zabrana izdavanja nove licence, u slučaju ako mu je licenca ranije oduzeta - do isteka perioda u kome postoji zabrana izdavanja nove licence;
5)
da nije pravosnažno osuđivano za krivična dela u smisl
može biti izdata revizoru države članice koji ima važeću ispravu nadležnog organa države članice za obavljanje zakonske revizije, koja po sadržaju odgovara licenci (licenca, sertifikat i sl.) i ispunjava uslove iz ovog člana.
može, pod uslovima reciprociteta, biti izdata revizoru treće zemlje koji ima važeću ispravu nadležnog organa treće zemlje za obavljanje zakonske revizije, koja po sadržaju odgovara licenci (licenca, sertifikat i sl.) i ispunjava uslove iz ovog člana.
Za dobijanje licence revizor države članice, odnosno revizor treće zemlje dužan je da položi dopunski ispit iz poznavanja propisa Republike Srbije iz oblasti navedenih , a koje su obuhvaćene programom Komore iz
je konačno. Protiv rešenja može se pokrenuti upravni spor.
Licenca se izdaje na period od tri godine i produžava se na zahtev licenciranog ovlašćenog revizora, uz dokaz da je obavio kontinuirano profesionalno usavršavanje, u skladu sa ovim zakonom.
Zahtev za produženje licence može se podneti najranije tri meseca pre isteka roka važenja licence.
Ako se zahtev za produženje licence podnese po isteku roka važenja licence, smatraće se da je podnet zahtev za izdavanje nove licence.
Ako licencirani ovlašćeni revizor ne obavi kontinuirano profesionalno usavršavanje u skladu sa
, odnosno ne podnese zahtev za produženje licence, licenca prestaje da važi, istekom tri godine od dana izdavanja.
Pri podnošenju zahteva za produženje licence, kandidat mora da ispuni uslove iz i da podnese dokaz da je obavio kontinuirano profesionalno usavršavanje u skladu sa ovim zakonom.
Po zahtevu za produženje licence odlučuje Ministarstvo, shodnom primenom .
Licenca se može oduzeti ili staviti van snage u slučajevima, na način i po postupku utvrđenim ovim zakonom.
Rešenjem o oduzimanju licence utvrđuje se i period u kome se licu kome se oduzima licenca ne može izdati nova licenca, a koji ne može biti duži od pet godina od dana donošenja tog rešenja.
Ministarstvo je dužno da po službenoj dužnosti, bez odlaganja dostavi Komori primerak rešenja o izdavanju, odnosno produženju licence radi upisa u odgovarajući registar.
Komisija je dužna da po službenoj dužnosti, bez odlaganja dostavi Komori primerak rešenja o oduzimanju licence za obavljanje revizije radi upisa u odgovarajući registar.
Komora je dužna da, po službenoj dužnosti, bez odlaganja upiše rešenje o oduzimanju licence, u odgovarajući registar.
U slučaju oduzimanja licence ovlašćenim revizorima država članica, Komisija je obavezna da, po službenoj dužnosti, dostavi informaciju o sprovedenom postupku oduzimanja licence relevantnim nadležnim organima država članica.
, ovlašćeni revizor koji nije u roku podneo zahtev za produženje licence, odnosno kome je licenca rešenjem oduzeta ili stavljena van snage, prilikom podnošenja zahteva za izdavanje licence dužan je da priloži i dokaz da je obavio kontinuirano profesionalno usavršavanje, u skladu sa ovim zakonom.
U postupku odlučivanja primenjuju se odredbe zakona kojima se uređuje opšti upravni postupak, osim ako ovim zakonom nije drukčije uređeno.
Ministarstvo po službenoj dužnosti pribavlja dokaze iz ovog člana, u skladu sa zakonom, osim ako se podnosilac zahteva izričito izjasni da će sam podneti te dokaze.
Ministarstvo će staviti van snage rešenje o izdavanju licence:
1)
na lični zahtev licenciranog ovlašćenog revizora;
2)
u slučaju gubitka poslovne sposobnosti.
Rešenje o izdavanju licence ne može biti stavljeno van snage na lični zahtev licenciranog ovlašćenog revizora ukoliko je započet postupak kontrole nad tim licenciranim ovlašćenim revizorom, do okončanja istog.
je konačno. Protiv rešenja može se pokrenuti upravni spor.
Kad rešenje o stavljanju licence van snage postane izvršno, Ministarstvo dostavlja primerak rešenja Komisiji, kao i Komori radi evidentiranja u registru licenciranih ovlašćenih revizora.
U postupku odlučivanja primenjuju se odredbe zakona kojima se uređuje opšti upravni postupak, osim ako ovim zakonom nije drukčije uređeno.
Ispit za sticanje zvanja ovlašćeni revizor polaže se u Komori, u skladu sa ovim zakonom.
Ispit za sticanje zvanja ovlašćeni revizor obuhvata potreban nivo teorijskog znanja iz predmeta relevantnih za zakonsku reviziju i sposobnost da se takvo znanje primeni u praksi.
obuhvata i sledeće oblasti u delu koji je relevantan za zakonsku reviziju:
1)
poznavanje propisa Republike Srbije, i to:
(1)
pravo privrednih društava i korporativno upravljanje,
(2)
obligaciono pravo,
(3)
propisi koji regulišu vršenje domaćeg i međunarodnog platnog prometa i prenosa kapitala,
(4)
propisi koji uređuju tržište kapitala i hartija od vrednosti,
(5)
stečaj i likvidacija,
(6)
poreski sistem,
(7)
građansko i trgovinsko pravo, kao i propisi koji regulišu poslovanje banaka, društava za osiguranje i ostalih finansijskih institucija,
(8)
radno pravo;
2)
informacione tehnologije i računarski sistemi;
3)
mikroekonomija, opšta i finansijska ekonomija;
4)
finansijska matematika i statistika;
5)
osnovni principi finansijskog menadžmenta privrednih društava.
Ispit za sticanje zvanja ovlašćeni revizor polaže se prema programu koji donosi Komora u skladu sa ovim zakonom, a koji obuhvata oblasti iz , uz prethodno pribavljeno mišljenje Komisije i saglasnost Ministarstva.
Lice, koje ima diplomu univerziteta u skladu sa , odnosno sertifikat profesionalnog tela koje je član Međunarodne federacije računovođa, kojim dokazuje da je položilo jedan ili više predmeta utvrđenih u programu iz
Licencirani ovlašćeni revizor je dužan da obavlja kontinuirano profesionalno usavršavanje u cilju održavanja i unapređenja teorijskog znanja, profesionalnih veština i profesionalnih vrednosti u skladu sa zahtevima Međunarodnih standarda edukacije.
Program kontinuiranog profesionalnog usavršavanja iz
Obuku u cilju sprovođenja kontinuiranog profesionalnog usavršavanja, pored Komore, mogu, uz prethodno pribavljenu saglasnost Komisije, da organizuju i:
1)
visokoškolske ustanove;
2)
profesionalna tela, odnosno organizacije, kao i druga pravna lica, koja poseduju odgovarajuće tehničke, organizacione i administrativne kapacitete, tako da obezbeđuju kvalitet obuke koji je u skladu sa programom kontinuiranog profesionalnog usavršavanja iz
društva za reviziju, koja poseduju odgovarajuće tehničke, organizacione i administrativne kapacitete za organizaciju obuke.
Po završetku svake pojedinačne obuke u vezi sa kontinuiranim profesionalnim usavršavanjem, licenciranom ovlašćenom revizoru se izdaje potvrda. Licencirani ovlašćeni revizor je dužan da potvrde čuva najmanje tri godine.