Umetnici, saradnici, odnosno stručnjaci u kulturi mogu se udruživati u udruženja (u daljem tekstu: udruženje u kulturi) saglasno propisima o udruživanju građana.
Ukoliko u jednom području kulture navedenom u članu 55a i 55b ovog zakona postoji više registrovanih udruženja, status reprezentativnog udruženja u kulturi za teritoriju Republike Srbije (u daljem tekstu: reprezentativno udruženje u kulturi), na predlog Komisije za utvrđivanje reprezentativnosti udruženja u kulturi, za najviše dva udruženja rešenjem utvrđuje ministar.
Jedno reprezentativno udruženje može imati reprezentativnost za više područja kulture ako za to ispunjava uslove utvrđene u aktu iz stava 5. ovog člana.
Registar reprezentativnih udruženja u kulturi (u daljem tekstu: Registar reprezentativnih udruženja), uspostavlja i vodi ministarstvo nadležno za poslove kulture kao jedinstvenu, centralizovanu i javno dostupnu evidenciju u elektronskom obliku.
Registar iz stava 3. ovog člana, sadrži podatke o reprezentativnim udruženjima, i to: naziv, sedište, adresa, datum osnivanja, područje kulture, ime zastupnika i jedinstvenu identifikacionu oznaku, odnosno broj pod kojim je udruženje upisano u registar.
Podaci iz stava 4. ovog člana upisuju se nakon dobijanja statusa reprezentativnog udruženja, odnosno donošenja rešenja.
Sastav i način rada komisije iz stava 1. ovog člana kao i bliže uslove i način utvrđivanja i prestanka statusa reprezentativnog udruženja u kulturi, propisuje ministar.
Rešenje iz stava 1. ovog člana objavljuje se u "Službenom glasniku Republike Srbije".
Udruženje u kulturi koje je, u skladu sa ovim zakonom, steklo status reprezentativnog udruženja u kulturi, u naziv udruženja unosi i oznaku: "reprezentativno udruženje u kulturi". Udruženje u kulturi koje je steklo status reprezentativnog udruženja u kulturi može taj status izgubiti na način na koji je stečen rešenjem ministra, ako prestane da ispunjava uslove potrebne za sticanje reprezentativnosti utvrđene propisom iz člana 56. stav 5. ovog zakona, kao i ako poslove poverene ovim zakonom ne obavlja ili ih obavlja suprotno zakonu.
Umetnik u smislu ovog zakona, jeste fizičko lice koje stvara autorska dela iz oblasti umetničke delatnosti ili izvodi umetnička i autorska dela iz oblasti umetničke delatnosti definisane članom 55a ovog zakona.
Samostalni umetnik jeste fizičko lice koje samostalno, u vidu zanimanja, obavlja umetničku delatnost i kome je reprezentativno udruženje u kulturi utvrdilo status lica koje samostalno obavlja umetničku delatnost u oblasti kulture.
U obavljanju delatnosti lice iz stava 2. ovog člana, uz lično ime, može da koristi oznaku "samostalni umetnik".
Samostalni stručnjak u kulturi jeste fizičko lice koje samostalno u vidu zanimanja, obavlja poslove iz člana 55b. ovog zakona i kome je reprezentativno udruženje u kulturi utvrdilo status lica koje samostalno obavlja delatnost u oblasti kulture.
U obavljanju delatnosti iz stava 1. ovog člana, uz lično ime, može se koristiti oznaka "samostalni stručnjak u kulturi".
Samostalni izvođač kulturnih programa u muzičkim i scenskim delatnostima je fizičko lice koje samostalno, u vidu zanimanja obavlja vokalno i instrumentalno izvođenje kulturnih programa, ili na drugi način izvodi kulturni ili artistički program, i kome je reprezentativno udruženje u kulturi utvrdilo status lica koje samostalno obavlja umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture.
Samostalni saradnik u kulturi jeste fizičko lice koje samostalno, u vidu zanimanja, obavlja stručno-tehničke poslove u oblasti kulturnih delatnosti, i kome je reprezentativno udruženje u kulturi utvrdilo status lica koje samostalno obavlja delatnost u oblasti kulture.
Lice iz čl. 58-60. ovog zakona stiče status lica koje samostalno obavlja umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture upisom u Registar lica koja samostalno obavljaju umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture, (u daljem tekstu: Registar lica) ako ispunjava sledeće uslove:
1)
ako ima poslovnu sposobnost;
2)
ako obavlja delatnost iz člana 8. ovog zakona kao jedino ili glavno zanimanje, a nije korisnik penzije;
3)
ako ima dozvolu (licencu) za obavljanje delatnosti, kada je takva dozvola (licenca) propisana;
4)
ako mu obavljanje delatnosti nije zabranjeno pravosnažnom sudskom odlukom;
5)
ako ima prebivalište u Republici Srbiji;
6)
ako ima rešenje o utvrđivanju statusa lica koje samostalno obavlja umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture iz člana 62. ovog zakona.
Registar lica vodi odgovarajuće reprezentativno udruženje u kulturi kao jedinstvenu, centralizovanu i javno dostupnu evidenciju u elektronskom obliku. Proveru ispunjenosti uslova iz stava 1. ovog člana vrši odgovarajuće reprezentativno udruženje uvidom u službene evidencije u skladu sa zakonom kojim se uređuje upravni postupak i elektronska uprava.
Registar lica se vodi u cilju upoznavanja javnosti o licima koja su dobila status samostalnog umetnika, vođenja evidencije o drugim angažovanjima samostalnih umetnika i vođenja evidencije o uplatama zakonom propisanih doprinosa za samostalne umetnike. Registar lica je javan u delu koji se odnosi na ime i prezime lica koje je dobilo status samostalnog umetnika.
Za utvrđivanje statusa lica koje samostalno obavlja umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture, lice iz čl. 58-60. ovog zakona podnosi jedinstvenu prijavu u elektronskom obliku odgovarajućem reprezentativnom udruženju u kulturi.
Za lice koje nema tehničkih mogućnosti da dostavi prijavu u elektronskom obliku, jedinstvenu prijavu podnosi uz pomoć reprezentativnog udruženja.
Registar reprezentativnih udruženja i Registar lica vode se uz tehničku podršku službe Vlade nadležne za informacione tehnologije i elektronsku upravu, koja obavlja poslove tehničke podrške u uspostavljanju i vođenju registra, poslove koji se odnose na čuvanje, sprovođenje mera zaštite i obezbeđivanje sigurnosti i bezbednosti podataka u registru.
Po zahtevima lica za utvrđivanje statusa lica koje samostalno obavlja umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture, reprezentativna udruženja donose rešenja za kulturno područje za koje su upisana u registar reprezentativnih udruženja u kulturi u smislu člana 56. ovog zakona.
Bliže uslove, merila i kriterijume, kao i postupak po zahtevima lica za utvrđivanje statusa lica koja samostalno obavljaju umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture, kao i postupak provere ispunjenosti uslova iz člana 61. ovog zakona za lica koja su upisana u evidenciju lica koja samostalno obavljaju umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture za četvorogodišnji period, za sve oblasti kulturnih delatnosti na predlog reprezentativnih udruženja, propisuje ministar.
Lice koje je upisano u evidenciju lica koja samostalno obavljaju umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture, oslobađa se od obaveze dokazivanja ispunjenosti uslova iz stava 2. ovog člana, kada napuni 30 godina staža osiguranja (muškarci), odnosno 25 godina staža osiguranja (žene).
Lični podaci o licima iz stava 2. su: ime i prezime, jedinstveni matični broj građana, pol, datum rođenja, mesto i opština rođenja, adresa, mesto i opština stanovanja i kontakt telefon.
Evidenciju lica koja samostalno obavljaju umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture (u daljem tekstu: evidencija), za svaku kulturnu delatnost, vodi odgovarajuće reprezentativno udruženje u kulturi u Registru lica.
Podatke iz evidencije reprezentativno udruženje u kulturi upisuje u Registar lica na osnovu službenih evidencija elektronskim putem u skladu sa zakonom kojim se uređuje elektronska uprava.
U evidenciju iz stava 1. upisuje se:
1)
redni broj upisa;
2)
prezime (ime jednog roditelja) i ime lica koje samostalno obavlja umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture;
3)
datum i mesto rođenja, opština, državljanstvo;
4)
prebivalište, adresa i broj telefona;
5)
delatnost lica koje samostalno obavlja umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture;
6)
datum početka samostalnog obavljanja delatnosti i broj akta o utvrđivanju statusa lica koje samostalno obavlja umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture;
7)
datum prestanka obavljanja delatnosti; 8) podaci o ispunjenosti uslova propisanih članom 61. stav 1. ovog zakona, za sticanje statusa lica koje samostalno obavlja umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture;
9)
podatke o uplati doprinosa po osnovu ugovorene naknade;
Registar reprezentativnih udruženja je jedinstvena baza podataka ministarstva nadležnog za poslove kulture reprezentativnih udruženja u kulturi.
Registar lica je jedinstvena baza podataka reprezentativnih udruženja o licima, koja samostalno obavljaju umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture.
Jedinstvena baza podataka iz stava 1. ovog člana uspostavlja se na osnovu postojećih evidencija koje vode reprezentativna udruženja.
Podaci o reprezentativnim udruženjima i licima koja samostalno obavljaju umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture unose se u registar registracijom reprezentativnog udruženja i podnošenjem jedinstvene prijave u elektronskom obliku lica koja samostalno obavljaju umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture, kao i ažuriranjem podataka iz postojećih nadležnih registara, baza podataka i službenih evidencija, koje se vode u Republici Srbiji.
U Registar reprezentativnih udruženja i Registar lica se upisuju sledeći podaci iz postojećih nadležnih registara, baza podataka i službenih evidencija:
1)
matični broj, poreski identifikacioni broj, naziv, sedište, adresa, datum osnivanja, područje kulture, pretežna delatnost, ime zastupnika iz registra udruženja koji vodi organ nadležan za vođenje privrednih registara nakon dobijanja statusa reprezentativnog udruženja, odnosno donošenja rešenja;
2)
prezime (ime jednog roditelja) i ime lica koje samostalno obavlja umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture, datum i mesto rođenja, opština, državljanstvo iz registra matičnih knjiga koji vodi ministarstvo nadležno za poslove državne uprave, nakon dobijanja statusa samostalnog umetnika;
3)
opštinu, mesto i adresu prebivališta iz registra prebivališta koje vodi ministarstvo nadležno za unutrašnje poslove;
4)
osnov osiguranja kao i osnovice doprinosa za obavezno socijalno osiguranje, visinu uplaćenih doprinosa za obavezno socijalno osiguranje i period na koji se ta uplata odnosi, odnosno podatke o uplati doprinosa po osnovu ugovorene naknade, iz centralnog registra obaveznog socijalnog osiguranja.
Nadležno reprezentativno udruženje u kulturi izdaje uverenja o činjenicama upisanim u Registar lica.
Uverenja iz stava 1. ovog člana izdaju se saglasno podacima iz Registra lica i imaju značaj javne isprave.
Uverenja iz stava 1. ovog člana izdaju se na zahtev, po pravilu istog dana kad je stranka zatražila izdavanje uverenja, a najdocnije u roku od osam dana od dana podnošenja zahteva.
Ako nadležno reprezentativno udruženje u kulturi odbije zahtev za izdavanje uverenja, dužno je da o tome donese posebno rešenje.
Ako u roku od 15 dana od dana podnošenja zahteva nadležno reprezentativno udruženje u kulturi ne izda uverenje, niti donese i dostavi stranci rešenje o odbijanju zahteva, stranka može izjaviti žalbu kao da je zahtev odbijen.
Ako stranka, na osnovu dokaza kojima raspolaže, smatra da joj uverenje nije izdato u skladu s podacima iz Registra lica, može zahtevati izmenu ili izdavanje novog uverenja.
Nadležno reprezentativno udruženje u kulturi dužno je da donese posebno rešenje ako odbije zahtev stranke da joj izmeni ili izda novo uverenje.
Ako u roku od 15 dana od dana podnošenja zahteva za izmenu ili izdavanje novog uverenja to ne bude učinjeno, stranka može izjaviti žalbu kao da je njen zahtev odbijen.
Protiv rešenja o odbijanju zahteva iz st. 4. i 7. ovog člana žalba se može izjaviti Ministarstvu u roku od 15 dana od dana dostavljanja rešenja.
Žalba iz st. 5. i 8. ovog člana izjavljuje se Ministarstvu nakon isteka roka propisanog za izdavanje, odnosno izmenu uverenja.
Samostalni umetnik, samostalni saradnik, odnosno samostalni stručnjak u kulturi dužni su da svaku nastalu promenu u vezi sa uslovima za upis u Registar lica iz člana 61. stav 1. ovog zakona, prijave nadležnom reprezentativnom udruženju u kulturi koje vodi tu evidenciju, najkasnije u roku od 15 dana od dana nastanka promene. Podaci koji se o licima iz stava 1. ovog člana pribavljaju po službenoj dužnosti, ažuriraju se odmah nakon promene u izvornoj evidenciji u skladu sa zakonom kojim se uređuje elektronska uprava.
Lice koje je steklo status lica koje samostalno obavlja umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture briše se iz Registra lica na lični zahtev.
Lice iz stava 1. ovog člana briše se iz Registra lica po službenoj dužnosti kad nadležno reprezentativno udruženje u kulturi koje vodi Registar lica rešenjem utvrdi da to lice više ne ispunjava uslove propisane u članu 61. stav 1. ovog zakona.
Obrada podataka o ličnosti koji se vode u Registru reprezentativnih udruženja i Registru lica, vrši se u skladu sa zakonom kojim se uređuje zaštita podataka o ličnosti.
Registar reprezentativnih udruženja i Registar lica se nalaze u državnom centru za čuvanje i upravljanje podataka koji obezbeđuje fizičku zaštitu podataka u skladu sa zakonom kojim se uređuje elektronska uprava i informaciona bezbednost.
Podaci o ličnosti koriste se u svrhu utvrđenu ovim zakonom.
Registar reprezentativnih udruženja i Registar lica sadrže i tehničke podatke kojima se omogućava efikasno, ažurno i zakonito uspostavljanje, vođenje i razmena podataka iz člana 63a ovog zakona, a naročito:
1)
identifikacione oznake kojima se povezuju izvorne službene evidencije na osnovu kojih se upisuju i koriste podaci u registru i to: jedinstveni matični broj građana, evidencijski broj stranca, jedinstveni broj koji dodeljuje centralni registar obaveznog socijalnog osiguranja za potrebe obaveznog socijalnog osiguranja obveznicima doprinosa i osiguranim licima i poreski identifikacioni broj;
2)
šifrarnike neophodne za vođenje podataka u registru;
3)
evidenciju ovlašćenih lica organa iz člana 3. ovog zakona, kao i evidenciju o ovlašćenim licima udruženja: lično ime, jedinstveni matični broj građana, dodeljena prava.
Pravo na uvid i prava na osnovu ostvarenog uvida u podatke Registra reprezentativnih udruženja i Registra lica ima lice na koje se podaci odnose u skladu sa odredbama zakona kojim se reguliše zaštita podataka o ličnosti. Treća lica imaju prava uvida koji se uređuje odredbama zakona kojim se reguliše slobodan pristup informacijama od javnog značaja.
Pravo na uvid u podatke Registra lica ima ovlašćeno lice prilikom vršenja poslova u skladu sa zakonom.
Poslovi utvrđivanja statusa lica koje samostalno obavlja umetničku ili drugu delatnost u oblasti kulture, poslovi izdavanja uverenja i vođenja evidencije, koje reprezentativna udruženja u kulturi obavljaju u skladu sa ovim zakonom, vrše se kao povereni poslovi.
U postupcima u vezi poslova iz stava 1. ovog člana, ako drukčije nije propisano ovim zakonom, shodno se primenjuju odredbe zakona kojim se uređuje opšti upravni postupak.
Reprezentativna udruženja sačinjavaju godišnji program rada na osnovu koga se vrši finansiranje poverenih poslova, vodeći računa o broju lica za koje se vodi evidencija, potrebnom broju izvršilaca i drugim materijalno-tehničkim i tekućim rashodima i izdacima za vršenje poverenih poslova.
Saglasnost na godišnji program rada reprezentativnih udruženja daje Ministarstvo.
Ministarstvo zaključuje sa reprezentativnim udruženjem godišnji ugovor o finansiranju vršenja poverenih poslova.
Isplata sredstava iz budžeta Republike Srbije vrši se na osnovu rešenja o prenosu sredstava.
Umetnik, odnosno stručnjak u kulturi koji je svojim radom u oblasti kulturne delatnosti dao vrhunski doprinos nacionalnoj kulturi, odnosno kulturi nacionalnih manjina u Republici Srbiji i koji ispunjava druge uslove pripisane ovim zakonom i propisima donetim za sprovođenje ovog zakona, može steći status istaknutog umetnika, odnosno istaknutog stručnjaka u kulturi.
Kriterijume za sticanje statusa istaknutog umetnika, odnosno istaknutog stručnjaka u kulturi, na predlog Saveta, propisuje ministar.
Doprinosi za penzijsko i invalidsko osiguranje i doprinosi za zdravstveno osiguranje za samostalne umetnike iz člana 58. stav 2. ovog zakona obezbeđuju se u budžetu jedinica lokalne samouprave.
Bliže uslove i način sticanja prava na uplatu doprinosa iz stava 1. ovog člana propisuje nadležni organ jedinice lokalne samouprave.
Uplata doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje i doprinosa za zdravstveno osiguranje, za koje se sredstva obezbeđuju u budžetu jedinice lokalne samouprave, za lica iz člana 58. stav 2. ovog zakona, vrši se preko reprezentativnog udruženja u kulturi kod koga je to lice uvedeno u Registar lica.
Reprezentativna udruženja u kulturi, dužna su da, u roku od 15 dana od dana uplate doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje i doprinosa za zdravstveno osiguranje za lica koja su u Registru lica tog udruženja, a za koje su dodeljena budžetska sredstva preko reprezentativnog udruženja, a najkasnije do kraja tekuće godine, podnesu izveštaj o realizaciji uplate doprinosa i dostave dokaze o namenskom korišćenju finansijskih sredstava organu koji je odobrio sredstva za prenos sredstava preko reprezentativnih udruženja u kulturi.