Delatnost distribucije i upravljanja distributivnim sistemom prirodnog gasa obavlja operator distributivnog sistema, sa pravima i obavezama u skladu sa ovim zakonom.
Operator distributivnog sistema posluje u skladu sa principima objektivnosti, transparentnosti i nediskriminacije, poštujući uslove iz zakona i propisa donetih na osnovu ovog zakona.
Operator distributivnog sistema koji je deo vertikalno integrisanog preduzeća mora biti nezavisan u smislu pravne forme, organizacije i odlučivanja od drugih delatnosti koje nisu povezane sa delatnošću distribucije.
ne uključuje obavezu da se vlasništvo nad sredstvima distributivnog sistema odvoji od vertikalno integrisanog preduzeća.
Nezavisnost operatora distributivnog sistema osigurava se na sledeći način:
1)
lica koja su odgovorna za upravljanje operatorom distributivnog sistema ne mogu učestvovati u organima upravljanja vertikalno integrisanog preduzeća koji su direktno ili indirektno odgovorni za delatnost proizvodnje, transporta ili snabdevanja prirodnim gasom;
2)
preduzimanjem mera koje obezbeđuju da su profesionalni interesi lica odgovornih za upravljanje operatorom distributivnog sistema uzeti u obzir na način kojim se obezbeđuje njihova nezavisnost u radu;
3)
operator distributivnog sistema donosi odluke, nezavisno od vertikalno integrisanog preduzeća, po pitanju sredstava potrebnih za pogon, održavanje i razvoj sistema;
4)
operator distributivnog sistema samostalno donosi odluke o tekućem poslovanju, odnosno odluke o izgradnji ili unapređenju distributivne mreže ako su u okvirima odobrenog finansijskog plana;
5)
operator distributivnog sistema mora da raspolaže zaposlenima, finansijskim, materijalnim i tehničkim sredstvima neophodnim za ispunjavanje dužnosti propisanih ovim zakonom.
Nezavisnost operatora distributivnog sistema ne utiče na pravo vertikalno integrisanog preduzeća da operatoru odobrava godišnji finansijski plan i postavlja granice njegove zaduženosti.
Vertikalno integrisano preduzeće ne može uticati na rad i poslovanje, niti uticati na odluke koje se odnose na izgradnju ili razvoj sistema operatora distributivnog sistema.
Operator distributivnog sistema dužan je da donese Program nediskriminatornog ponašanja koji sadrži mere u cilju sprečavanja diskriminatornog ponašanja, način praćenja njegovog poštovanja i obaveze zaposlenih za postizanje postavljenih ciljeva u skladu sa
Lice odgovorno za praćenje Programa nediskriminatornog ponašanja operatora distributivnog sistema je potpuno nezavisno i ima pristup svim potrebnim informacijama kojima raspolaže operator distributivnog sistema.
Aktivnosti operatora distributivnog sistema koji je deo vertikalno integrisanog preduzeća prati Agencija, radi sprečavanja da se korišćenjem položaja u vertikalno integrisanom preduzeću naruši tržišna konkurencija.
Operator distributivnog sistema koji je deo vertikalno integrisanog preduzeća u svojim komunikacijama i svojim poslovnim imenom mora napraviti razliku u pogledu svog identiteta u odnosu na energetski subjekt koji se bavi snabdevanjem prirodnim gasom u istom vertikalno integrisanom preduzeću.
Unutar vertikalno integrisanog preduzeća nije dozvoljeno međusobno subvencionisanje subjekata koji se bave različitim energetskim i neenergetskim delatnostima, radi omogućavanja konkurencije i izbegavanja diskriminacije korisnika ili grupa korisnika sistema.
siguran i pouzdan rad distributivnog sistema i kvalitet isporuke prirodnog gasa;
2)
bezbedan rad distributivnog sistema prirodnog gasa;
3)
razvoj kojim se obezbeđuje dugoročna sposobnost distributivnog sistema da ispuni potrebe za distribucijom prirodnog gasa na ekonomski opravdan način;
4)
izgradnju priključka na distributivni sistem;
5)
davanje informacija energetskim subjektima i korisnicima distributivnog sistema koje su potrebne za efikasan pristup distributivnom sistemu, na principima transparentnosti i nediskriminacije;
6)
nediskriminatorni pristup distributivnom sistemu;
7)
upravljanje distributivnim sistemom, na način koji obezbeđuje sigurnost isporuke prirodnog gasa;
8)
ispravnost i pouzdanost merenja isporučenog prirodnog gasa.
donese i primenjuje pravila o radu distributivnog sistema;
3)
svake godine donese plan razvoja distributivnog sistema za period od najmanje pet godina usklađen sa planom razvoja povezanih sistema i sa zahtevima za priključenje;
4)
svake godine donese plan investicija u distributivni sistem za period od tri godine;
5)
donese Program nediskriminatornog ponašanja i sačini godišnji izveštaj iz
Ministarstvu dostavlja podatke za izveštaj o sigurnosti snabdevanja;
7)
donese odluku o ceni za pristup distributivnom sistemu u skladu sa zakonom kojim se uređuje energetika;
8)
objavi cene priključenja u skladu sa metodologijom koju je donela Agencija u skladu sa zakonom kojim se uređuje energetika;
9)
donosi plan za smanjenje gubitaka u sistemu ako su gubici iznad tehnički opravdanog nivoa;
10)
nabavlja prirodni gas za nadoknadu gubitaka u distributivnoj mreži na principima minimalnih troškova, transparentnosti i nediskriminacije;
11)
ne pravi diskriminaciju između korisnika ili grupa korisnika distributivnog sistema, a naročito ne favorizuje sa njim povezane energetske subjekte;
12)
vodi evidenciju podataka potrebnih za utvrđivanje pokazatelja kvaliteta isporuke i snabdevanja prirodnim gasom i dostavlja Agenciji izveštaj u skladu sa pravilima o praćenju tehničkih i komercijalnih pokazatelja i regulisanja kvaliteta isporuke i snabdevanja prirodnim gasom koja je donela Agencija u skladu sa zakonom kojim se uređuje energetika;
13)
korisnicima distributivnog sistema pruža informacije, kako bi ostvarili efikasan pristup sistemu na principima transparentnosti i nediskriminacije;
14)
svake godine, najkasnije do 31. januara, utvrdi listu kupaca koji ispunjavaju uslove za status malog kupca, na osnovu ostvarene potrošnje u prethodnoj kalendarskoj godini i o tome obavesti male kupce i javnog snabdevača;
15)
održava ažurnu bazu podataka o krajnjim kupcima i njihovim snabdevačima za sva mesta isporuke sa svog sistema;
16)
obezbedi poverljivost komercijalno osetljivih informacija dobijenih tokom obavljanja delatnosti i da informacije koje mogu obezbediti prednost na tržištu objavljuje na nediskriminatoran način;
17)
krajnjem kupcu ili njegovom snabdevaču, na zahtev krajnjeg kupca, dostavi podatke o potrošnji prirodnog gasa u objektima tog kupca na obrascu i po postupku u skladu sa aktom Agencije kojim je uređen postupak ostvarivanja prava na pristup podacima o sopstvenoj potrošnji kupca prirodnog gasa;
18)
informacije o trgovini prirodnim gasom dobijene od trećih lica ne koristi u poslovima koji se odnose na pristup sistemu;
19)
verifikuje i dostavlja podatke operatoru transportnog sistema i operatoru transportnog sistema iz
neophodne za administriranje tržišta prirodnog gasa u skladu sa pravilima o radu transportnog sistema;
20)
preduzima propisane mere bezbednosti u toku korišćenja distributivnog sistema;
21)
razmenjuje informacije neophodne za bezbedno i sigurno funkcionisanje sistema sa drugim operatorima sistema;
22)
Agenciji dostavlja podatke i dokumentaciju neophodne za njen rad, u roku koji ne može biti kraći od osam dana od dana prijema zahteva, u skladu sa zakonom kojim se uređuje energetika;
23)
preduzima mere za povećanje energetske efikasnosti i zaštitu životne sredine;
24)
donese akt o cenama nestandardnih usluga, na koji saglasnost daje Agencija i koji se objavljuje na internet stranici operatora sistema;
25)
Agenciji dostavlja podatke o promeni snabdevača i stepenu otvorenosti tržišta;
26)
u zavisnosti od stepena odstupanja od propisanog kvaliteta isporuke, plati naknadu krajnjem kupcu u skladu sa pravilima iz
postupa u skladu sa dužnostima propisanim zakonom kojim se uređuje korišćenje obnovljivih izvora energije, kao i zakonom kojim se uređuju energetska efikasnost i racionalna upotreba energije;
30)
uređuje druga pitanja neophodna za rad distributivnog sistema i funkcionisanje tržišta.
Operator distributivnog sistema prirodnog gasa ne može da kupuje i da prodaje prirodni gas, osim za prvo punjenje sistema, za potrebe obezbeđivanja sopstvene potrošnje prirodnog gasa i gubitaka u distributivnom sistemu.
i analizira tehničku i ekonomsku opravdanost uvođenja naprednih sistema merenja, efekte na razvoj tržišta i koristi za pojedinačne kategorije krajnjih kupaca prirodnog gasa.
, operator distributivnog sistema će izraditi plan implementacije ekonomski opravdanih oblika naprednih mernih sistema i dostaviti ga Agenciji radi pribavljanja mišljenja.
Operator distributivnog sistema će planom razvoja sistema obuhvatiti uvođenje naprednih mernih sistema u skladu sa planom implementacije, za period za koji se plan razvoja donosi.
Operator transportnog, odnosno distributivnog sistema je investitor izgradnje priključka zaključno sa mernim mestom i zaključuje ugovor o izgradnji priključka na transportni, odnosno distributivni sistem sa kupcem ili proizvođačem prirodnog gasa.
Odobrenje za priključenje objekta izdaje se rešenjem u upravnom postupku na zahtev pravnog ili fizičkog lica čiji se objekat priključuje koji se podnosi operatoru transportnog, odnosno distributivnog sistema ili se vrši u postupku objedinjene procedure propisane zakonom kojim se uređuje izgradnja objekata.
Nadležni operator sistema je dužan da odluči po zahtevu za priključenje objekta kupca u roku od 15 dana od dana prijema pismenog zahteva, odnosno po zahtevu za priključenje objekta proizvođača prirodnog gasa, odnosno biogasa u roku od 30 dana od dana prijema pismenog zahteva.
Odobrenje za priključenje ozakonjenih objekata i objekata koji se grade ili postavljaju po drugim zakonima, izdaje se rešenjem u upravnom postupku na zahtev pravnog ili fizičkog lica čiji se objekat priključuje.
Odobrenje za priključenje objekta na zahtev kupca ili proizvođača prirodnog gasa, koji su već priključeni na transportni ili distributivni sistem izdaje se i u slučaju spajanja ili razdvajanja instalacija, odnosno mernih mesta, promene odobrenog kapaciteta ili promene tehničkih uslova priključenja objekta kupca ili proizvođača prirodnog gasa, odnosno biogasa kao i ponovnog priključenja usled isključenja.
Ukoliko kupac prirodni gas osim drugih vidova potrošnje gas koristi i za komprimovanje, mora biti obezbeđeno posebno merno mesto za prirodni gas koji se komprimuje.
može se podneti žalba Agenciji, u roku od 15 dana od dana dostavljanja rešenja. Odluka Agencije po žalbi je konačna i protiv nje se može pokrenuti upravni spor.
Odobrenje za priključenje objekta na transportni ili distributivni sistem sadrži naročito: mesto priključenja na sistem, način i tehničke uslove priključenja, maksimalni projektovani kapacitet mernog uređaja, odobreni kapacitet, mesto i način merenja prirodnog gasa, rok za priključenje i troškove priključenja.
Tehnički i drugi uslovi priključenja na transportni ili distributivni sistem utvrđuju se u skladu sa ovim zakonom, propisima donetim na osnovu ovog zakona, tehničkim i drugim propisima i pravilima o radu sistema na koji se objekat priključuje.
Troškovi priključenja obuhvataju i troškove nabavke mernih uređaja i merno regulacionih stanica i snosi ih podnosilac zahteva za priključenje.
Visinu troškova priključenja utvrđuje operator transportnog i distributivnog sistema, u skladu sa Metodologijom za utvrđivanje troškova priključenja koju donosi Agencija.
utvrđuju se način i bliži kriterijumi za obračun troškova priključenja, a u zavisnosti od mesta priključenja na sistem, maksimalnog projektovanog kapaciteta mernog uređaja odobrenog kapaciteta na mestu priključenja, potrebe za izvođenjem radova ili potrebe za ugrađivanjem neophodne opreme ili drugih objektivnih kriterijuma.
Operator distributivnog sistema je dužan da akt o visini troškova priključenja na distributivni sistem sa pratećim dokazima i podacima dostavi Agenciji pre početka primene u skladu sa metodologijom.
Agencija će od operatora distributivnog sistema zahtevati izmenu akta o visini troškova priključenja, ako nije donet u skladu sa metodologijom.
Operator transportnog, odnosno distributivnog sistema je dužan da priključi objekat kupca na transportni, odnosno distributivni sistem u roku od osam dana od dana ispunjenja sledećih uslova:
1)
uslova iz odobrenja za priključenje;
2)
da je za objekat pribavljena građevinska dozvola i da uređaji i instalacije objekta kupca ispunjavaju tehničke i druge propisane uslove;
3)
da kupac dostavi operatoru sistema ugovor o snabdevanju prirodnim gasom;
4)
da je za mesto primopredaje uređena balansna odgovornost i pristup sistemu.
Operator transportnog, odnosno distributivnog sistema je dužan da priključi objekat proizvođača prirodnog gasa, odnosno biogasa na transportni, odnosno distributivni sistem u roku od osam dana od dana ispunjenja sledećih uslova:
1)
uslova iz odobrenja za priključenje;
2)
da je za objekat pribavljena upotrebna dozvola i da uređaji i instalacije objekta proizvođača ispunjavaju tehničke i druge propisane uslove;
3)
da je za mesto primopredaje uređena balansna odgovornost i pristup sistemu.
Priključenjem objekta iz priključak postaje deo sistema na koji je priključen.
Vlada uređuje uslove i način dokazivanja ispunjenosti uslova iz .
Ako operator transportnog, odnosno distributivnog sistema ne priključi objekat kupca, odnosno proizvođača prirodnog gasa, odnosno biogasa na transportni, odnosno distributivni sistem u roku iz , nadležni inspektor, na zahtev kupca, odnosno proizvođača prirodnog gasa, odnosno biogasa proverava, u roku od 15 dana od dana podnošenja zahteva, ispunjenost uslova za priključenje iz i ako utvrdi da su ispunjeni uslovi naložiće operatoru sistema da u roku od dva radna dana izvrši priključenje objekta.
Povezivanje energetskih objekata za distribuciju prirodnog gasa sa transportnim ili drugim distributivnim sistemom, skladišta za prirodni gas sa transportnim sistemom za prirodni gas, kao i transportnih sistema međusobno, vrši se na osnovu ugovora.
Mesto predaje prirodnog gasa kupcu, odnosno mesto preuzimanja prirodnog gasa od proizvođača prirodnog gasa, odnosno biogasa je mesto na kome se graniče instalacije objekta kupca, odnosno proizvođača prirodnog gasa, odnosno biogasa i transportnog i distributivnog sistema.
Vlada bliže uređuje mesto razgraničenja odgovornosti između energetskog subjekta i kupca, odnosno proizvođača prirodnog gasa, odnosno biogasa i mesto merenja prirodnog gasa.
U slučaju potrebe za priključenjem objekata privremenog karaktera, gradilišta, objekata na vodi i sličnih objekata, kao i objekata za koje je odobren probni rad u skladu sa posebnim zakonom može se izdati odobrenje za privremeno priključenje objekta.
Izdavanje odobrenja za privremeno priključenje i isporuku prirodnog gasa vrši se pod uslovima, na način i po postupku propisanom za izdavanje odobrenja za priključenje objekata.
Energetski subjekti koji obavljaju delatnost transporta i upravljanja transportnim sistemom za prirodni gas i distribucije i upravljanja distributivnim sistemom za prirodni gas dužni su da Ministarstvu dostavljaju:
1)
podatke o transportnoj, odnosno distributivnoj mreži, broju priključaka, planiranim i realizovanim investicijama;
2)
podatke o ceni za pristup transportnom sistemu, odnosno distributivnom sistemu, ceni nestandardnih usluga, ceni priključenja, odnosno ceni prirodnog gasa za potrebe balansiranja sistema;
3)
druge podatke.
Ministar bliže propisuje rokove, sadržinu i način dostavljanja podataka iz