Zakon o potvrđivanju Protokola o eksplozivnim ostacima rata uz Konvenciju o zabrani ili ograničavanju upotrebe izvesnih vrsta klasičnog oružja za koja se može smatrati da imaju prekomerne traumatske efekte ili da deluju bez razlike u pogledu ciljeva (Protokol V)

Status propisa

Na snazi

Prikazana Verzija

Opšte Informacije

Donosilac	Narodna skupština Republike Srbije

CtrlK

Član11

Poštovanje odredbi

1. Svaka Visoka ugovorna strana zahteva da njene oružane snage i relevantne agencije ili odeljenja izdaju odgovarajuća uputstva i operativne procedure i da njeno osoblje prođe obuku u skladu sa odgovarajućim odredbama ovog protokola.

2. Visoke ugovorne strane se obavezuju da se međusobno konsultuju i sarađuju na bilateralnoj osnovi, preko generalnog sekretara Ujedinjenih nacija ili preko drugih odgovarajućih međunarodnih procedura, kako bi rešile probleme koji mogu nastati u vezi sa tumačenjem i primenom odredbi ovog protokola.

Tehnički prilog

Ovaj Tehnički prilog sadrži predloge najboljih praksi za ostvarivanje ciljeva sadržanih u članovima 4, 5. i 9. ovog protokola. Ovaj Tehnički prilog će sprovoditi Visoke ugovorne strane na dobrovoljnoj osnovi.

1. Evidentiranje, čuvanje i saopštavanje informacija o neeksplodiranim

sredstvima (NS) i napuštenim eksplozivnim sredstvima (NES)

Evidentiranje informacija: U vezi sa eksplozivnim sredstvima koja su možda postala NS, država treba da nastoji da evidentira sledeće informacije što je tačnije moguće:

lokaciju područja gađanih eksplozivnim sredstvima;

(ii) približan broj eksplozivnih sredstava korišćenih u područjima navedenim pod (i);

(iii) vrstu i prirodu eksplozivnih sredstava korišćenih u područjima pod (i);

(iv) približnu lokaciju poznatih i verovatnih NS;

Kada je država bila dužna da napusti eksplozivna sredstva tokom operacija, trebalo bi da nastoji da ostavi NES na bezbedan i siguran način i evidentira informacije o tim sredstvima i to:

lokaciju NES;

(vi) približnu količinu NES na svakom pojedinačnom lokalitetu;

(vii) vrste NES na svakom lokalitetu.

Čuvanje informacija: Kada država evidentira informacije u skladu sa stavom (a), te informacije je potrebno čuvati tako da se omogući njihovo nalaženje i potom saopštavanje u skladu sa stavom (v).

Saopštavanje informacija: Informacije koje država evidentira i čuva u skladu sa stavovima (a) i (b) trebalo bi, imajući u vidu bezbednosne interese i druge obaveze države koja dostavlja informacije, saopštiti u skladu sa sledećim odredbama:

Sadržaj:

Kada je reč o NS, saopštene informacije bi trebalo da sadrže detalje o:

približnoj lokaciji poznatih i verovatnih NS;

(2)

vrstama i približnom broju eksplozivnih sredstava koja su korišćena u ciljanim područjima;

(3)

načinu identifikacije eksplozivnih sredstava uključujući boju, veličinu i oblik i druga relevantna obeležja;

(4)

načinu bezbednog odlaganja eksplozivnih sredstava.

Kada je reč o NES, saopštene informacije bi trebalo da sadrže detalje o:

lokaciji NES;

(6)

približnom broju NES na svakom pojedinačnom lokalitetu;

(7)

vrstama NES na svakom pojedinačnom lokalitetu;

(8)

načinu identifikacije NES, uključujući boju, veličinu i oblik;

(9)

informacije o vrstama i načinima pakovanja NES;

(10)

stanju pripravnosti;

(11)

lokaciji i prirodi mina iznenađenja za koje se zna da ih ima na području NES.

(ii) Primalac: Informacije je potrebno saopštiti strani ili stranama koje kontrolišu ugroženu teritoriju i onim licima ili institucijama za koje je strana koja saopštava informacije uverena da učestvuju ili će učestvovati u raščišćavanju NS ili NES u ugroženom području i u edukaciji civilnog stanovništva o rizicima od NS ili NES.

(iii) Mehanizam: Država bi trebalo, gde je to izvodljivo, da koristi one međunarodno ili lokalno uspostavljene mehanizme saopštavanja informacija, na primer preko UNMAS, IMSMA i drugih ekspertskih agencija, koje država, koja saopštava informacije, smatra odgovarajućim.

(iv) Rokovi: Informacije bi trebalo saopštiti u što kraćem roku, imajući u vidu pitanja kao što su tekuće vojne i humanitarne operacije u ugroženim područjima, dostupnost i pouzdanost informacija i relevantna bezbednosna pitanja.

2. Upozorenja, edukacija o rizicima, obeležavanje, ograđivanje i nadzor

Ključni izrazi

Upozorenja su pravovremeno pružanje informacija o merama predostrožnosti civilnom stanovništvu u cilju smanjenja rizika prouzrokovanog eksplozivnim ostacima rata na ugroženim teritorijama.

Edukacija civilnog stanovništva o rizicima trebalo bi da se sastoji od programa edukacije o rizicima u cilju olakšane razmene informacija između ugroženih zajednica, državnih organa i humanitarnih organizacija tako da se ugrožene zajednice informišu o pretnjama koje potiču od eksplozivnih ostataka rata. Programi edukacije o rizicima obično predstavljaju dugoročnu aktivnost.

Elementi najboljih praksi kada je reč o upozorenjima i edukaciji o rizicima

Svi programi upozoravanja i edukacije o rizicima trebalo bi da uzmu u obzir, gde je to moguće, preovlađujuće nacionalne i međunarodne standarde, uključujući Međunarodne standarde uklanjanja mina.

Upozorenja i edukaciju o rizicima trebalo bi pružati ugroženom civilnom stanovništvu koje čine civili koji žive na području i u blizini područja koja sadrže eksplozivne ostatke rata i civili koji su u tranzitu preko tih područja.

Upozorenja bi trebalo davati u što kraćem roku, u zavisnosti od konteksta i raspoloživih informacija. Program edukacije o rizicima trebalo bi da zameni program upozoravanja u što kraćem roku. Upozorenja i edukaciju o rizicima uvek bi trebalo obezbeđivati ugroženim zajednicama što je pre moguće.

đ)

Strane u sukobu bi trebalo da angažuju treće strane kao što su međunarodne organizacije i nevladine organizacije kada nemaju resurse i veštine za izvođenje efikasne edukacije o rizicima.

Strane u sukobu bi trebalo, ako je moguće, da obezbede dodatne resurse za upozorenja i edukaciju o rizicima. Takve stavke bi mogle da obuhvate: obezbeđivanje logističke podrške, izradu materijala za edukaciju o rizicima, finansijsku podršku i opšte kartografske informacije.

Obeležavanje, ograđivanje i nadzor područja ugroženog eksplozivnim ostacima rata

ž)

Kada je to moguće, u bilo kom trenutku tokom sukoba i posle njega, kada postoje eksplozivni ostaci rata, strane u sukobu bi trebalo da se postaraju, što je pre moguće i u najvećoj mogućoj meri, da područja koja sadrže eksplozivne ostatke rata budu obeležena, ograđena i pod nadzorom tako da se civilima spreči pristup, u skladu sa sledećim odredbama.

Prilikom obeležavanja sumnjivih opasnih područja trebalo bi koristiti znakove upozorenja koji se zasnivaju na metodama obeležavanja koje prepoznaje ugrožena zajednica. Znaci i druge granične oznake opasnog područja trebalo bi da su u što većoj meri vidljivi, čitljivi, izdržljivi i otporni na dejstva životne sredine i trebalo bi da jasno ukazuju na to za koju se stranu obeležene linije razgraničenja smatra je unutar područja ugroženog eksplozivnim ostacima rata a koja se strana smatra bezbednom.

Potrebno je uspostaviti odgovarajuću strukturu koja je zadužena za nadzor i održavanje trajnih i privremenih sistema obeležavanja, a koja je integrisana sa nacionalnim i lokalnim programima edukacije o rizicima.

3.Opšte preventivne mere

Države koje proizvode ili nabavljaju eksplozivna sredstva trebalo bi da u najvećoj mogućoj meri i prema potrebi nastoje da obezbede da se sledeće mere sprovode i poštuju tokom životnog ciklusa eksplozivnih sredstava.

Upravljanje proizvodnjom municije

Procese proizvodnje bi trebalo osmisliti tako da se ostvari najveća pouzdanost municije;

(ii) Na procese proizvodnje bi trebalo primenjivati sertifikovane mere kontrole kvaliteta;

(iii) Tokom proizvodnje eksplozivnih sredstava trebalo bi primenjivati međunarodno priznate sertifikovane standarde potvrde kvaliteta;

(iv) Prijemno ispitivanje bi trebalo da se vrši putem bojnog gađanja u različitim uslovima ili kroz druge proverene postupke;

Tokom poslovnih transakcija i transfera eksplozivnih sredstava trebalo bi zahtevati standarde visoke pouzdanosti.

Upravljanje municijom

Kako bi se obezbedila najbolja moguća dugoročna pouzdanost eksplozivnih sredstava, države se pozivaju da primene norme i operativne procedure najboljih praksi u pogledu njihovog skladištenja, transporta, skladištenja na terenu i rukovanja u skladu sa sledećim smernicama.

Eksplozivna sredstva bi, prema potrebi, trebalo skladištiti u obezbeđenim objektima ili odgovarajućim kontejnerima koji štite eksplozivna sredstva i njihove komponente ako je neophodno u kontrolisanoj atmosferi;

(ii) Država bi trebalo da transportuje eksplozivna sredstva do i od proizvodnih pogona, skladišnih objekata i terena na način koji oštećenja eksplozivnih sredstava svodi na najmanju meru;

(iii) Prilikom skladištenja i transporta eksplozivnih sredstava država bi trebalo da koristi odgovarajuće kontejnere i kontrolisano okruženje, ako je potrebno;

(iv) Rizik od eksplozija u zalihama trebalo bi svesti na najmanju meru kroz primenu odgovarajućih sistema skladištenja;

Države bi trebalo da primenjuju odgovarajuće procedure evidentiranja, praćenja i ispitivanja eksplozivnih sredstava, koje treba da obuhvate informacije o datumu proizvodnje svakog broja, partije ili serije eksplozivnih sredstava i informacije o tome gde su se eksplozivna sredstva nalazila, pod kojim uslovima su skladištena i kojim faktorima okoline su bila izložena;

(vi) Uskladištena eksplozivna sredstva bi povremeno trebalo da se, prema potrebi, podvrgnu ispitivanju putem bojnog gađanja kako bi se obezbedilo da municija funkcioniše na željeni način;

(vii) Podsklopovi uskladištenih eksplozivnih sredstava bi trebalo da se, prema potrebi, podvrgnu laboratorijskom ispitivanju kako bi se obezbedilo da municija funkcioniše na željeni način;

(viii) Ako je neophodno, trebalo bi preduzeti odgovarajuće radnje, uključujući prilagođavanje očekivanog roka trajanja sredstava, na osnovu informacija do kojih se došlo kroz postupke evidentiranja, praćenja i ispitivanja, kako bi se održala pouzdanost uskladištenih eksplozivnih sredstava.

Obuka

Propisna obuka celokupnog osoblja uključenog u rukovanje, transport i upotrebu eksplozivnih sredstava važan je činilac u nastojanju da se obezbedi njihovo pouzdano funkcionisanje na predviđeni način. Države bi stoga trebalo da usvoje i održavaju odgovarajuće programe obuke kako bi se obezbedilo da osoblje bude propisno obučeno u pogledu municije sa kojom će od njih biti traženo da postupaju.

Transfer

Država koja planira transfer eksplozivnih sredstava u drugu državu koja pre toga nije posedovala tu vrstu eksplozivnih sredstava treba da nastoji da obezbedi da ta država primalac ima mogućnost za skladištenje, održavanje i upotrebu tih eksplozivnih sredstava na odgovarajući način.

Buduća proizvodnja

Država bi trebalo da ispita načine i sredstva za unapređenje pouzdanosti eksplozivnih sredstava koja namerava da proizvede ili nabavi, u cilju ostvarivanja najviše moguće pouzdanosti.

Nastavi čitanje

←Prethodni član

Član 10

Konsultacije Visokih ugovornih strana

Sledeći član→

Član 3

Član 11 Zakon o potvrđivanju Protokola o eksplozivnim ostacima rata uz Konvenciju o zabrani ili ograničavanju upotrebe izvesnih vrsta klasičnog oružja za koja se može smatrati da imaju prekomerne traumatske efekte ili da deluju bez razlike u pogledu ciljeva (Protokol V)