Zakon o elektronskim medijima

Status Propisa

Na snazi

Prikazana Verzija

Opšte Informacije

DonosilacNarodna skupština Republike Srbije

Zakon o elektronskim medijima

IČl. 1–5

OSNOVNE ODREDBE

Član1

Predmet zakona

Ovim zakonom uređuju se, u skladu sa međunarodnim aktima i standardima, organizacija i rad Regulatornog tela za elektronske medije, uslovi i način pružanja medijskih usluga, uslovi i postupak za izdavanje dozvola za pružanje medijskih usluga, nadzor nad pružaocima medijskih usluga, kao i druga pitanja od značaja za oblast elektronskih medija.
Član2
Odredbe ovog zakona ne odnose se na uslove obavljanja delatnosti elektronskih komunikacija, uslove i način korišćenja radio-frekvencija za distribuciju i emitovanje medijskih sadržaja, kao i na uslove postavljanja, upotrebe i održavanja emisionih radio stanica (radio-difuznih, fiksnih i mobilnih).
Član3

Tumačenje odredaba ovog zakona

Odredbe ovog zakona tumače se u korist unapređenja vrednosti demokratskog društva; slobodnog protoka informacija; slobode izražavanja; medijskog i političkog pluralizma; prava javnosti da zna, u skladu sa načelima Ustava Republike Srbije, zakona kojim se uređuje oblast javnog informisanja i važećim međunarodnim standardima u oblasti ljudskih i manjinskih prava, regulacije medija i javnog komuniciranja, kao i praksi međunarodnih institucija koje nadziru njihovo sprovođenje.
Termini koji se koriste u ovom zakonu, a koji imaju rodno značenje, izraženi u gramatičkom muškom rodu, podrazumevaju prirodni ženski i muški pol lica na koje se odnose.
Član4

Značenje pojedinih izraza

Izrazi upotrebljeni u ovom zakonu imaju sledeće značenje:
1)
audio-vizuelna medijska usluga je usluga čija je glavna svrha ili svrha njenog zasebnog dela, pružanje programskih sadržaja neograničenom broju korisnika radi informisanja, obrazovanja ili zabave, putem elektronskih komunikacionih mreža, sa uređivačkom odgovornošću pružaoca usluge, u vidu televizije, audio-vizuelne medijske usluge na zahtev, kao i audio-vizuelna komercijalna komunikacija;
2)
audio-vizuelna medijska usluga na zahtev (nelinearna audio-vizuelna medijska usluga) je usluga koju pružalac audio-vizuelne medijske usluge obezbeđuje radi praćenja programa u periodu koji odabere korisnik, na svoj zahtev, na osnovu kataloga programa čiji izbor i organizaciju vrši pružalac;
3)
video sadržaj koji je generisao korisnik predstavlja niz pokretnih slika, sa ili bez zvuka, koji čini pojedinačnu stavku u odnosu na druge sadržaje dostupne na platformi za razmenu video sadržaja, nezavisno od dužine njegovog trajanja, koji na platformu postavlja korisnik ili drugo lice umesto njega;
4)
evropska audio-vizuelna dela označavaju dela koja su nastala u državama članicama Evropske unije; dela koja su nastala u drugim evropskim zemljama koje su strane u Evropskoj konvenciji o prekograničnoj televiziji Saveta Evrope i dela koja su zajednički proizvedena u okviru sporazuma, koji se odnosi na audiovizuelni sektor, i koji su zaključeni između Evropske unije i trećih zemalja i koji ispunjavaju uslove definisane tim ugovorima. Evropska audio-vizuelna dela koja su nastala u državama članicama Evropske unije i dela koja su nastala u drugim evropskim zemljama koje su strane u Evropskoj konvenciji o prekograničnoj televiziji Saveta Evrope moraju da ispunjavaju i jedan od sledećih uslova:
(1)
da su stvorena od strane jednog ili više producenata koji su osnovani u jednoj ili više tih država;
(2)
da je proizvodnja tih dela nadgledana ili stalno kontrolisana od strane jednog ili više producenata koji su osnovani u jednoj ili više tih država;
(3)
da je doprinos koproducenata iz tih država, ukupnim troškovima koprodukcije, mnogo veći i da data koprodukcija nije kontrolisana od strane jednog ili više koproducenata koji su osnovani izvan tih država.
Dela koja nisu evropska dela u smislu ovog zakona ali su producirana u okviru bilateralnih sporazuma o koprodukciji, koji su zaključeni između država članica i trećih zemalja, smatraće se evropskim delima pod uslovom da su koproducenti iz Evropske unije obezbedili većinski udeo u ukupnom trošku produkcije i da produkcija nije kontrolisana od strane jedne ili više produkcija koje su osnovane izvan teritorije tih država članica;
5)
elektronska komunikaciona mreža za distribuciju medijskih sadržaja je elektronska komunikaciona mreža u smislu propisa koji uređuju oblast elektronskih komunikacija, koja se koristi za distribuciju medijskih sadržaja;
6)
elektronski medij je program, odnosno celokupni programski sadržaj radija i televizije, kao i programski sadržaj dostupan na zahtev putem mreža elektronskih komunikacija;
7)
zaštićena usluga je medijska usluga koja se pruža sa uslovnim pristupom;
8)
zona pokrivanja je pojedinačna servisna zona ili zbir pojedinačnih servisnih zona svakog analognog, odnosno digitalnog radio predajnika u slučaju mreže radio predajnika, unutar koje se obezbeđuje pokrivanje analognim, odnosno digitalnim terestričkim signalom pojedinačne audio-vizuelne medijske usluge, odnosno medijske usluge radija, i koja u slučaju digitalnog emitovanja obuhvata jednu ili više zona raspodele;
9)
zona raspodele (allotment) je oblast u okviru koje se raspoređuju predajničke lokacije kako bi se obezbedilo pokrivanje digitalnim terestričkim televizijskim ili radijskim signalom unutar te oblasti u skladu sa Zakonom o potvrđivanju završnih akata Regionalne konferencije o radio-komunikacijama za planiranje digitalne terestrijalne radiodifuzne službe u delovima Regiona 1 i 3, u frekvencijskim opsezima 174-230 MHz i 470-862 MHz (RRC-06) ("Službeni glasnik RS - Međunarodni ugovori", broj 4/10);
10)
koprodukcija je zajednička produkcija više pružalaca medijske usluge, odnosno pružaoca medijske usluge i nezavisnog producenta;
11)
medijski pluralizam podrazumeva različite oblike osnivanja pružalaca medijskih usluga, raznovrsnost medijskog sadržaja u pogledu ravnopravnog i uravnoteženog izražavanja političkog mišljenja, kao i raznovrsnost programskog sadržaja u okviru vrste i karaktera programa pružaoca medijske usluge;
12)
medijska usluga je audio-vizuelna medijska usluga i medijska usluga radija;
13)
medijska usluga javnog servisa je proizvodnja, kupovina, obrada i objavljivanje svih vrsta programskih sadržaja koji su uravnoteženi, raznovrsni, visokokvalitetni, finansirani iz javnih prihoda, u opštem interesu i koji zadovoljavaju komunikacione potrebe svih društvenih grupa i najšire javnosti, nepristrasno i bez diskriminacije;
14)
medijska usluga radija je usluga pružanja audio sadržaja neograničenom broju korisnika putem elektronskih komunikacionih mreža sa uređivačkom odgovornošću pružaoca usluge, radi istovremenog praćenja na osnovu rasporeda programa (linearna medijska usluga radija), odnosno radi praćenja u vremenu koje odabere korisnik na svoj zahtev na osnovu kataloga programa čiji izbor i organizaciju vrši pružalac (medijska usluga na zahtev);
15)
medijska usluga televizije (linearna audio-vizuelna medijska usluga) je usluga koju pružalac audio-vizuelne medijske usluge obezbeđuje radi istovremenog praćenja programa na osnovu programske šeme;
16)
nezavisni producent je fizičko ili pravno lice koje je registrovano za proizvodnju audio i audio-vizuelnih dela i ima sedište u Republici Srbiji ili državi članici Evropske unije ili drugoj evropskoj državi koja je potpisnica međunarodnog ugovora koji obavezuje Republiku Srbiju i koje nije povezani učesnik na tržištu sa pružaocem medijske usluge u smislu zakona kojim se uređuje zaštita konkurencije;
17)
operator elektronske komunikacione mreže za distribuciju medijskih sadržaja (u daljem tekstu: operator) je lice koje pruža ili je ovlašćeno da pruža elektronsku komunikacionu uslugu distribucije medijskih sadržaja;
18)
operator multipleksa je lice koje pruža ili je ovlašćeno da pruža elektronsku komunikacionu uslugu multipleksiranja medijskih sadržaja i drugih podataka u smislu propisa koji uređuju oblast elektronskih komunikacija;
19)
političko oglašavanje je programski sadržaj kojim se uz nadoknadu preporučuju registrovane političke stranke, grupe građana, koalicije, kandidati ili njihove aktivnosti, ideje ili stavovi u cilju uspeha na izborima;
20)
programski sadržaj su urednički oblikovane celine koje sadrže: informacije, ideje i mišljenja, kao i autorska dela u zvučnom obliku (u daljem tekstu: audio sadržaj), odnosno u obliku pokretnih slika sa ili bez zvuka (u daljem tekstu: audio-vizuelni sadržaj) koje predstavljaju pojedinačnu stavku u programu, bez obzira na njihovu dužinu, i dostupne su javnosti putem elektronskih medija radi informisanja, zabave, obrazovanja i dr.;
21)
pružalac medijske usluge je fizičko lice koje je registrovano za obavljanje delatnosti ili pravno lice koje ima uređivačku odgovornost za izbor audio-vizuelnog sadržaja audio-vizuelne medijske usluge, odnosno audio sadržaja medijske usluge radija i koje određuje način organizacije sadržaja;
22)
pružalac usluge platforme za razmenu video sadržaja je fizičko lice koje je registrovano za obavljanje delatnosti ili pravno lice koje omogućava distribuciju video sadržaja na platformi koju poseduje ali nema uređivačku odgovornost za sadržaj;
23)
reemitovanje (posredovanje ili retransmisija) označava preuzimanje i istovremeno emitovanje kompletnih nepromenjenih audio-vizuelnih usluga komercijalnog ili drugog programskog sadržaja;
24)
rijaliti programski sadržaj je programski sadržaj koji prevashodno u cilju zabave korisnika medijske usluge prikazuje, u prirodnom ili veštački stvorenom okruženju (npr. veštački stvorena zajednica ljudi na ograničenom fizičkom prostoru), na koji način se učesnici tog sadržaja ponašaju u određenom vremenskom periodu u unapred izazvanim, spontano ili na drugi način nastalim konkretnim životnim situacijama (npr. suživot u zajednici ljudi, međusobna komunikacija, rad, dokolica, rešavanje određenih zadatih ili nepredviđenih konkretnih životnih problema i sl.), a u kojem učesnici po pravilu učestvuju radi pribavljanja određene koristi;
25)
srpska audio-vizuelna dela su kinematografska dela ili dela stvorena tehnikom sličnoj kinematografskoj i televizijska dela koja ispunjavaju uslove za domaće kinematografsko delo, odnosno koprodukcijsko kinematografsko delo u skladu sa zakonom kojim se uređuje oblast kinematografije;
26)
srpska muzička dela su muzička dela čija su većina autora ili najmanje jedan od autora i interpretator državljani Republike Srbije ili je proizvođač fonograma domaće pravno ili fizičko lice;
27)
sopstvena produkcija je program koji je izvorno proizveo pružalac medijske usluge ili drugo lice po nalogu i za račun pružaoca medijske usluge;
28)
uređivačka odgovornost je odgovornost za proizvodnju, izbor i kontrolu sadržaja i njihovu organizaciju na osnovu zakona, profesionalnih i etičkih pravila, bilo da je reč o pružanju usluga prema programskoj šemi ili o pružanju sadržaja na zahtev;
29)
uređivačka odluka je odluka koja se redovno donosi u sprovođenju aktivnosti za koje postoji uređivačka odgovornost, a u vezi sa svakodnevnim funkcionisanjem medijske usluge;
30)
uslovni pristup je tehnička mera ili rešenje kojim se omogućuje korišćenje zaštićene usluge uz uslov plaćanja naknade, kao i drugi oblik prethodnog pojedinačnog odobrenja;
31)
usluga platforme za razmenu video sadržaja je usluga informacionog društva, u smislu zakona kojim se uređuje elektronska trgovina, čija je glavna svrha (ili njenog odvojivog dela ili njene osnovne funkcionalnosti) u tome da se javnosti, radi informisanja, zabave ili obrazovanja, učine dostupnim programski sadržaji, video zapisi koje su genersali korisnici ili oboje, posredstvom elektronske komunikacione mreže, za koje pružalac platforme za razmenu video sadržaja ne snosi uređivačku odgovornost, ali vrši organizaciju tih sadržaja, naročito njihovim prikazivanjem, označavanjem i određivanjem redosleda, koristeći između ostalog automatska sredstva ili algoritme.
Član5

Načela uređivanja oblasti pružanja medijskih usluga

Uređivanje odnosa u oblasti pružanja medijskih usluga zasniva se na sledećim načelima:
1)
slobode, profesionalizma i nezavisnosti pružalaca medijskih usluga, u cilju obezbeđivanja očuvanja i razvoja vrednosti demokratskog društva i društvene harmonije, sprečavanja sukoba i očuvanja mira, istinitog, blagovremenog, verodostojnog i potpunog informisanja i omogućavanja slobodnog razvoja ličnosti;
2)
zabrane svakog oblika cenzure i nezakonitog uticaja na rad pružalaca medijskih usluga, čime se garantuje nezavisnost njihovih urednika, novinara i drugih članova redakcije;
3)
potpune afirmacije i zaštite ljudskih prava i sloboda, a naročito slobode izražavanja, medijskog i političkog pluralizma, ljudskog dostojanstva, zabrane svih oblika govora mržnje, dobrobiti maloletnika, javnog zdravlja, javne bezbednosti, onemogućavanja sadržaja koji podstiču na nasilje i terorizam i ostvarivanje interesa javnosti, odnosno korisnika medijskih usluga;
4)
upotreba srpskog jezika i pisma i doprinosa razvoju nacionalne kulture;
5)
slobode informisanja na jeziku i pismu nacionalnih manjina i razvoju kulture nacionalnih manjina;
6)
primene međunarodno priznatih normi i principa koji se odnose na oblast pružanja medijskih usluga i izdavanja medija, a naročito poštovanja ljudskih prava u ovoj oblasti;
7)
nepristrasnosti, srazmernosti i javnosti u postupcima koje vodi Regulator;
8)
podsticanja slobodne konkurencije pružalaca medijskih usluga;
9)
slobodnog prijema i reemitovanja medijskih usluga iz drugih država u skladu sa potvrđenim međunarodnim ugovorima;
10)
uvažavanja potreba i preferencija korisnika medijskih usluga (javnosti) i zaštite njihovih interesa;
11)
podsticanja medijske pismenosti;
12)
zaštite kulturne raznovrsnosti;
13)
podsticanja razvoja stvaralaštva i produkcije u oblasti medijskih usluga u Republici Srbiji.