Pripadnici Vojske Srbije odgovaraju za krivična dela, privredne prestupe i prekršaje po opštim propisima.

Odgovornost za krivično delo, privredni prestup i prekršaj ne isključuje disciplinsku odgovornost ako delo koje je predmet krivičnog postupka, postupka za utvrđivanje odgovornosti za privredni prestup ili prekršajnog postupka, predstavlja i povredu dužnosti iz službe.

Disciplinski postupak vodi se bez obzira na tok krivičnog postupka, postupka za utvrđivanje odgovornosti za privredni prestup ili prekršajnog postupka.

Za krivično delo protiv Vojske Srbije za koje je propisana kazna zatvora do tri godine, protiv vojnog lica može se voditi disciplinski postupak i umesto krivične sankcije može mu se izreći disciplinska kazna, odnosno disciplinska mera utvrđena ovim zakonom, ako je delo dobilo naročito lak vid i ako to zahtevaju interesi službe, u skladu sa odredbama Krivičnog zakonika.

Za vreme ratnog stanja protiv pripadnika Vojske Srbije bez odobrenja predsednika Republike ili ministra odbrane, po ovlašćenju predsednika Republike ne može se voditi postupak za utvrđivanje odgovornosti za privredni prestup i prekršajni postupak.

Pripadnik Vojske Srbije je disciplinski odgovoran za povrede dužnosti iz službe.

Povrede dužnosti iz službe mogu biti lakše - disciplinske greške i teže - disciplinski prestupi.

Za povredu dužnosti iz službe odgovoran je pripadnik Vojske Srbije dok je u službi.

Smatra se da je lice u rezervnom sastavu na vojnoj dužnosti u Vojsci Srbije od trenutka stupanja u komandu, jedinicu ili ustanovu Vojske Srbije, ako se javlja neposredno, odnosno od trenutka javljanja u mestu prikupljanja, odnosno na zbornom mestu označenom u opštem ili pojedinačnom pozivu ili ratnom rasporedu, do otpuštanja iz komande, jedinice ili ustanove Vojske Srbije.

Prilikom utvrđivanja disciplinske odgovornosti pripadnika Vojske Srbije u postupcima u kojima se utvrđuje disciplinska odgovornost za izvršene disciplinske prestupe, shodno se primenjuju načela, odnosno pravila krivičnog prava.

Disciplinske greške su:

Disciplinski prestupi su:

tač. 21)-23) obrisane odredbe

tač. 30) i 31) obrisane odredbe

Profesionalno vojno lice upućeno na službu, odnosno na rad u Ministarstvo odbrane, drugi državni organ ili pravno lice, disciplinski je odgovorno i za povrede dužnosti propisane za organ, odnosno pravno lice u koje je upućeno.

Za povrede dužnosti iz službe učiniocima izriču se disciplinske sankcije: disciplinske mere i disciplinske kazne.

Za disciplinske greške izriču se disciplinske mere, a za disciplinske prestupe disciplinske kazne.

Za jednu ili više povreda dužnosti o kojima se istovremeno odlučuje izriče se samo jedna disciplinska sankcija.

Profesionalnom vojnom licu se mogu izreći sledeće disciplinske mere:

Profesionalnom vojnom licu se mogu izreći sledeće disciplinske kazne:

Disciplinska kazna iz

stava 2. tačka 3.

ovog člana ne može se izreći tako da se oficir postavi na položaj podoficira, niti podoficir na položaj vojnika.

Disciplinska kazna iz

stava 2. tačka 5.

ovog člana ne može se izreći potporučniku, vodniku, niti profesionalnom vojniku po ugovoru na neodređeno vreme u činu razvodnika.

Disciplinska kazna iz

stava 2. tačka 7.

ovog člana povlači i gubitak službe oficira, podoficira, odnosno profesionalnog vojnika po ugovoru na neodređeno vreme.

Civilnom licu na službi u Vojsci Srbije mogu se izreći sledeće disciplinske mere:

Civilnom licu na službi u Vojsci Srbije mogu se izreći sledeće disciplinske kazne:

Licu u rezervnom sastavu dok se nalaze na vojnoj dužnosti u Vojsci Srbije i licu na drugom stručnom osposobljavanju za oficire i podoficire mogu se izreći sledeće disciplinske mere:

Licu u rezervnom sastavu i licu na drugom stručnom osposobljavanju za oficire i podoficire dok se nalaze na vojnoj dužnosti u Vojsci Srbije se mogu izreći sledeće disciplinske kazne:

Vojniku na služenju vojnog roka mogu se izreći sledeće disciplinske mere:

Vojniku na služenju vojnog roka mogu se izreći sledeće disciplinske kazne:

Vreme provedeno na izdržavanju disciplinske mere i disciplinske kazne zabrana udaljenja iz posebnih prostorija u vojnom objektu u trajanju preko dva dana, ne računa se u služenje vojnog roka.

Kadetu vojne visokoškolske ustanove mogu se izreći sledeće disciplinske mere:

Disciplinska mera iz

stava 1. tačka 5.

ovog člana povlači i gubitak čina.

Pri odlučivanju o odgovornosti vojnika, vojnika u rezervi, kadeta vojne visokoškolske ustanove, učenika vojnih škola i slušaoca škole za rezervne oficire zbog dela koje se prema odredbama Krivičnog zakonika može raspraviti u disciplinskom postupku, kao i pri odlučivanju o njihovoj odgovornosti za prekršaj kada se u prekršajnom postupku predmet ustupi nadležnom vojnom disciplinskom sudu, učiniocu (osim lica koje u vreme izvršenja dela, odnosno prekršaja nije navršilo 18 godina života) može se izreći disciplinska kazna zabrana udaljenja iz posebnih prostorija u vojnom objektu do 60 dana ako nijedna od disciplinskih mera predviđenih

u čl. 154.

i

155. ovog zakona

ne bi odgovarala težini povrede ili stepenu njegove odgovornosti.

Pri odlučivanju o odgovornosti profesionalnih vojnih lica zbog dela koje se prema odredbama Krivičnog zakonika može raspraviti u disciplinskom postupku, kao i pri odlučivanju o njihovoj odgovornosti za prekršaj kada se u prekršajnom postupku predmet ustupi nadležnom vojnom disciplinskom sudu, učiniocu se može izreći disciplinska kazna zabrana udaljenja iz posebnih prostorija u vojnom objektu do 60 dana ako nijedna od disciplinskih mera i kazni predviđenih

u članu 152. ovog zakona

ne bi odgovarala težini povrede ili stepenu njegove odgovornosti.

Vreme zabrana postavljanja, unapređivanja, napredovanja, raspoređivanja i izlaska iz kasarne ili drugog objekta se računa od dana pravnosnažnosti odluke kojom je izrečena disciplinska sankcija.

Za disciplinski prestup može se izreći disciplinska mera, ako je opasnost od povrede dužnosti mala, zato što delo ima naročito lak vid, odnosno zato što je učinjeno sa naročito olakšavajućim okolnostima.

Za povredu dužnosti propisanu za Ministarstvo odbrane, drugi državni organ ili pravno lice u koje je profesionalno vojno lice upućeno na službu, odnosno na rad, može se izreći disciplinska sankcija propisana za povredu dužnosti na radnom mestu u organu u koji je upućeno.

Pokretanje disciplinskog postupka za disciplinsku grešku zastareva protekom šest meseca od dana izvršene povrede vojne discipline.

Pokretanje disciplinskog postupka za disciplinski prestup i za povredu dužnosti propisanu za Ministarstvo odbrane, drugi državni organ ili pravno lice zastareva protekom jedne godine od dana saznanja neposredno pretpostavljenog starešine da je disciplinski prestup, odnosno povreda dužnosti učinjena, ali se disciplinski postupak ne može pokrenuti ako je od dana kada je disciplinski prestup učinjen prošlo tri godine.

Zastarelost pokretanja i vođenja postupka zbog disciplinskog prestupa i povrede dužnosti propisane za Ministarstvo odbrane, drugi državni organ ili pravno lice zbog kojeg se vodi i krivični postupak pred nadležnim redovnim sudom, nastupa kada i zastarelost gonjenja zbog krivičnog dela.

Vođenje disciplinskog postupka za lakše povrede dužnosti zastareva protekom jedne godine od pokretanja disciplinskog postupka, a za teže povrede dužnosti protekom tri godine od pokretanja disciplinskog postupka.

Zastarelost vođenja disciplinskog postupka ne teče za vreme dok disciplinski postupak nije moguće voditi iz opravdanih razloga.

Zastarelost vođenja disciplinskog postupka nastupa u svakom slučaju kad protekne dvaput onoliko vremena koliko je propisano

u stavu 4. ovog člana

.

Zastarelost izvršenja disciplinske mere nastupa kad protekne šest meseci od dana pravnosnažnosti odluke kojom je izrečena disciplinska mera.

Zastarelost izvršenja disciplinske kazne nastupa kad protekne godinu dana od dana pravnosnažnosti odluke kojom je izrečena disciplinska kazna.

Zastarelost izvršenja disciplinske sankcije prekida se svakom radnjom nadležnog organa upravljenom na izvršenje disciplinske sankcije.

Zastarelost izvršenja disciplinske sankcije nastupa u svakom slučaju kad protekne dvaput onoliko vremena koliko je propisano u odredbama st. 1. do 3. ovog člana.

O odgovornosti profesionalnog pripadnika Vojske Srbije za disciplinske prestupe i za povrede dužnosti propisane za Ministarstvo odbrane, drugi državni organ ili pravno lice u koje je profesionalno vojno lice upućeno na službu, odnosno na rad, u prvom stepenu odlučuju vojni disciplinski sudovi, prema mesnoj nadležnosti.

Vojni disciplinski sud utvrdiće odgovornost za disciplinsku grešku ako u postupku za utvrđivanje odgovornosti za disciplinski prestup nađe da nije učinjen disciplinski prestup, već da je učinjena disciplinska greška odnosno da je pored disciplinskog prestupa učinjena i disciplinska greška.

Vojni disciplinski sudovi obrazuju se pri Ministarstvu odbrane, sa sedištem u Beogradu, Nišu i Novom Sadu.

Po žalbi na odluku vojnog disciplinskog suda odlučuje Viši vojni disciplinski sud.

Viši vojni disciplinski sud obrazuje se pri Ministarstvu odbrane, sa sedištem u Beogradu.

Stalni sastav vojnih disciplinskih sudova čine: predsednici, sekretari i zapisničari.

U radu vojnih disciplinskih sudova učestvuju i sudije porotnici, koji se imenuju iz redova oficira, podoficira i vojnih službenika i nameštenika, a koje sa liste imenovanih sudija porotnika određuju predsednici vojnih disciplinskih sudova.

Predsednici vojnih disciplinskih sudova i sekretari vojnih disciplinskih sudova moraju biti oficiri pravne službe sa položenim pravosudnim ispitom, a sudije porotnici Višeg vojnog disciplinskog suda moraju biti profesionalni pripadnici Vojske Srbije, diplomirani pravnici sa položenim pravosudnim ispitom.

Predsednici vojnih disciplinskih sudova i sekretari vojnih disciplinskih sudova profesionalno obavljaju dužnost.

Vojni disciplinski tužilac podnosi optužni predlog i zastupa optužbu pred vojnim disciplinskim sudom, a viši vojni disciplinski tužilac zastupa optužbu pred Višim vojnim disciplinskim sudom.

Vojni disciplinski tužioci i njihovi zamenici moraju biti oficiri pravne službe sa položenim pravosudnim ispitom.

Vojni disciplinski tužioci obrazuju se pri Ministarstvu odbrane, sa sedištem u Beogradu, Nišu i Novom Sadu.

Viši vojni disciplinski tužilac obrazuje se pri Ministarstvu odbrane, sa sedištem u Beogradu.

Ministar odbrane postavlja predsednike vojnih disciplinskih sudova i vojne disciplinske tužioce, koji dužnost obavljaju profesionalno.

Ministar odbrane, na predlog načelnika Generalštaba Vojske Srbije i rukovodilaca organizacijskih celina Ministarstva odbrane, imenuje na dve godine sudije porotnike prvostepenih sudova i Višeg vojnog disciplinskog suda, a na predlog vojnih disciplinskih tužilaca za isti period imenuje njihove zamenike.

Predsednici i sudije porotnici vojnih disciplinskih sudova ne mogu biti pozvani na odgovornost za mišljenje i za dati glas u vršenju sudijske dužnosti.

U prvostepenom disciplinskom postupku okrivljenom se mora omogućiti da usmeno iznese svoju odbranu.

U postupku za raspravljanje disciplinske greške, okrivljeni svoju odbranu može izneti i pismeno.

Okrivljeni se može braniti sam ili preko branioca.

Branilac okrivljenog može biti advokat ili diplomirani pravnik sa položenim pravosudnim ispitom na službi u Vojsci Srbije ili Ministarstvu odbrane.

Protiv prvostepene odluke donete u disciplinskom postupku može se podneti žalba, a protiv presude Višeg vojnog disciplinskog suda može se voditi upravni spor.

Žalba zadržava izvršenje disciplinske sankcije.

Predsednik Republike, na predlog načelnika Generalštaba može smanjiti, ublažiti ili oprostiti svaku disciplinsku sankciju u roku od šest meseci od dana pravnosnažnosti odluke kojom je izrečena disciplinska sankcija.

Ako je disciplinska sankcija izrečena profesionalnom vojnom licu upućenom na službu, odnosno na rad u Ministarstvo odbrane, drugi državni organ ili pravno lice, za podnošenje predloga iz

stava 1. ovog člana

ovlašćen je ministar odbrane.

Profesionalnom vojnom licu kome je prestala služba zbog disciplinske kazne gubitak čina, ublaženjem ili oproštajem kazne omogućava se vraćanje na njegov zahtev u profesionalnu vojnu službu i u čin koji je imalo.

Zahtev za vraćanje u profesionalnu vojnu službu može se podneti u roku od tri meseca od dana dostavljanja akta o ublaženju, odnosno oproštaju kazne.

Smatraće se da je lice iz

stava 1. ovog člana

vraćeno u profesionalnu vojnu službu od dana kad ponovo stupi u službu.

Predsednik Republike, na predlog ministra odbrane, pravilom bliže uređuje disciplinsku odgovornost, disciplinski postupak, izvršenje disciplinskih sankcija i troškove nastale tokom vođenja disciplinskih postupaka pred vojnim disciplinskim sudovima, mesnu nadležnost, organizaciju, sastav i rad vojnih disciplinskih sudova i vojnih disciplinskih tužilaca, s tim da odredbe pravila ne mogu biti u suprotnosti sa odredbama Zakonika o krivičnom postupku.

Za štetu koju pripadnik Vojske Srbije učini trećim licima u službi i u vezi sa obavljanjem službe, odgovara Republika Srbija.

Republika Srbija ima pravo da od pripadnika Vojske Srbije traži povraćaj iznosa isplaćenog trećim licima, u smislu

stava 1. ovog člana

, samo ako je pripadnik Vojske Srbije namerno ili iz krajnje nepažnje naneo štetu.

Pod uslovima iz

stava 2. ovog člana

, Republika Srbija ima pravo od pripadnika Vojske Srbije da traži i naknadu budućih iznosa koje je ona dužna u ratama da isplaćuje na osnovu pravnosnažne sudske odluke.

O zahtevu oštećenog lica da mu Republika Srbija nadoknadi štetu, odlučuje nadležni sud.

Oštećeno lice može da podnese zahtev za obeštećenje van spora i Vojnom pravobranilaštvu ili drugom nadležnom organu.

Ako se u postupku iz

stava 2. ovog člana

zaključi vansudsko poravnanje, ono ima karakter izvršne isprave.

Pripadnici Vojske Srbije dužni su da nadoknade štetu koju u vezi sa obavljanjem službe namerno ili krajnjom nepažnjom nanesu Republici Srbiji.

Postojanje štete, visinu štete, okolnosti pod kojima je šteta nastala i odgovornost za štetu utvrđuje ministar odbrane ili starešina koga on ovlasti.

Ministar odbrane, odnosno starešina koga on ovlasti i pripadnik Vojske Srbije mogu da zaključe pismeni sporazum kojim određuju visinu i način naknade štete, a koji ima snagu izvršne isprave.

Ako pripadnik Vojske Srbije odbije da nadoknadi pričinjenu štetu, naknada štete raspraviće se u parničnom postupku.

O naknadi štete izvršene kršenjem vojne discipline odlučuje se u disciplinskom postupku.

Ako se iznos štete ne može utvrditi do okončanja disciplinskog postupka, nadležni organ odlučivaće samo o disciplinskoj odgovornosti, a o naknadi štete odlučivaće se u postupku za naknadu štete.

Pripadnik Vojske Srbije može se u celosti ili delom osloboditi odgovornosti za nastalu ili prouzrokovanu štetu, odnosno može se obustaviti postupak za naknadu štete ako je do nje došlo postupanjem po nalogu pretpostavljenog lica, pod uslovom da ga je pripadnik Vojske Srbije prethodno pisanim putem upozorio da će izvršenjem naloga nastati ili da bi mogla nastati šteta.

Pripadnik Vojske Srbije koji je odgovoran za štetu izvršenu krajnjom nepažnjom može se iz opravdanih razloga delimično ili u celini osloboditi obaveze naknade štete.

Smatraće se da postoje opravdani razlozi, u smislu

stava 2. ovog člana

, ako je šteta nastala obavljanjem službe ili vežbe u Vojsci Srbije, zbog znatnih napora u obavljanju službe, smeštaja stvari koji ne odgovara propisanim uslovima ili pod okolnostima kad je štetu bilo teško izbeći.

Računopolagač i rukovalac sredstvima Vojske Srbije odgovorni su za štetu na imovini koja im je poverena na čuvanje, osim ukoliko se dokaže da je šteta nastala krivicom trećeg lica, slučajno ili zbog više sile.

Ministar odbrane bliže uređuje postupak za utvrđivanje postojanja, visine i naknade štete u Vojsci Srbije, kao i uslove i način prenošenja svojih ovlašćenja za odlučivanje o naknadi štete na starešine Vojske Srbije, u skladu sa propisima o naknadi štete.

Vojnom letaču, vazduhoplovnotehničkom osoblju koje radi na vazduhoplovima, vojnom padobrancu, vojnom roniocu, vojnom osoblju u rečnim jedinicama i tehničkom osoblju koje vrši dužnosti na brodu i drugom plovnom sredstvu, vozaču vojnog motornog vozila, kao i drugom licu na službi u Vojsci Srbije koje radi na poslovima opasnim po život ili imovinu ili štetnim za zdravlje, koje povredi pravila službe koju vrši i na taj način ugrozi bezbednost ljudi ili imovine, mogu se izreći mere udaljenja od funkcionalne dužnosti određene ovim zakonom.

Mere udaljenja od funkcionalne dužnosti su:

Za vreme trajanja mere udaljenja od funkcionalne dužnosti zabrane samostalnog vršenja određene dužnosti, pripadnik Vojske Srbije može vršiti dužnost na koju je postavljen samo pod neposrednom kontrolom nadležnog starešine.

Za vreme trajanja mere udaljenja od funkcionalne dužnosti zabrane vršenja određene dužnosti, pripadnik Vojske Srbije vrši poslove koje mu odredi pretpostavljeni starešina.

Za vreme trajanja mere udaljenja od funkcionalne dužnosti rasporeda na drugu dužnost, pripadnik Vojske Srbije vrši dužnost na koju je raspoređen.

Za vreme trajanja mere udaljenja od funkcionalne dužnosti, pripadnik Vojske Srbije stručno se osposobljava za dužnost na kojoj se nalazio do izricanja zaštitne mere.

Pripadniku Vojske Srbije kome je izrečena mera udaljenja od funkcionalne dužnosti zabrane vršenja određene dužnosti ili rasporeda na drugu dužnost pripadaju prava prema poslovima, odnosno dužnosti koju vrši.

Mere udaljenja od funkcionalne dužnosti koje se po odredbama ovog zakona mogu izreći pripadniku Vojske Srbije izriču starešine komandi, jedinica ili ustanova koje ovlasti načelnik Generalštaba.

Ministar odbrane određuje lica ovlašćena za izricanje mera udaljenja od funkcionalne dužnosti profesionalnim vojnim licima upućenim na službu, odnosno na rad u Ministarstvo odbrane ili drugi državni organ ili pravno lice.

Mere udaljenja od funkcionalne dužnosti mogu izricati i nadležni vojni disciplinski sudovi.

U postupku za izricanje mera udaljenja od funkcionalne dužnosti, za njihovo ublaženje i smanjenje, za zastarelost preduzimanja tih mera, kao i u postupku po žalbi, shodno se primenjuju odredbe ovog zakona o odgovornosti za disciplinske greške.

Ako nađe da su prestali razlozi zbog kojih je izrečena mera udaljenja od funkcionalne dužnosti zabrana samostalnog vršenja određene dužnosti u trajanju do šest meseci, nadležni starešina obustaviće dalje izvršenje mere udaljenja od funkcionalne dužnosti.