Ovim zakonom uređuju se prava i obaveze pravnog lica i preduzetnika koji prvi put stavljaju na tržište drvo i drvne proizvode, obaveze trgovca drvetom i drvnim proizvodima, nadzor nad sprovođenjem ovog zakona, kao i druga pitanja od značaja za praćenje porekla drveta i drvnih proizvoda koji se stavljaju na tržište.
Odredbe ovog zakona ne odnose se na drvne proizvode ili delove tih proizvoda dobijene od drveta ili drvnih proizvoda čiji je životni ciklus završen i koji bi inače bili tretirani kao otpad u skladu sa propisima kojima se uređuje otpad.
Cilj ovog zakona je da se obezbedi unapređenje sistema očuvanja šuma i viši nivo zaštite životne sredine, uključujući očuvanje i zaštitu biodiverziteta i smanjenje uticaja klimatskih promena.
Pojedini izrazi upotrebljeni u ovom zakonu imaju sledeće značenje:
1)
„drvo i drvni proizvodi” jesu drvo i drvni proizvodi za koje se obezbeđuje sledljivost porekla prilikom stavljanja na tržište, a koji su utvrđeni propisom kojim se utvrđuje lista drveta i drvnih proizvoda;
2)
„stavljanje na tržište” jeste prvo stavljanje drveta, odnosno drvnih proizvoda na tržište Republike Srbije radi distribucije, odnosno za potrebe obavljanja privredne delatnosti, bez obzira na način prodaje, uključujući trgovinu putem sredstava komunikacije na daljinu, besplatno ili uz naknadu i ne odnosi se na proizvode napravljene od drveta ili drugih drvnih proizvoda koji su već stavljeni na tržište Republike Srbije;
3)
„subjekt” jeste pravno lice, odnosno preduzetnik koje prvi put stavlja na tržište drvo, odnosno drvne proizvode;
4)
„trgovac” jeste pravno lice, odnosno preduzetnik koji u okviru privredne delatnosti nabavlja drvo, odnosno drvne proizvode koji su već stavljeni na tržište, radi dalje prodaje ili prerade;
5)
„država seče drveta” jeste država, odnosno teritorija u kojoj je posečeno drvo, odnosno posečeno drvo ugrađeno u drvni proizvod;
6)
„zakonito posečeno drvo” jeste drvo posečeno u skladu sa propisima u državi seče drveta;
7)
„nezakonito posečeno drvo” jeste drvo koje nije posečeno u skladu sa propisima u državi seče drveta;
8)
„propisi u državi seče drveta” jesu propisi u državi seče drveta kojima se uređuje:
(1)
pravo na seču unutar određenih granica,
(2)
plaćanje za pravo na seču i drvo, uključujući i poreze, naknade i takse u vezi sa sečom,
(3)
oblast šumarstva, zaštite životne sredine i druge oblasti u vezi sa sečom drveta,
(4)
pravo trećih lica u vezi s pravom vlasništva, korišćenja, raspolaganja i zakupa zemljišta, na koje utiče seča drveta,
(5)
trgovina i carina;
9)
FLEGT (Forest Law Enforcement, Governance and Trade) jeste skup mera Evropskog saveta kojim se uređuju pitanja sprovođenja zakona, upravljanja i trgovine u oblasti šumarstva na osnovu kojih se izdaje FLEGT dozvola;
10)
CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) jeste međunarodna konvencija potvrđena Zakonom o potvrđivanju Konvencije o međunarodnom prometu ugroženih vrsta divlje flore i faune („Službeni list SRJ – Međunarodni ugovori”, broj 11/01) u skladu sa kojom se izdaje CITES dozvola;
11)
„sistem dužne pažnje” jeste sistem mera i postupaka procene rizika koje preduzima subjekt radi smanjenja rizika od stavljanja na tržište nezakonito posečenog drveta i proizvoda od takvog drveta;
12)
„dozvola za seču” jeste bilo koja mera kojom se dodeljuje pravo na seču šume na određenoj teritoriji;
13)
„sertifikacija ili drugi verifikovani sistem” jeste sistem mera u postupku provere i ublažavanja rizika od stavljanja na tržište nezakonito posečenog drveta i proizvoda dobijenih od takvog drveta, a koji je potvrđen od nacionalnog, odnosno međunarodnog tela nadležnog za verifikaciju, odnosno akreditaciju.
Radi sprečavanja nezakonite seče i nezakonitog stavljanja na tržište drveta i proizvoda od nezakonito posečenog drveta primenjuje se sistem dužne pažnje.
Primenom sistema dužne pažnje obezbeđuje se sledljivost porekla drveta i drvnih proizvoda koji se stavljaju na tržište.
Subjekt je dužan da uspostavi i primenjuje sistem dužne pažnje za prvo stavljanje drveta, odnosno drvnih proizvoda na tržište.
Subjekt održava i redovno procenjuje sistem dužne pažnje.
Subjekt koji stavlja drvo, odnosno drvne proizvode na tržište dužan je da ima podatke o:
1)
trgovačkom nazivu, vrsti proizvoda, uobičajenom narodnom, odnosno naučnom nazivu vrste drveta;
2)
državi seče drveta, kao i pojedinim delovima teritorije države, ukoliko su unutar države utvrđeni delovi teritorije sa različitim stepenom rizika;
3)
količini (izraženoj u zapremini, masi ili broju jedinica);
4)
nazivu i adresi dobavljača, ako drvo, odnosno drvni proizvodi potiču iz druge države seče drveta;
5)
nazivu i adresi trgovca kojem su isporučeni drvo, odnosno drvni proizvodi;
6)
dokumentima, odnosno drugim podacima kojima se dokazuje da su drvo i drvni proizvodi proizvedeni i stavljeni na tržište u skladu sa propisima u državi seče drveta.
Subjekt stavlja na tržište drvo, odnosno drvne proizvode po prethodno sprovedenoj proceni rizika od stavljanja na tržište nezakonito posečenog drveta i proizvoda dobijenih od takvog drveta.
usaglašenosti sa propisima države seče drveta, odnosno sertifikacijom ili drugim verifikovanim sistemom provere;
2)
rasprostranjenosti nezakonite seče određenih vrsta drveta;
3)
rasprostranjenosti nezakonite seče ili nezakonitog postupanja u državi seče, odnosno području unutar države gde je izvršena seča, uključujući i rasprostranjenost oružanih sukoba;
4)
sankcijama Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija ili Saveta Evropske unije državi seče drveta na uvoz ili izvoz drveta;
5)
složenosti lanca snabdevanja drvetom, odnosno drvnim proizvodima (broj učesnika, broj država, područja i vrsta drveta).
Subjekt preduzima odgovarajuće mere za ublažavanje rizika od stavljanja na tržište nezakonito posečenog drveta i proizvoda dobijenih od takvog drveta, kada je postupkom procene rizika na osnovu podataka iz
Subjekt ažurira sistem dužne pažnje za svaku vrstu drveta, odnosno drvnih proizvoda koju mu isporučuje određeni dobavljač i to jednom godišnje, ukoliko nisu promenjeni vrsta drveta, država, odnosno teritorija unutar države ili dozvola za seču.
Subjekt je dužan da obezbedi pristup podacima o svakoj isporuci iz
subjekt čuva najmanje pet godina i stavlja ih na uvid nadležnom organu.
Subjekt popunjava izjavu o primenjenom sistemu dužne pažnje za prvo stavljanje drveta, odnosno drvnih proizvoda na tržište.
Ministar nadležan za poslove šumarstva (u daljem tekstu: ministar) bliže propisuje obrazac izjave o primenjenom sistemu dužne pažnje za drvo, odnosno drvne proizvode, način podnošenja i popunjavanja izjave, kao i druge zahteve o primenjenom sistemu dužne pažnje za drvo, odnosno drvne proizvode koje subjekt stavlja na tržište.
Sertifikacija ili drugi verifikovani sistemi provere uzimaju se u obzir u postupku procene i ublažavanja rizika, ako ispunjavaju sledeće uslove:
1)
da je njima uspostavljen sistem mera u skladu sa propisima države seče drveta, koji je javno dostupan;
2)
da se njima vrše redovne provere, uključujući i terenske kontrole, u intervalima do 12 meseci, u cilju potvrde usklađenosti sa važećim propisima;
3)
da uključuju praćenje drveta posečenog u skladu sa propisima države seče drveta i drvnih proizvoda dobijenih od tog drveta, u lancu snabdevanja pre stavljanja na tržište;
4)
da su njima predviđene provere kojima se obezbeđuje da drvo, odnosno drvni proizvodi nepoznatog porekla, odnosno drvo ili drvni proizvodi koji nisu posečeni u skladu sa propisima u državi seče drveta ne uđu u lanac snabdevanja.
Novčanom kaznom od 300.000 do 3.000.000 dinara kazniće se za privredni prestup pravno lice ako stavlja na tržište drvo, odnosno drvne proizvode dobijene od drveta koje je u smislu ovog zakona nezakonito posečeno (
, uz novčanu kaznu izriče se i zaštitna mera oduzimanja predmeta koji su upotrebljeni ili namenjeni za izvršenje privrednog prestupa, odnosno koji su nastali izvršenjem privrednog prestupa, kao i zabrana stavljanja na tržište drveta odnosno drvnih proizvoda od drveta.
Novčanom kaznom od 100.000 do 2.000.000 dinara kazniće se za prekršaj pravno lice ako:
1)
ne uspostavi, odnosno ne primenjuje sistem dužne pažnje kada prvi put stavlja drvo, odnosno drvne proizvode na tržište, na način propisan ovim zakonom (
ne popunjava izjavu o primenjenom sistemu dužne pažnje za drvo, odnosno drvne proizvode koje stavlja na tržište i ne stavlja je na uvid nadležnom organu ();
12)
koristi sertifikaciju ili druge verifikacione sisteme provere koji ne ispunjavaju propisane uslove (
Uredbe (EZ) 995/2010 Evropskog parlamenta i Saveta od 20. oktobra 2010. godine, kojom se utvrđuju obaveze subjekata koji stavljaju na tržište drvo i proizvode od drveta;
2)
Sprovedbene uredbe Komisije broj 607/2012 od 6. jula 2012. godine o detaljnim pravilima za sistem dužne pažnje i učestalost i vrste provera nadzornih organizacija, kako je predviđeno Uredbom (EU) broj 995/2010 Evropskog parlamenta i Saveta kojom se utvrđuju obaveze subjekata koji stavljaju na tržište drvo i proizvode od drveta.
Danom stupanja na snagu ovog zakona prestaje da važi Pravilnik o tehničkim i drugim zahtevima za stavljanje drveta i drvnih proizvoda na tržište Republike Srbije („Službeni glasnik RS”, broj 51/25).