Utvrđivanje poreza je delatnost Poreske uprava, odnosno poreskog obveznika, koja se sastoji u izdavanju upravnih akata, odnosno u preduzimanju zakonom propisanih radnji, kojima se ustanovljava postojanje pojedinačne poreske obaveze i određuju poreski obveznik, poreska osnovica i iznos poreske obaveze.

Utvrđivanje poreza obavlja:

Poresko rešenje o utvrđivanju poreza iz

stava 2. tačka 2) ovog člana

, pored elemenata uređenih zakonom, sadrži nalog poreskom obvezniku da porez plati u propisanom roku na propisane uplatne račune javnih prihoda.

Odredbe o utvrđivanju poreza primenjuju se i na utvrđivanje sporednih poreskih davanja, osim ako je ovim zakonom drukčije propisano.

Poresko rešenje o utvrđivanju poreza iz

člana 54. stav 2. tačka 2) podtačka (1) ovog zakona

Poreska uprava donosi na osnovu podataka iz poslovnih knjiga i evidencija poreskog obveznika, i činjeničnog stanja utvrđenog u postupku kontrole, u skladu sa odredbom

člana 129. ovog zakona

.

Poresko rešenje o utvrđivanju poreza iz

člana 54. stav 2. tačka 2) podtačka (2) ovog zakona

Poreska uprava donosi na osnovu podataka iz evidencija nadležnih organa, podataka iz poreske prijave, odnosno izmenjene poreske prijave a, po potrebi, i na osnovu podataka iz poslovnih knjiga i evidencija poreskog obveznika.

Ako poreski obveznik ne podnese poresku prijavu, poresko rešenje o utvrđivanju poreza doneće se na osnovu podataka iz poslovnih knjiga i evidencija poreskog obveznika i činjeničnog stanja utvrđenog u postupku kontrole.

Izuzetno od

stava 2. ovog člana

, ako poreski obveznik ne podnese poresku prijavu, poresko rešenje o utvrđivanju poreza iz

člana 54. stav 2. tačka 2) podtačka 2) ovog zakona

, Poreska uprava donosi bez prethodnog izjašnjenja obveznika o činjenicama koje su od značaja za odlučivanje, kada se utvrđivanje poreza vrši na osnovu podataka iz evidencija nadležnih organa, odnosno dokumentacije izdate od strane nadležnih organa i javnih beležnika.

Ako se u postupku donošenja rešenja iz st. 1-3. ovog člana utvrdi da podaci iz poreske prijave, poslovnih knjiga i evidencija ne odgovaraju stvarnom stanju, poresko rešenje o utvrđivanju poreza doneće se na osnovu procene poreske osnovice, na način uređen u odredbama čl. 58-60. ovog zakona.

Izuzetno, rešenje o utvrđivanju poreza Poreska uprava može doneti neposrednim odlučivanjem, kada je osnov za utvrđivanje poreza uvid u podatke iz evidencija nadležnih organa, bez prethodnog izjašnjavanja obveznika o činjenicama koje su od značaja za odlučivanje.

Izuzetno, na predlog Vlade Republike Srbije (u daljem tekstu: Vlada), Narodna skupština Republike Srbije može odlučiti da se za pojedine vrste poreza utvrđeni iznosi iz prethodne godine za tekuću godinu zadrže na istom nivou ili revalorizuju na višem ili nižem nivou, primenom odgovarajuće formule, u skladu sa propisom.

Na način iz

stava 1. ovog člana

, na predlog opštinskog, odnosno gradskog veća, može postupiti i skupština jedinice lokalne samouprave, u vezi javnog prihoda za čije je uvođenje zakonom ovlašćena.

U slučaju iz st. 1. i 2. ovog člana, Poreska uprava ne donosi rešenje o utvrđivanju poreza, već javnim oglasom i objavljivanjem na internet strani Poreske uprave, obaveštava poreske obveznike o indeksu revalorizacije i danu kada, u skladu sa zakonom, porez dospeva i evidentira revalorizovane iznose, u skladu s odredbom

člana 62 ovog zakona

.

U slučaju kada je porez pogrešno utvrđen u manjem iznosu, neće se donositi novo poresko rešenje ako bi povećani iznos poreza bio nesrazmeran troškovima postupka izmene rešenja.

Procena poreske osnovice može se utvrditi primenom jednog od sledećih metoda:

Procena poreske osnovice metodom parifikacije vrši se na jedan od sledećih načina:

Metoda unakrsne procene poreske osnovice koristi se za utvrđivanje osnovice poreza na dohodak građana.

Osnovica poreza iz

stava 1. ovog člana

utvrđuje se kao razlika između vrednosti imovine na kraju i na početku kalendarske godine umanjena za iznos prijavljenog dohotka i za vrednost imovine pribavljene sredstvima stečenim nasleđem, poklonom ili na drugi zakonit besteretan način, kao i za iznos prihoda koji podležu oporezivanju porezom na dohodak građana a koji ne ulaze u oporezivanje godišnjim porezom na dohodak građana, za koju to poreski obveznik, odnosno drugo lice ističe i o tome pruži odgovarajuće materijalne dokaze.

Imovinu, u smislu

stava 2. ovog člana

, čine:

Vrednost imovine na početku kalendarske godine čini zbir ukupne vrednosti imovine iz

stava 3. ovog člana

sa stanjem na dan 1. januara kalendarske godine.

Vrednost imovine na kraju kalendarske godine čini zbir ukupne vrednosti imovine iz stava 3. ovog člana sa stanjem na dan 31. decembra kalendarske godine, uvećana za vrednost imovine koja je u kalendarskoj godini stečena teretno i otuđena teretno ili besteretno, kao i za sredstva koja je poreski obveznik upotrebio za kupovinu imovine iz stava 3. ovog člana na ime trećih lica u kalendarskoj godini.

Ukoliko poreski obveznik, odnosno drugo lice ističe da su određena imovina, odnosno sredstva stečena nasleđem, poklonom ili na drugi zakonit besteretan način, dužni su da o tome pruže odgovarajuće materijalne dokaze.

Poreska osnovica utvrđena na način iz st. 2-6. ovog člana jeste neprijavljeni prihod.

Neprijavljeni prihod iz

stava 7. ovog člana

oporezuje se kao drugi prihod, u smislu zakona kojim se uređuje porez na dohodak građana, bez priznavanja normiranih troškova.

Poreska uprava odlučuje koje će metode i načine iz čl. 58, 58a i 59. ovog zakona koristiti za procenu poreske osnovice.

Ministar bliže uređuje način i postupak procene poreske osnovice.

Porez na dohodak građana ne može biti manji od iznosa izračunatog na osnovu formule po kojoj se određeni indeksi primenjuju na faktore koji predstavljaju indicije luksuznog životnog stila poreskog obveznika.

Vlada, na predlog ministra, bliže uređuje primenu metode iz

stava 1. ovog člana

.

Ako je porez utvrđen na način iz

člana 54. stav 2. ovog zakona

, Poreska uprava evidentira iznos poreske obaveze za svakog poreskog obveznika.

Poreska uprava evidentira iznos utvrđenog poreza na osnovu:

Ako se u postupku kontrole pokrenutom po zahtevu poreskog obveznika, odnosno po službenoj dužnosti utvrdi da je greškom evidentiran netačan iznos poreza i sporednih poreskih davanja, Poreska uprava vrši ispravku u svojim evidencijama.

Način i postupak ispravke iz

stava 3. ovog člana

bliže uređuje ministar.

Ako Poreska uprava, do isteka zakonskog roka za donošenje poreskog rešenja, ne može da utvrdi porez na osnovu potpuno utvrđenog činjeničnog stanja doneće privremeno poresko rešenje, na osnovu do tada utvrđenog činjeničnog stanja.

Rešenje kojim se konačno utvrđuje porez ukida rešenje iz

stava 1. ovog člana

.

Krajnji rok za donošenje rešenja kojim se konačno utvrđuje porez je tri godine od dana donošenja privremenog rešenja.

Ako Poreska uprava, u roku od tri godine od dana donošenja privremenog rešenja, ne donese rešenje kojim se zamenjuje privremeno rešenje, poreska obaveza utvrđena privremenim rešenjem smatraće se konačno utvrđenom poreskom obavezom.