Državljanin Republike Srbije koji ima i državljanstvo strane države smatra se državljaninom Republike Srbije kad se nalazi na teritoriji Republike Srbije.
Poreklom i rođenjem na teritoriji Republike Srbije državljanstvo Republike Srbije stiče se na osnovu upisa činjenice državljanstva u matičnu knjigu rođenih.
Prijemom državljanstvo Republike Srbije stiče se na osnovu pravosnažnog rešenja koje ministarstvo nadležno za unutrašnje poslove donosi nakon sprovedenog postupka predviđenog ovim zakonom.
Državljanstvo Republike Srbije poreklom stiče dete:
1)
čija su oba roditelja u trenutku njegovog rođenja državljani Republike Srbije;
2)
čiji je jedan od roditelja u trenutku njegovog rođenja državljanin Republike Srbije a dete je rođeno na teritoriji Republike Srbije;
3)
rođeno u inostranstvu, čiji je jedan od roditelja u trenutku njegovog rođenja državljanin Republike Srbije a drugi je nepoznat ili nepoznatog državljanstva ili bez državljanstva.
Državljanstvo Republike Srbije poreklom stiče dete rođeno u inostranstvu, čiji je jedan od roditelja u trenutku njegovog rođenja državljanin Republike Srbije a drugi je strani državljanin, ako ga roditelj koji je državljanin Republike Srbije prijavi do navršene 18. godine života kod nadležnog diplomatskog ili konzularnog predstavništva Republike Srbije kao državljanina Republike Srbije i ako podnese zahtev za upis deteta u evidenciju državljana nadležnom organu u Republici Srbiji. Ako je dete pod starateljstvom, prijavu i zahtev podnosi staralac.
Dete rođeno u inostranstvu, čiji je jedan od roditelja u trenutku njegovog rođenja državljanin Republike Srbije, stiče poreklom državljanstvo Republike Srbije ako bi ostalo bez državljanstva čak i ako nisu ispunjeni uslovi iz
Lice starije od 18 godina života rođeno u inostranstvu čiji je jedan od roditelja u trenutku njegovog rođenja bio državljanin Republike Srbije a drugi strani državljanin stiče poreklom državljanstvo Republike Srbije ako do navršene 23. godine života podnese zahtev za upis u evidenciju državljana nadležnom organu u Republici Srbiji, pod uslovom da nije steklo državljanstvo Republike Srbije na način predviđen
Pod uslovima iz , državljanstvo Republike Srbije stiče poreklom i usvojenik-stranac, odnosno usvojenik bez državljanstva, u slučaju potpunog usvojenja.
Dete rođeno ili nađeno na teritoriji Republike Srbije (nahoče) državljanstvo Republike Srbije rođenjem stiče ako su mu oba roditelja nepoznata ili nepoznatog državljanstva ili bez državljanstva ili ako je dete bez državljanstva.
može prestati državljanstvo Republike Srbije ako se do navršene 18. godine utvrdi da su mu oba roditelja strani državljani. Državljanstvo mu prestaje na zahtev roditelja danom dostavljanja rešenja.
Ako je dete starije od 14 godina, za prestanak državljanstva Republike Srbije potrebna je i njegova saglasnost.
Stranac kome je shodno propisima o kretanju i boravku stranaca odobreno stalno nastanjenje u Republici Srbiji može biti, na svoj zahtev, primljen u državljanstvo Republike Srbije, pod uslovom:
1)
da je navršio 18 godina života i da mu nije oduzeta poslovna sposobnost;
2)
da ima otpust iz stranog državljanstva ili da podnese dokaz da će otpust dobiti ako bude primljen u državljanstvo Republike Srbije;
3)
da je do podnošenja zahteva najmanje tri godine neprekidno imao prijavljeno prebivalište na teritoriji Republike Srbije;
4)
da podnese pismenu izjavu da Republiku Srbiju smatra svojom državom.
Uslov iz tačke 2. stava 1. ovog člana ispunjen je ako je zahtev podnelo lice bez državljanstva ili lice koje pruži dokaz da će po zakonu zemlje čiji je državljanin izgubiti državljanstvo prijemom u državljanstvo Republike Srbije.
Ako strana država ne dozvoljava otpust iz državljanstva ili za otpust postavlja uslove koje stranac ne može ispuniti, ispunjenost uslova iz tačke 2. stava 1. ovog člana ne traži se ako podnosilac zahteva podnese izjavu da se odriče stranog državljanstva u slučaju sticanja državljanstva Republike Srbije.
Odricanje ili gubitak ranijeg državljanstva neće se zahtevati ako to nije moguće ili se ne može razumno očekivati.
Strancu koji je podneo zahtev za prijem u državljanstvo Republike Srbije a nema otpust iz stranog državljanstva ili dokaz da će otpust dobiti ako bude primljen u državljanstvo Republike Srbije može se, na njegov zahtev, izdati potvrda da će biti primljen u državljanstvo Republike Srbije ako ispunjava ostale uslove iz
Lice koje je rođeno na teritoriji Republike Srbije može biti primljeno u državljanstvo Republike Srbije ako je do podnošenja zahteva za prijem najmanje dve godine neprekidno boravilo na teritoriji Republike Srbije i ako podnese pismenu izjavu da Republiku Srbiju smatra svojom državom.
Stranac koji je najmanje tri godine u bračnoj zajednici sa državljaninom Republike Srbije i kome je odobreno stalno nastanjenje u Republici Srbiji može biti primljen u državljanstvo Republike Srbije ako podnese pismenu izjavu da Republiku Srbiju smatra svojom državom.
Iseljenik i njegov potomak mogu biti primljeni u državljanstvo Republike Srbije ako su navršili 18 godina života i nije im oduzeta poslovna sposobnost i ako podnesu pismenu izjavu da Republiku Srbiju smatraju svojom državom.
koje je steklo državljanstvo Republike Srbije može biti primljen u državljanstvo Republike Srbije ako podnese pismenu izjavu da Republiku Srbiju smatra svojom državom.
Nezavisno od uslova iz , u državljanstvo Republike Srbije može biti primljen i stranac čiji bi prijem u državljanstvo Republike Srbije predstavljao interes za Republiku Srbiju.
Ako su oba roditelja prijemom stekla državljanstvo Republike Srbije, državljanstvo Republike Srbije stiče i njihovo dete mlađe od 18 godina života.
Na zahtev roditelja koji je prijemom stekao državljanstvo Republike Srbije, državljanstvo Republike Srbije prijemom stiče i njegovo dete mlađe od 18 godina života, ako se drugi roditelj sa tim saglasi i ako dete živi u Republici Srbiji.
Na zahtev roditelja koji je prijemom stekao državljanstvo Republike Srbije, državljanstvo Republike Srbije stiče i njegovo dete mlađe od 18 godina života, ako se drugi roditelj sa tim saglasi i ako dete živi u inostranstvu.
Ako je dete starije od 14 godina života, za prijem u državljanstvo u smislu potrebna je i njegova saglasnost.
U slučaju nepotpunog usvojenja, usvojenik-stranac koji nije navršio 18 godina života, na zahtev usvojioca koji je državljanin Republike Srbije, može steći državljanstvo Republike Srbije ako sa usvojiocem živi u Republici Srbiji.
Ako je usvojenik stariji od 14 godina života, za prijem u državljanstvo Republike Srbije potrebna je i njegova saglasnost.
Pripadnik srpskog naroda koji nema prebivalište na teritoriji Republike Srbije ima pravo da bude primljen u državljanstvo Republike Srbije bez otpusta iz stranog državljanstva, ako je navršio 18 godina života i nije mu oduzeta poslovna sposobnost i ako podnese pismenu izjavu da Republiku Srbiju smatra svojom državom.
, u državljanstvo Republike Srbije može biti primljeno i lice rođeno u drugoj republici ranije SFRJ koje je imalo državljanstvo te republike ili je državljanin druge države nastale na teritoriji ranije SFRJ, koje kao izbeglo, prognano ili raseljeno lice boravi na teritoriji Republike Srbije ili je izbeglo u inostranstvo.
Pismena izjava kojom se priznaje Republika Srbija za svoju državu predaje se zajedno sa zahtevom za prijem u državljanstvo Republike Srbije ministarstvu nadležnom za unutrašnje poslove ili nadležnom diplomatskom ili konzularnom predstavništvu Republike Srbije, na način predviđen ovim zakonom.
Državljanstvo Republike Srbije stiče se prijemom danom dostavljanja rešenja o prijemu u državljanstvo Republike Srbije.
Kad je za sticanje državljanstva Republike Srbije prijemom uslov samo davanje izjave o priznavanju Republike Srbije za svoju državu državljanstvo Republike Srbije stiče se danom davanja izjave.
Državljaninu Republike Srbije državljanstvo Republike Srbije prestaje otpustom ako podnese zahtev za otpust i ako ispunjava sledeće uslove:
1)
da je navršio 18 godina života;
2)
da nema smetnji u pogledu vojne obaveze;
3)
da je izmirio poreze i druge zakonske obaveze u Republici Srbiji;
4)
da je regulisao imovinskopravne obaveze iz bračnog odnosa i odnosa roditelja i dece prema licima koja žive u Republici Srbiji;
5)
da se protiv njega u Republici Srbiji ne vodi krivični postupak za krivična dela za koja se goni po službenoj dužnosti, a ako je u Republici Srbiji osuđen na kaznu zatvora - da je tu kaznu izdržao;
6)
da ima strano državljanstvo ili dokaz da će biti primljen u strano državljanstvo.
Otpust iz državljanstva Republike Srbije neće se odobriti ako je to neophodno iz razloga bezbednosti ili odbrane zemlje, iz razloga uzajamnosti ili ako to zahtevaju ekonomski interesi Republike Srbije.
Državljanin Republike Srbije koji je podneo zahtev za otpust iz državljanstva Republike Srbije istim zahtevom može zatražiti otpust iz državljanstva Republike Srbije i za svoju decu do navršene 18. godine života. Uz zahtev za otpust iz državljanstva Republike Srbije deteta podnosi se saglasnost drugog roditelja. Ako je dete starije od 14 godina, podnosi se i njegova saglasnost.
Ako su roditelji razvedeni, zahtev za otpust iz državljanstva Republike Srbije deteta može podneti samo roditelj kome je dete pravosnažnom sudskom odlukom povereno na čuvanje i vaspitanje.
Ako drugi roditelj ne da saglasnost za otpust deteta iz državljanstva Republike Srbije, ili je nepoznatog prebivališta, ili je lišen poslovne sposobnosti ili roditeljskog prava, zahtev za otpust deteta iz državljanstva Republike Srbije će se prihvatiti ako je to, po mišljenju nadležnog organa starateljstva, u interesu deteta.
U slučaju potpunog usvojenja, usvojeniku do navršene 18. godine života prestaje državljanstvo Republike Srbije otpustom ako zahtev za prestanak državljanstva podnese usvojilac koji je stranac ili usvojilac koji je podneo zahtev za otpust iz državljanstva Republike Srbije i ako su ispunjeni uslovi iz
Ako lice koje je dobilo otpust iz državljanstva Republike Srbije ne stekne strano državljanstvo u roku od godinu dana od dana donošenja rešenja o otpustu i ako to lice ostaje bez državljanstva, organ koji je doneo rešenje poništiće ga na pismeni zahtev tog lica.
Zahtev za poništenje rešenja o otpustu iz državljanstva Republike Srbije može se podneti u roku od tri meseca od isteka roka iz
Punoletni državljanin Republike Srbije koji je rođen i živi u inostranstvu, a ima i strano državljanstvo, može se do navršene 25. godine života odreći državljanstva Republike Srbije.
U pogledu odricanja od državljanstva deteta do navršene 18. godine života shodno se primenjuju odredbe
Lice koje je otpušteno iz državljanstva Republike Srbije i steklo strano državljanstvo i lice kome je na zahtev roditelja prestalo državljanstvo Republike Srbije otpustom ili odricanjem može ponovo steći državljanstvo Republike Srbije ako podnese zahtev za ponovno sticanje državljanstva Republike Srbije, ako je navršilo 18 godina života i nije mu oduzeta poslovna sposobnost i ako podnese pismenu izjavu da Republiku Srbiju smatra svojom državom.
Državljanstvo Republike Srbije prestaje danom dostavljanja rešenja o otpustu iz državljanstva Republike Srbije a u slučaju prestanka državljanstva odricanjem - danom davanja izjave o odricanju.
O zahtevima za sticanje državljanstva Republike Srbije prijemom i prestanak državljanstva Republike Srbije odlučuje ministarstvo nadležno za unutrašnje poslove.
Postupak po zahtevima za sticanje i prestanak državljanstva Republike Srbije koji vodi ministarstvo nadležno za unutrašnje poslove hitan je.
Zahtev za sticanje i prestanak državljanstva Republike Srbije podnosi se organu unutrašnjih poslova po mestu prebivališta odnosno boravišta podnosioca zahteva, a može se podneti i preko nadležnog diplomatskog ili konzularnog predstavništva Republike Srbije, koji će ga, bez odlaganja, proslediti ministarstvu nadležnom za unutrašnje poslove.
Zahtev za sticanje i prestanak državljanstva Republike Srbije podnosi se lično ili preko punomoćnika.
Za lice lišeno poslovne sposobnosti zahtev podnosi staralac.
Za dete do navršene 18. godine života zahtev za sticanje ili prestanak državljanstva podnosi roditelj, odnosno daje pismenu izjavu da Republiku Srbiju smatra svojom državom.
Za sticanje ili prestanak državljanstva Republike Srbije deteta starijeg od 14 godina potrebna je i njegova saglasnost.
Ako se postupak za sticanje ili prestanak državljanstva Republike Srbije, pokrenut na zahtev stranke, ne može nastaviti ili okončati bez preduzimanja određene radnje od strane podnosioca zahteva, smatraće se da je zahtev povučen ako i pored upozorenja ministarstva nadležnog za unutrašnje poslove podnosilac zahteva u datom roku ne izvrši radnju koja je potrebna za nastavak ili okončanje postupka ili ako se zbog nepreduzimanja ove radnje može zaključiti da više nije zainteresovan za nastavak postupka.
Ministarstvo nadležno za unutrašnje poslove može odbiti zahtev za sticanje državljanstva Republike Srbije prijemom ili prestanak državljanstva Republike Srbije, iako su ispunjeni uslovi propisani ovim zakonom, ako oceni da postoje razlozi od interesa za Republiku Srbiju zbog kojih zahtev za sticanje ili prestanak državljanstva treba odbiti.
Otpust iz državljanstva Republike Srbije neće se dati, odnosno neće se prihvatiti odricanje od državljanstva Republike Srbije dok traje ratno stanje, stanje neposredne ratne opasnosti ili vanredno stanje.
Rešenje o sticanju i prestanku državljanstva Republike Srbije dostavlja se saglasno pravilima o obaveznom ličnom dostavljanju.
Ministarstvo nadležno za unutrašnje poslove dužno je da pravosnažno rešenje o sticanju ili prestanku državljanstva Republike Srbije odmah dostavi organu nadležnom za evidenciju državljana.
Za lice koje je steklo državljanstvo Republike Srbije a nije upisano u matičnu knjigu rođenih ili u evidencije državljana Republike Srbije vođene po dosadašnjim propisima, ministarstvo nadležno za unutrašnje poslove utvrdiće državljanstvo tog lica na njegov zahtev, odnosno na zahtev nadležnog organa koji vodi postupak u vezi sa ostvarivanjem prava lica ili po službenoj dužnosti.
O utvrđivanju državljanstva Republike Srbije ministarstvo nadležno za unutrašnje poslove donosi rešenje.
Lice za koje je utvrđeno državljanstvo Republike Srbije upisuje se u evidenciju državljana Republike Srbije koja se vodi po odredbama ovog zakona.
Ako ministarstvo nadležno za unutrašnje poslove u postupku utvrdi da je neko lice steklo državljanstvo Republike Srbije ili da mu je prestalo državljanstvo Republike Srbije suprotno propisima o državljanstvu koji su važili u vreme sticanja ili prestanka državljanstva, naročito na osnovu lažne ili falsifikovane isprave ili izjave, na osnovu netačnih činjenica ili drugih zloupotreba i nepravilnosti u sprovedenom postupku, odnosno da je takvo lice upisano u evidenciju državljana Republike Srbije, doneće rešenje o poništenju sticanja ili prestanka državljanstva Republike Srbije tog lica, odnosno o poništenju upisa tog lica u evidenciju državljana Republike Srbije.
Rešenje o sticanju i prestanku državljanstva Republike Srbije ne može se poništiti ako bi lice iz
Ministarstvo nadležno za unutrašnje poslove dužno je da rešenje o poništenju sticanja i prestanka državljanstva Republike Srbije, odnosno o poništenju upisa u evidenciju državljana Republike Srbije dostavi organu nadležnom za vođenje evidencije radi brisanja odnosno upisa u evidenciju državljana Republike Srbije.
Evidencija o državljanima Republike Srbije vodi se u matičnim knjigama rođenih.
Državljanstvo Republike Srbije upisuje se u matičnu knjigu rođenih u skladu sa ovim zakonom i propisima o matičnim knjigama.
Evidenciju o državljanima Republike Srbije vodi organ nadležan za vođenje matičnih knjiga kao povereni posao.
Državljani Republike Srbije koji nisu rođeni na teritoriji Republike Srbije a u njoj imaju prebivalište odnosno boravište, upisuju se u matičnu knjigu rođenih po mestu prebivališta, odnosno boravišta.
Državljani Republike Srbije koji nisu rođeni na teritoriji Republike Srbije niti u njoj imaju prebivalište odnosno boravište, upisuju se u matičnu knjigu rođenih one opštine na teritoriji grada Beograda koju odredi Skupština grada Beograda.
Uverenje o državljanstvu je javna isprava kojom se dokazuje državljanstvo Republike Srbije i izdaje se na osnovu podataka iz evidencije državljana Republike Srbije, samo na lični zahtev.
podrazumeva se matična knjiga rođenih, knjige državljana Republike Srbije vođene po propisima koji su bili na snazi do stupanja na snagu ovog zakona i druge evidencije državljana vođene u Republici Srbiji.
Ovlašćeno lice u smislu propisa o matičnim knjigama može izdati uverenje o državljanstvu Republike Srbije iz evidencije iz
, bez obzira na mesto upisa u evidencije o državljanima Republike Srbije.
Obrasce uverenja o državljanstvu Republike Srbije tehnički izrađuje i štampa Narodna banka Srbije - Zavod za izradu novčanica i kovanog novca - Topčider.
Propise o načinu upisa činjenice državljanstva u matičnu knjigu rođenih, obrascima za vođenje evidencija o rešenjima o sticanju i prestanku državljanstva i obrascu uverenja o državljanstvu donosi ministar nadležan za unutrašnje poslove.
Knjige državljana Republike Srbije vođene po propisima koji su bili na snazi do stupanja na snagu ovog zakona zaključiće se u pogledu novih upisa sa danom početka primene ovog zakona.
, knjiga državljana koja je vođena u ministarstvu nadležnom za unutrašnje poslove zaključiće se po upisu lica za koja su doneta rešenja o sticanju državljanstva Republike Srbije do dana početka primene ovog zakona.
vode se i čuvaju u jedinstvenoj evidenciji, u elektronskom obliku i na sredstvima za automatsku obradu podataka, u skladu sa ovim zakonom i propisima o matičnim knjigama.
, koja se vodi na sredstvima za elektronsku obradu, skladištenje i čuvanje podataka je jedinstvena i sadrži sledeće podatke: ime, prezime, prethodna imena i prezimena, pol, datum, mesto i opštinu rođenja, jedinstveni matični broj građana, prebivalište, boravak u inostranstvu, prethodno državljanstvo, osnov upisa činjenice državljanstva, datum donošenja i uručenja i broj rešenja o sticanju i prestanku državljanstva Republike Srbije, datum sticanja odnosno prestanka državljanstva Republike Srbije, jedinstveni matični broj građana za oba roditelja, odnosno staratelja, imena i prezimena oba roditelja, odnosno staratelja, prethodna imena i prezimena oba roditelja, odnosno staratelja i državljanstvo oba roditelja, odnosno staratelja.
Evidencija o državljanima Republike Srbije čuva se trajno.
Nadležni organ je obavezan da drugim korisnicima dostavi podatke iz jedinstvenog registra samo ako su zakonom ovlašćeni da koriste te podatke ili na zahtev, odnosno uz saglasnost lica na koje se ti podaci odnose.
Državljaninom Republike Srbije, u smislu ovog zakona, smatra se i državljanin SFRJ koji na dan 27. februara 2005. godine ima državljanstvo druge republike ranije SFRJ, odnosno državljanstvo druge države nastale na teritoriji ranije SFRJ i prijavljeno prebivalište na teritoriji Republike Srbije u trajanju od najmanje devet godina, ako podnese pismenu izjavu da se smatra državljaninom Republike Srbije i zahtev za upis u evidenciju državljana Republike Srbije.
Državljaninom Republike Srbije, u smislu ovog zakona, smatra se i crnogorski državljanin koji je na dan 3. juna 2006. godine imao prijavljeno prebivalište na teritoriji Republike Srbije, ako podnese pismenu izjavu da se smatra državljaninom Republike Srbije i zahtev za upis u evidenciju državljana Republike Srbije.
Pismena izjava i zahtev iz predaju se organu unutrašnjih poslova na čijem području stranka ima prebivalište.
Organ unutrašnjih poslova, bez donošenja rešenja, izdaće nadležnom organu pismeni nalog za upis u evidenciju državljana Republike Srbije za lice za koje utvrdi da je ispunilo uslove iz . Za lice za koje utvrdi da nije ispunilo sve uslove odbiće zahtev rešenjem.
Izjava i zahtev iz mogu se podneti u roku od pet godina od dana stupanja na snagu ovog zakona.
Postupak za rešavanje zahteva za sticanje i prestanak državljanstva Republike Srbije započet pre dana početka primene ovog zakona okončaće se po odredbama ovog zakona.
Danom početka primene ovog zakona prestaju da važe Zakon o jugoslovenskom državljanstvu ("Službeni list SRJ", br. 33/96 i 9/2001) i Zakon o državljanstvu Socijalističke Republike Srbije ("Službeni glasnik SRS", br. 45/79 i 13/83).
Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srbije" i počinje da se primenjuje po isteku 60 dana od dana njegovog stupanja na snagu.
Postupak za rešavanje zahteva za sticanje i prestanak državljanstva Republike Srbije započet pre dana stupanja na snagu ovog zakona okončaće se po odredbama ovog zakona.
Ministar nadležan za unutrašnje poslove uskladiće podzakonske propise donete na osnovu Zakona o državljanstvu Republike Srbije ("Službeni glasnik RS", broj 135/04) sa ovim zakonom u roku od 60 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.
U državljanstvo Republike Srbije može biti primljen državljanin SFRJ ili državljanin druge republike ranije SFRJ, odnosno državljanin druge države nastale na teritoriji SFRJ, koji na dan 31. decembra 2016. godine i na dan podnošenja zahteva ima prijavljeno prebivalište u Republici Srbiji.
Zahtev za sticanje državljanstva može se podneti u roku od godinu dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.
Uspostavljanje i vođenje evidencije o državljanima Republike Srbije u elektronskom obliku obezbediće se najkasnije do 30. juna 2018. godine.
Jedinstvena evidencija o državljanima Republike Srbije uspostavlja se na osnovu podataka iz člana 48. stav 2. Zakona o državljanstvu Republike Srbije ("Službeni glasnik RS", br. 135/04 i 90/07).
Izdavanje uverenja na obrascu koji štampa Narodna banka Srbije - Zavod za izradu novčanica i kovanog novca - Topčider otpočeće od 1. januara 2019. godine.